Devindicación de trienios en incapacidade temporal.

A cuestión exposta versa sobre a devindicación de trienios en situación de incapacidade temporal.

Así, en primeiro lugar, cabe analizar o marco xurídico de aplicación. As retribucións e complementos a percibir durante a incapacidade temporal polos funcionarios adscritos ao Réxime especial de Seguridade Social dos funcionarios da Administración do Estado, regúlase, por unha banda, no Real Decreto 956/2018, do 27 de xullo, polo que se aproba e publica o Acordo adoptado pola Mesa Xeral de Negociación da Administración Xeral do estado o 23 de xullo de 2018, en relación ao réxime retributivo da situación de incapacidade temporal do persoal ao servizo da Administración Xeral do Estado e Organismos ou Entidades Públicas dependentes, así como no artigo 21 do Texto Refundido da Lei sobre Seguridade Social dos Funcionarios Civís do Estado, aprobado polo Real Decreto Lexislativo 4/2000, do 23 de xuño, e demais normativa de desenvolvemento.

Cabe diferenciar, conforme á esta normativa, entre as retribucións que se han de percibir durante os primeiros 90 días de incapacidade temporal, e aquelas que corresponde percibir a partir do día nonaxésimo primeiro.

En canto ás retribucións a percibir durante os 90 primeiros días de incapacidade temporal polos funcionarios adscritos ao Réxime especial de Seguridade Social dos funcionarios da Administración do Estado, a través do Apartado 2 do Acordo citado adóptase a seguinte medida:

“Aprobar para todo o persoal incluído no Réxime de Mutualismo Administrativo ao servizo da Administración Xeral do Estado, dos seus Organismos ou das súas Entidades públicas dependentes, en situación de incapacidade temporal ao que se lle expediu a correspondente licenza, que as retribucións a percibir durante o período que non comprenda a aplicación do subsidio por incapacidade temporal previsto no este Réxime sexan do cento por cento das retribucións, básicas e complementarias, correspondentes ás súas retribucións ordinarias do mes de inicio da incapacidade temporal; estándose ao previsto na súa actual normativa reguladora para o período de tempo no que xa se aplique o subsidio por incapacidade temporal contemplado no Réxime de Mutualismo Administrativo”.

Por tanto, a prestación a percibir durante os tres primeiros meses será do cento por cento das retribucións, tanto básicas como complementarias, atendendo ás retribucións ordinarias do mes de inicio da incapacidade temporal.

Pola contra, a partir do nonaxésimo primeiro día, será aplicable a normativa reguladora que regule o subsidio por incapacidade temporal.

Así, a prestación económica na situación de incapacidade temporal a partir do día nonaxésimo primeiro será a establecida no artigo 21.1.b do Texto Refundido da Lei sobre Seguridade Social dos Funcionarios Civís do Estado, aprobado polo Real Decreto Lexislativo 4/2000, do 23 de xuño, o cal dispón que:

“Desde o cuarto mes percibirá as retribucións básicas, a prestación por fillo a cargo, no seu caso, e un subsidio por incapacidade temporal a cargo da Mutualidade Xeral de Funcionarios Civís do Estado, cuxa contía, fixa e invariable mentres dure a incapacidade, será a maior das dúas cantidades seguintes:

1.ª O 80 por cento das retribucións básicas (soldo, trienios e grao, no seu caso), incrementadas na sexta parte dunha paga extraordinaria, correspondentes ao terceiro mes de licenza.

2.ª O 75 por cento das retribucións complementarias devindicadas no terceiro mes de licenza.(…)”.

Pola súa banda, a Orde PRE/1744/2010, do 30 de xuño, pola que se regula o procedemento de recoñecemento, control e seguimento das situacións de incapacidade temporal, risco durante o embarazo e risco durante a lactación natural no Réxime Especial de Seguridade Social dos funcionarios civís do estado, dispón no seu artigo 13.2 que o órgano de persoal remitirá a MUFACE os datos relativos ás retribucións do mutualista devindicadas ao comezo do terceiro mes de licenza e das retribucións complementarias, que, ao iniciarse o cuarto mes, deixou de percibir. E prevé no artigo 14.a) que: “consideraranse devindicadas no terceiro mes de licenza aquelas retribucións, básicas e complementarias, que haxan de ser imputadas ao este mes en virtude de disposición ou acto administrativo que así o recoñeza, con independencia do momento en que se produza a súa percepción”.

É dicir, a partir do día nonaxésimo primeiro percibiranse, por unha banda, as retribucións básicas e a prestación por fillo a cargo, e doutra banda, o subsidio por incapacidade temporal a cargo da Mutualidade de Funcionarios da Administración Civil do Estado (MUFACE).

Polo que se refire ás retribucións básicas a percibir a partir do día nonaxésimo primeiro, o precepto non establece restrición algunha polo que as mesmas calcularanse atendendo aos conceptos retributivos que correspondesen percibir ao funcionario en cada momento, podendo incluírse, por tanto, incrementos ou trienios que fosen perfeccionados no seu caso durante a situación de incapacidade temporal. Ademais, estas retribucións ségueas aboando o Departamento ou Organismo no que o funcionario preste servizos.

En base á normativa exposta no apartado segundo, durante os primeiros noventa días de incapacidade temporal, o traballador percibirá as retribucións ordinarias do mes de inicio da incapacidade temporal, sen que caiba actualización. Agora ben, iso non xustifica que non se aboe este concepto salarial como atraso.

A este respecto, os trienios, de acordo con o artigo 23 da Lei 30/1984, do 2 de agosto, de medidas para a reforma da Función Pública, poden definirse como “unha cantidade igual para cada grupo, por cada tres anos de servizo no Corpo ou Escala, Clase ou Categoría”.

O trienio é un concepto retributivo que ten por finalidade compensar ao funcionario como consecuencia da prestación continuada de servizos na Administración e que, ao abeiro do artigo 23 da Lei 30/1984, perfecciónanse transcorridos os tres anos.

Así, esta norma establece unicamente como requisito que se prestou tres anos de servizo no Corpo ou Escala correspondente.

Convén así resaltar que para quen se atopa en situación de incapacidade temporal, non existe interrupción da prestación de servizos. A incapacidade temporal non constitúe ningunha das situacións dos funcionarios, senón unha continxencia respecto da situación de servizo activo, protexida polo réxime de Seguridade Social dos Funcionarios Civís do Estado (art. 18) do xa mencionado Real Decreto Lexislativo 4/2000, do 23 de xuño.

Se profundamos na situación xurídica que deriva de cada unha das situacións dos funcionarios, o TREBEP configura un feixe de dereitos e deberes para o funcionario que é distinto segundo de que situación trátese. É precisamente, o feito de estar en servizo activo e prestar servizos do que deriva a devindicación de trienios. O seu recoñecemento sométese ao cumprimento dunha condición, cal a prestación continuada de servizos durante tres anos, e unha vez cumprida, xorde o dereito do interesado a percibir mensualmente unha cantidade mentres estea en activo. Por tanto, non cabe diferir no tempo o recoñecemento dun dereito, neste caso, o perfeccionamento de trienios, cando non existe ningunha modificación na situación administrativa do traballador.

Deste xeito, privar ao empregado ou empregada público en situación de incapacidade de percibir o trienio desde o momento no que efectivamente este se perfecciona, estando en situación de servizo activo, daría lugar a unha situación contraria a dereito, por canto a regulación exposta unicamente recolle como requisito prestar tres anos de servizo.

Neste sentido cabe traer a colación a sentenza nº 626/2016 do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia que sinala:

“O criterio de excluír a percepción da cantidade devindicada por un trienio perfeccionado durante o período de incapacidade temporal, unha vez alcanzada a alta, choca coa natureza e finalidade desta retribución básica, e tampouco atopa apoio normativo.”

En similares termos pronúnciase o Tribunal Superior de Xustiza de Castela e León en sentenza nº 62/2019.

Tendo en conta que se trata dunha retribución que compensa ao funcionario tras a prestación continuada de servizos e cumpriuse a condición da norma, que é a prestación de servizos durante tres anos, o interesado ten dereito a percibir mensualmente esta cantidade. Dado que a situación de incapacidade durante os primeiros noventa días impide a actualización salarial, aboarase a cantidade que proceda con posterioridade.

En conclusión, deberase proceder ao abono de trienios perfeccionados durante a incapacidade temporal en concepto de atrasos cando resulte posible.

Todo o anterior indícase sen prexuízo de lembrar que, de acordo con o réxime de competencias deste centro directivo, as respostas a consultas que emite esta dirección xeral posúen carácter meramente informativo e, en consecuencia, non teñen carácter de criterio vinculante, nin orixinan dereitos nin expectativas de dereito, nin implican vinculación algunha co tipo de procedementos a que se refiran. Ademais, ao carecer de carácter preceptivo ou vinculante, os órganos destinatarios das estas respostas poderán, no seu caso, adoptar finalmente unha decisión que non se corresponda co parecer contido nas mesmas.

As respostas a consultas contidas neste boletín atenden ás cuestións expostas á luz da normativa vixente no momento da súa emisión, de maneira que estas respostas poden verse afectadas por modificacións lexislativas posteriores ou resolucións xudiciais.