Mercado secundario do espectro

Baixo o concepto de mercado secundario do espectro englóbanse os negocios xurídicos de transferencia de títulos habilitantes, cesión e mutualización de dereitos para o uso privativo do dominio público radioeléctrico, así como a provisión de servizos almacenistas relevantes.

La regulación dos distintos negocios xurídicos do mercado secundario do espectro atópase contida no Título VIN do Regulamento sobre o uso do dominio público radioeléctrico, aprobado polo Real Decreto 123/2017, do 24 de febreiro. La validez dos negocios xurídicos do mercado secundario está condicionada, sempre, á súa autorización previa pola Ministra de Asuntos Económicos e Transformación Dixital ou polo Secretario de Estado das Telecomunicacións e Infraestructuras Digitales, segundo corresponda. En a mutualización ou posta en común de dereitos, dous ou máis titulares de dereitos de uso do dominio público radioeléctrico, ou un ou máis titulares de dereitos de uso cun ou máis operadores que non dispoñen de dereitos de uso obxecto da mutualización, comparten nunha determinada zona xeográfica, os dereitos individuais de uso. La mutualización unicamente é aplicable ás bandas de frecuencias reservadas para servizos de comunicacións electrónicas.

Un servizo almacenista relevante consiste en calquera acordo entre dous operadores que sexan titulares de dereitos de uso do dominio público radioeléctrico outorgados por procedemento de licitación, mediante o cal un dos operadores, que actúa como fornecedor do servizo, permite aos clientes do outro operador, que actúa como prestameiro do servizo, recibir servizos en cuxa prestación se fai uso do espectro e os elementos da rede do primeiro. Un caso particular de servizo almacenista relevante constituír os acordos de itinerancia entre operadores.

Os negocios xurídicos de mutualización de dereitos e provisión de mercados almacenistas entre operadores constitúen casos pouco frecuentes, mentres que os de transferencias de títulos e cesión de dereitos de uso resultan máis habituais. Un resumo da regulación destes últimos indícase a seguir.

A transferencia ou cesión de dereitos é aplicable a practicamente calquera título habilitante con algunhas excepcións puntuais como o das afectacións outorgadas ás Administracións Públicas ou os relativos a usos experimentais ou eventos de curta duración. Para as concesións obtidas mediante procedemento de licitación existe un prazo de demora de dous anos desde a data de outorgamento do título orixinal. En ambos os casos, sobre o espectro transferido ou cedido, mantéñense as condicións técnicas e de uso do dominio público radioeléctrico e, en xeral, os novos titulares de dereitos deben reunir as mesmas condicións que o titular inicial. Á data de autorización da transferencia ou cesión, o titular deberá atoparse á corrente do cumprimento de calquera obriga inherente ao título habilitante obxecto do negocio xurídico.En a transferencia transmítese a totalidade dos dereitos de uso privativo do dominio público radioeléctrico derivados do título, por todo o período de tempo que reste de vixencia e en todo o ámbito xeográfico do título. Entenderase que existe transferencia do título cando os dereitos pasan a un novo titular por interese dos solicitantes así como por razóns de fusión, escisión ou transmisión significativa das accións do titular inicial. El novo titular se subrogará en todos os dereitos e obrigas do anterior titular, derivados do título a transferir, que expresamente, mediante unha declaración responsable, declarará coñecer. Son admisibles as transferencias sucesivas dun mesmo título, aplicándose no caso das concesións outorgadas por licitación, entre dúas sucesivas, o intervalo de dous anos establecido no prego de bases da licitación.

En a cesión de dereitos de uso privativo do dominio público radioeléctrico transmítese o dereito a utilizar todas ou parte das frecuencias outorgadas no título, en toda ou parte da área xeográfica correspondente e por todo ou unha parte do período de tempo que reste de vixencia do este título, sen que poida afectar á totalidade dos dereitos de uso, nese caso trataríase dunha transferencia do título. O cedente será responsable ante a Administración do cumprimento de todas as obrigas asociadas ao título habilitante para o uso do dominio público radioeléctrico orixinal, salvo as derivadas do uso do espectro cedido, incluíndo neste aspecto as tramitacións correspondentes para as estacións que fagan uso do espectro cedido. Os dereitos de uso cedidos non poderán ser obxecto de novas cesións polo cesionario. A revogación ou extinción do título habilitante para o uso do dominio público radioeléctrico orixinal, provocará, así mesmo, a revogación da autorización da cesión.

A documentación a acompañar ás solicitudes de autorización de transferencias ou de cesión de dereitos de uso, de concesións outorgadas mediante un procedemento de licitación, establécese nos artigos 69, 73 e 76 do Regulamento sobre o uso do dominio público radioeléctrico (Real Decreto 123/2017, do 24 de febreiro) e a modo de resumo indícase a seguir:

a) Documentos que acrediten a capacidade dos solicitantes, e no seu caso, documentos que acrediten a representación.
b) No caso de concesións administrativas, o novo titular da transferencia ou cesión debe estar inscrito no Rexistro de Operadores previsto no artigo 7 da Lei 9/2014, do 9 de maio, Xeral de Telecomunicacións.
c) No caso de concesións, declaración responsable de non estar incursos os solicitantes en ningunha das prohibicións de contratar reguladas na Lei 9/2017, do 8 de novembro, de Contratos do Sector Público, pola que se traspoñen ao ordenamento xurídico español as Directivas do Parlamento Europeo e do Consello 2014/23/UE e 2014/24/UE, do 26 de febreiro de 2014.
d) Declaración das persoas estranxeiras de someterse á xurisdición dos Xulgados e Tribunales españois de calquera orde para todas as incidencias que, de modo directo ou indirecto, puidesen xurdir de actos realizados ao abeiro do título habilitante concedido para o uso do dominio público radioeléctrico, con renuncia, no seu caso, ao foro xurisdicional estranxeiro que puidese corresponder ao solicitante.
e) Referencia do título ou títulos habilitantes para o uso do dominio público radioeléctrico afectados o negocio xurídico.
f) Copia do negocio xurídico a subscribir entre os titulares.
g) Características das redes e servizos nos que se prevé utilizar os dereitos de uso do dominio público obxecto do negocio xurídico.
h) Declaración responsable do anterior titular no caso de transferencias ou do cedente no caso de cesións, de comunicar ao novo titular dos dereitos, as condicións asociadas ao título habilitante correspondente, así como declaración responsable deste último de que coñece as citadas condicións.

No caso de transferencias de títulos non outorgados por licitación, poderase substituír parte da documentación listada anteriormente por unha declaración responsable debidamente asinada, cuxo modelo se atopa accesible aquí (unha declaración por cada unha das partes implicadas no negocio) que deberá acompañar á solicitude de transferencia.

O prazo para ditar resolución será de tres meses desde a data de entrada da solicitude na Secretaría de Estado de Telecomunicacións e Infraestructuras Digitales, transcorrido o cal sen notificarse resolución expresa, deberá entenderse desestimada a solicitude, sen prexuízo da obriga da citada Secretaría de Estado de resolver expresamente, de acordo con o disposto no artigo 24 da Lei 39/2015, do 1 de outubro, do Procedemento Administrativo Común das Administracións Públicas.

Son causas de denegación das solicitudes de transferencia ou cesión o que concorra algunha das exclusións comúns sinaladas no artigo 67 do Regulamento sobre o uso do dominio público radioeléctrico, ou non se acreditou polos solicitantes os requisitos sinalados no seu artigo 68, e, así mesmo, cando se produzan casos de acaparamiento de espectro, exista risco dunha restrición da competencia no mercado ou o titular dos dereitos de uso correspondentes, atópese incurso nun procedemento administrativo do que poida derivarse a revogación do título habilitante obxecto de transferencia ou cesión de dereitos de uso.