Niveles de exposición a emisións radioeléctricas
La normativa española en materia de niveles de emisiones radioeléctricas se desarrolla, entre otros, a través del Reglamento sobre el uso del dominio público radioeléctrico, aprobado por el Real Decreto 123/2017, de 24 de febrero, y del Reglamento que establece las condiciones de protección del dominio público radioeléctrico, restricciones a las emisiones radioeléctricas y medidas de protección sanitaria frente a emisiones radioeléctricas, aprobado por el Real Decreto 1066/2001, de 28 de septiembre, y sigue los criterios de la Unión Europea establecidos en la Recomendación 1999/519/EC, de 12 de julio de 1999, relativa a la exposición del público en general a campos electromagnéticos desde 0 Hz a 300 GHz.
Esta normativa tiene entre sus objetivos, la adopción de medidas de protección sanitaria para la población, estableciendo unos límites de exposición del público en general a campos electromagnéticos procedentes de emisiones radioeléctricas. Además, existen normas específicas para colectivos especiales, como los profesionales que realizan tareas relacionadas habitualmente con los campos electromagnéticos, o las personas sometidas a tratamientos médicos.
A Recomendación 1999/519/EC, do 12 de xullo de 1999, baséase nas directrices científicas establecidas pola Comisión Internacional sobre a Protección contra a Radiación Non Ionizante (International Commission on Non-Ionizing Radiation Protection, ICNIRP), derivadas dos estudos da exposición a campos electromagnéticos. A ICNIRP estableceu as normas internacionais, incluídas na citada recomendación europea, e que teñen o respaldo da Organización Mundial da Saúde (OMS), máxima institución internacional garante da saúde.
La OMS recomenda unha estrita adhesión ás normas internacionais, que foron desenvolvidos para protexer tanto aos usuarios de telefonía móbil, como ás persoas que traballan cerca ou viven ao redor de estacións radioeléctricas de telefonía móbil ou que non utilizan este tipo de comunicación.
A OMS tamén recomenda que non se impoñan límites arbitrarios, desautorizando ou desconfiando da regulación existente, baseada no coñecemento científico.
Además, en el Reglamento sobre el uso del dominio público radioeléctrico (RUER) se establece que para obtener la autorización para la instalación de una estación radioeléctrica, en los proyectos técnicos de las estaciones que lo requieran, debe incluirse un estudio detallado, firmado por un técnico competente en materia de telecomunicaciones, de los niveles de exposición radioeléctrica en áreas en las que puedan permanecer habitualmente personas.
En este estudo contémplase a instalación da nova estación radioeléctrica xunto con as emisións existentes na contorna de tal forma que, o conxunto, non exceda os límites establecidos pola normativa.
Cuando a autorización para a posta en servizo da estación radioeléctrica requira realizar un acto de recoñecemento técnico da instalación, a Secretaría de Estado verifica que non se superan os límites establecidos na normativa.
Cuando a autorización para a posta en servizo da estación radioeléctrica realízase mediante a presentación dunha certificación sustitutiva do acto de recoñecemento nos casos establecidos pola Resolución do 27 de marzo de 2023 e no Real Decreto 391/2019, do 21 de xuño, xunto con a solicitude de autorización para a posta en servizo da estación, deberase incluír unha certificación de niveis de exposición radioeléctrica, asinada por un técnico competente en materia de telecomunicacións, conforme o procedemento establecido na Orde CCHE/23/2002, do 11 de xaneiro, pola que se establecen condicións para a presentación de determinados estudos e certificacións por operadores de servizos de radiocomunicacións.
Dicho certificado de niveis de exposición radioeléctrica deberá incorporar evidencias de que se atopa correctamente instalada a sinalización de advertencia de estación radioeléctrica. Así mesmo, nas zonas de acceso de persoal non profesional en instalación, mantemento ou inspección de telecomunicacións, nas que puidesen superarse os límites de exposición a emisións radioeléctricas, deberá evidenciarse a existencia dun valado ou dun sistema equivalente que puidese impedir o acceso, así como tamén a sinalización de prohibición de acceso ao persoal non profesional. A este respecto, a Secretaría de Estado facilita certas recomendacións sobre sinalización e valado de estacións radioeléctricas situadas en chan urbano ou en cuxo contorna poidan permanecer habitualmente persoas.
Las estacións que requiren un estudo detallado de niveis de exposición radioeléctrica, a incluír nos seus proxectos técnicos realizado por un técnico competente en materia de telecomunicacións, son as estacións que forman parte de redes públicas de comunicacións e teñen unha potencia isotrópica radiada equivalente máxima superior a 10 watts que se atopen en chan urbano ou en cuxo contorna poidan permanecer habitualmente persoas, e que presten os seguintes servizos:
- a) Servicios de radiodifusión sonora e televisión.
- b) Servizos de comunicacións electrónicas nas bandas de frecuencias con limitación de número de títulos a outorgar identificadas na disposición adicional primeira do Real Decreto 123/2017, do 24 de febreiro, polo que se aproba o Regulamento sobre o uso do dominio público.
- c) Servizo de radiobúsqueda.
- d) Servizo de comunicacións móbiles en grupo pechado de usuarios.
- e) Servizo fixo por satélite, servizo móbil por satélite e servizo de radiodifusión por satélite.
- f) Servizos de acceso inalámbrico fixo e servizo fixo punto a multipunto, distintos aos contemplados no anterior apartado b).
Ademais, estas estacións tamén requiren unha comprobación dos niveis de exposición radioeléctrica por parte dos servizos de inspección durante o acto de recoñecemento técnico das instalacións ou, no caso de que se presente unha certificación sustitutiva do acto de recoñecemento técnico das instalacións, por parte dun técnico competente en materia de telecomunicacións.
Unha vez que as estacións radioeléctricas foron autorizadas para a posta en servizo, séguese mantendo un control periódico dos niveis de exposición electromagnética. Os titulares de dereitos de uso do dominio público radioeléctrico están obrigados a presentar, no primeiro trimestre de cada ano natural, unha certificación emitida por un técnico competente en materia de telecomunicacións na que se declare que se respectaron, durante o ano anterior, os límites de exposición establecidos na normativa en áreas próximas onde poidan permanecer habitualmente persoas.
Ademais, nos espazos considerados sensibles (gardarías, centros de educación infantil, primaria, centros de ensino obrigatorio, centros de saúde, hospitais, parques públicos, residencias e centros xeriátricos), esíxense condicións particulares que deben ser cumpridas.
Sobre a base dos resultados obtidos nas citadas inspeccións, nas certificacións de niveis de exposición electromagnética realizadas por técnicos competentes, e nas actuacións establecidas no marco do Plan Anual de Inspección de Telecomunicacións (PAIT), o Ministerio elabora e fai público un informe anual sobre a exposición a emisións radioeléctricas con carácter anual.
Os niveis de exposición a emisións radioeléctricas existentes en puntos próximos ás estacións de telefonía móbil, instaladas en lugares onde poden permanecer habitualmente persoas, que dispoñen de autorización para a súa instalación e para a súa posta en servizo, poden consultarse en calquera momento a través da páxina web do Ministerio. Tamén se pode obter información sobre os criterios sanitarios relacionados cos niveis de exposición radioeléctrica.
Así mesmo, a Secretaría de Estado pon a disposición dos cidadáns un servizo de información sobre instalacións radioeléctricas e niveis de exposición.