Emisio erradioelektrikoen esposizio-mailak
Emisio erradioelektrikoen mailari buruzko Espainiako araudia, besteak beste, hauen bidez garatzen da: Jabari publiko erradioelektrikoaren erabilerari buruzko erregelamendua, (e) k onartua 123/2017 Errege Dekretua, otsailaren 24koa, eta Jabari Publiko Erradioelektrikoa Babesteko Baldintzak, Emisio Erradioelektrikoen Murrizketak eta Emisio Erradioelektrikoen Aurrean Osasuna Babesteko Neurriak ezartzen dituen Erregelamendua onartzen duena 1066/2001 Errege Dekretua, irailaren 28koa, eta Europar Batasunak 1999/519/EE Gomendioa, 1999ko uztailaren 12koa, 0 Hz-tik 300 GHz-ra bitarteko eremu elektromagnetikoen esposizio orokorrari buruzkoa.
Araudi horren helburuetako bat herritarrentzako osasun-babeseko neurriak hartzea da, emisio erradioelektrikoetatik datozen eremu elektromagnetikoekiko esposizio-mugak ezarriz publiko orokorrarentzat. Gainera, talde berezientzako arau espezifikoak daude, hala nola, eremu elektromagnetikoekin lotuta egon ohi diren lanak egiten dituzten profesionalentzat, edo tratamendu medikoak dituzten pertsonentzat.
1999ko uztailaren 12ko 1999/519/EE Gomendioak Erradiazio Ez-ionizatzailetik Babesteko Nazioarteko Batzordeak (International Commission on Non-Ionizing Radiation Protection, ICNIRP) ezarritako jarraibide zientifikoak ditu oinarri, eremu elektromagnetikoekiko esposizioaren azterketen ondoriozkoak. ICNIRPk nazioarteko arauak ezarri zituen. Arau horiek aipatutako Europako gomendioan jasota daude, eta Osasunaren Mundu Erakundearen (OME) babesa dute; erakunde hori osasuna bermatzen duen nazioarteko erakunde nagusia da.
OMEk nazioarteko arauekin zorrotz bat egitea gomendatzen du; arau horiek telefonia mugikorreko erabiltzaileak nahiz telefonia mugikorreko estazio irrati-elektrikoen inguruan lan egiten duten edo bizi diren edo komunikazio mota hori erabiltzen ez duten pertsonak babesteko garatu dira.
Muga arbitrariorik ez jartzea ere gomendatzen du OMEk, ezagutza zientifikoan oinarritutako dagoen erregulazioari muzin eginez edo mesfidati jokatuz.
Gainera, Jabari Publiko Erradioelektrikoaren Erabilerari buruzko Erregelamenduan (RUER) xedatzen denez, estazio erradioelektriko bat instalatzeko baimena lortzeko, hala behar duten geltokien proiektu teknikoetan, pertsonak egon ohi diren guneetako esposizio erradioelektrikoaren mailen azterketa xehatua sartu behar da, telekomunikazioen arloan eskumena duen teknikari batek sinatuta.
Azterketa horren arabera, estazio erradioelektriko berria eta inguruan dauden emisioak instalatuko dira, denak ez ditzan araudiak ezarritako mugak gainditu.
Estazio erradioelektrikoa martxan jartzeko baimenak instalazioaren azterketa teknikoa egitea eskatzen duenean, Estatu Idazkaritzak egiaztatzen du ez direla gainditzen araudian ezarritako mugak.
Estazio erradioelektrikoa martxan jartzeko baimena emateko, ikuskapen-egintzaren ordezko ziurtagiri bat aurkeztu behar da, SIS II sisteman jasotako 2023ko martxoaren 27ko ebazpena eta 391/2019 Errege Dekretua, ekainaren 21ekoaestazioa martxan jartzeko baimen-eskaerarekin batera, esposizio irrati-elektrikoaren mailen ziurtagiria aurkeztu behar da, telekomunikazio-arloko teknikari eskudun batek sinatua, ezarritako prozedurari jarraiki. CTE/23/2002 Agindua, urtarrilaren 11koa, irrati-komunikazioetako zerbitzuen operadoreek azterlan eta ziurtagiri jakin batzuk aurkezteko baldintzak ezartzen dituena.
Esposizio erradioelektrikoko mailen ziurtagiri horrek estazio erradioelektrikoko ohartarazpen-seinaleak behar bezala jarrita dauden ebidentziak jaso beharko ditu. Era berean, langile ez-profesionalak telekomunikazioen instalazioan, mantentze-lanetan edo ikuskapenean sar daitezkeen eremuetan, emisio erradioelektrikoen esposizio-mugak gaindi daitezkeenetan, agerian utzi beharko da sartzea eragotz dezakeen hesi bat edo sistema baliokide bat dagoela, bai eta langile ez-profesionalentzako sarrera debekatzen duen seinalea ere. Horri dagokionez, Estatu Idazkaritzak zenbait gomendio ematen ditu hiri-lurzoruan edo pertsonak egon ohi diren inguruan dauden estazio erradioelektrikoak seinaleztatzeari eta hesitzeari buruz.
Telekomunikazioen arloan eskumena duen teknikari batek proiektu teknikoetan sartu beharreko esposizio irrati-elektrikoaren mailen azterketa xehatua behar duten estazioak hauek dira: komunikazio-sare publikoak osatzen dituzten estazioak, gehienez 10 watt baino gehiagoko potentzia isotropiko baliokidea dutenak, hiri-lurzoruan edo jendea egon ohi den ingurunean badaude, eta honako zerbitzu hauek ematen dituztenak:
- a) Soinudun irrati- eta telebista-zerbitzuak.
- b) Komunikazio elektronikoen zerbitzuak, eman beharreko titulu-kopuru mugatua duten maiztasun-bandetan, Erregelamendu honen lehen xedapen gehigarrian identifikatuta daudenak: 123/2017 Errege Dekretua, otsailaren 24koa, Jabari Publikoaren Erabilerari buruzko Erregelamendua onartzen duena.
- c) Irrati-bilaketa zerbitzua.
- d) Komunikazio mugikorren zerbitzua erabiltzaile-talde itxian.
- e) Satelite bidezko zerbitzu finkoa, satelite bidezko zerbitzu mugikorra eta satelite bidezko irrati-difusioko zerbitzua.
- f) Hari gabeko sarbide finkoko zerbitzuak eta puntutik puntu anitzerako zerbitzu finkoa, aurreko b) atalean aipatutakoez bestelakoak.
Gainera, estazio horiek, instalazioen azterketa teknikoa egiten den bitartean, ikuskapen-zerbitzuek esposizio erradioelektrikoaren mailak egiaztatu behar dituzte, edo, instalazioen azterketa teknikoaren ekintzaren ordezko ziurtagiria aurkezten bada, telekomunikazioen arloan eskumena duen teknikari batek egin behar du.
Estazio irrati-elektrikoak abian jartzeko baimendu ondoren, esposizio elektromagnetikoaren mailen aldizkako kontrola egiten da. Jabari publiko erradioelektrikoa erabiltzeko eskubideen titularrek telekomunikazio-arloko teknikari eskudun batek emandako ziurtagiria aurkeztu beharko dute urte natural bakoitzaren lehen hiruhilekoan; ziurtagiri horretan, adierazi beharko da errespetatu egin direla aurreko urtean araudian pertsonek egon ohi diren guneetatik gertu egoteko ezarritako esposizio-mugak.
Gainera, eremu sentikorretan (haurtzaindegiak, haur-hezkuntzako zentroak, lehen hezkuntzakoak, derrigorrezko irakaskuntza-zentroak, osasun-zentroak, ospitaleak, parke publikoak, egoitzak eta zentro geriatrikoak), baldintza bereziak eskatzen dira, eta horiek bete egin behar dira.
Aipatutako ikuskapenetan lortutako emaitzetan oinarrituta, teknikari eskudunek egindako esposizio elektromagnetikoaren mailen ziurtagirietan eta Telekomunikazioak Ikuskatzeko Urteko Plana (PAIT), Ministerioak urtero emisio erradioelektrikoen esposizioari buruzko txosten bat egin eta publiko egiten du.
Telefonia mugikorreko estazioetatik hurbil dauden emisio erradioelektrikoen esposizio-mailak edozein unetan kontsulta daitezke Ministerioaren webgunean. Estazio horiek pertsonak egon ohi diren lekuetan instalatuta daude, eta haiek instalatzeko eta martxan jartzeko baimena dute. Esposizio erradioelektrikoaren mailekin lotutako osasun-irizpideei buruzko informazioa ere lor daiteke.
Halaber, Estatu Idazkaritzak instalazio irrati-elektrikoei eta esposizio-mailei buruzko informazio-zerbitzua jartzen du herritarren eskura.