Autosustapena.
Kontzeptua
Ikus-entzunezko komunikazioa, zerbitzu-emailearen programazioari, zehaztutako programei edo programazio-paketeei edo horietatik zuzenean eratorritako produktu osagarriei buruzko informazioa ematen duena.
Izaera juridikoa
Autosustapena ez da merkataritza-komunikaziotzat hartuko Ikus-entzunezko Komunikazioaren Lege Orokorraren ondorioetarako. Hala ere, telebistako ikus-entzunezko komunikazioari dagokionez, programei eta produktuei buruzko publizitate-iragarkiek ezin izango dute orduko 5 minutu baino gehiago iraun, eta iragarki horien edukiek merkataritza-publizitaterako oro har ezarritako betebehar eta debekuak bete beharko dituzte.
Ikus-entzunezko komunikazio komertziala.
Jarduera ekonomiko batean aritzen den pertsona fisiko edo juridiko baten ondasunak, zerbitzuak edo irudia zuzenean edo zeharka sustatzeko irudiak edo soinuak. Irudi edo soinu horiek programa batekin batera doaz edo programa horretan sartzen dira, zerbitzu-emailearen aldeko kontraprestazio baten truke.
Nolanahi ere, ikus-entzunezko komunikazio komertzialeko moduak dira: telebistako edo irratiko publizitate-mezua, babesletza, telesalmenta eta produktuaren kokapena.
Publizitate-mezua.
Enpresa publiko edo pribatu batek edo pertsona fisiko batek bere merkataritza-, industria-, artisautza- edo lanbide-jarduerari buruz egiten duen mezu-mota oro, ondasunen hornidura edo zerbitzu-prestazioa sustatzeko, ondasun higiezinak, eskubideak eta betebeharrak barne.
Telesalmenta.
Jendeari zuzeneko eskaintzak egiten dizkion telebistako ikus-entzunezko komunikazioa, ondasunak hornitzeko edo zerbitzuak emateko, ondasun higiezinak, eskubideak eta betebeharrak barne.
Telepromozioa.
Ikus-entzunezko komunikazio komertzialean, aurkezleak edo programaren protagonistetako edozeinek, eszenatokia, girotzea eta atrezioa erabiliz, publizitate-mezu batek baino askoz denbora gehiagoz azaltzen ditu ondasun edo zerbitzu baten ezaugarriak, eta, beraz, mezua ezin da eman dagokion programatik kanpo.
Babesa.
- Ikus-entzunezko komunikazio-zerbitzuak emateko edo ikus-entzunezko lanak ekoizteko loturarik ez duen enpresa publiko edo pribatu batek edo pertsona fisiko batek ikus-entzunezko komunikazio-zerbitzuak edo programak finantzatzeko egiten duen edozein ekarpen, haren izena, marka, irudia, jarduerak edo produktuak sustatzeko.
- Ikus-entzunezko komunikazio-zerbitzua ematen dutenek eskubidea dute beren programak babestuak izateko, gaurkotasuneko eduki informatiboko programak izan ezik.
- Babesletzaren berri eman behar zaio publikoari, argi eta garbi, hasieran, etenaldien osteko berrabiarazte bakoitzaren hasieran, edo programaren amaieran, babeslearen izenaren, logotipoaren edo beste edozein sinboloren, produkturen edo zerbitzuren bidez.
- Babesak ezin du independentzia editoriala baldintzatu. Era berean, ezin du ondasunak edo zerbitzuak erostera edo alokatzera zuzenean bultzatu, bereziki, horiei sustapen-erreferentzia zehatzak eginez. Gainera, babesak ezin dio eragin babestutako ikus-entzunezko programaren edo komunikazioaren edukiari, ez eta haren emisio-ordutegiari ere, ikus-entzunezko komunikazio-zerbitzuaren emailearen erantzukizunari eragin gabe.
Produktuaren kokapena.
- ikus-entzunezko komunikazio komertzial oro, produktu, zerbitzu edo marka komertzial bat programa batean sartzeko, erakusteko edo aipatzeko erabiltzen dena.
- Ikus-entzunezko komunikazio-zerbitzua ematen dutenek eskubidea dute film luzeak, film laburrak, dokumentalak, filmak eta telebista-serieak, kirol-programak eta entretenimendu-programak epatzearekin emateko. Gainerako programetan, produktuak soilik kokatu ahal izango dira ondasunak edo zerbitzuak doan hornitzearen truke, bai eta produkziorako laguntza materialak edo sariak ere, programa batean sartu ahal izateko.
- Programa zerbitzua ematen duenak edo haren filialetako batek produzitu edo enkargatu badu, publikoari argi eta garbi jakinarazi behar zaio produktua non dagoen programaren hasieran eta amaieran, eta publizitate-etenaldi baten ondoren berriro ekiten zaionean.
- Kokapenak ezin du baldintzatu independentzia editoriala. Era berean, ezin du ondasunak edo zerbitzuak erostera edo errentan hartzera zuzenean bultzatu, ez eta horien sustapen zehatzak egitera edo produktuari behar ez bezalako gailentasuna ematera ere.
- Debekatuta dago haurrentzako programazioan produktua kokatzea.
Publizitate-etenak.
- Merkataritza-komunikazioak argi eta garbi bereizita egon behar du ikus-entzunezko gainerako edukietatik.
- Telebistako publizitateak eta telesalmentak erraz bereizteko modukoak izan behar dute, eta argitalpen-edukitik bereizi behar dute.
- Telebistako publizitate-mezuek txertatzen diren programaren eta hura osatzen duten unitateen osotasuna errespetatu behar dute.
- Telebistarako filmen (telesailak, serialak eta dokumentalak izan ezik), film luzeen eta telebistako albistegien transmisioa behin eten ahalko da aurreikusitako hogeita hamar minutuko aldi bakoitzean.
- Haurrentzako programak: etenaldia behin egin daiteke aurreikusitako hogeita hamar minutuko etenik gabeko aldi bakoitzeko, programak hogeita hamar minutu baino gehiago irauten badu.
- Kirol-ekitaldiak telebistaz emateko aukera ezin da publizitate-mezu isolatuekin eten, gertaera geratuta dagoenean bakarrik. Emanaldi horietan, alderdi autonomoak izan edo ez, publizitate-mezuak txertatu ahal izango dira, betiere ekitaldiaren nondik norakoak jarraitzea ahalbidetzen badute.
- Ez da telebistako publizitaterik edo telesalmentarik jarriko erlijio-zerbitzuetan.
Ikus-entzunezko merkataritza-komunikazioen muga kualitatiboak.
Legez kanpoko publizitatea debekatzea.
Publizitateari buruzko Lege Orokorraren arabera, adibidez, publizitate engainagarria, desleiala, oldarkorra edo zenbait produktu, ondasun, jarduera edo zerbitzuren publizitatea arautzen duen araudian xedatutakoa urratzen duena (osasun-produktuak; pertsonen osasunerako edo segurtasunerako arriskuak sortzen dituztenak; zori, enbido edo ausazko jokoak), etab.
Debekatuta dago publizitatea, formagatik.
- Ezkutuko merkataritza-komunikazioa: salgaien ekoizle batek edo zerbitzu-emaile batek telebista-programetan aurkezten dituen ondasunak, zerbitzuak, izena, marka edo jarduerak, produktuaren kokalekua ez direnak, zuzenean edo zeharka aurkeztea. Horretarako, ikus-entzunezko komunikazio-zerbitzuak ematen dituenak nahita publizitate-helburua izan behar du, eta aurkezpen horren izaerari dagokionez, jendea nahasaraz dezake. Aurkezpen hori nahitakoa dela joko da, bereziki, zerbitzu-emailearen aldeko kontraprestazioaren truke egiten bada.
- Publizitate subliminala: zentzuen atalaseekin edo antzekoekin mugako intentsitateen estimuluak ekoizteko tekniken bidez, hartzaileengan eragina izan dezakeena, kontzienteki hauteman gabe.
Edukiagatik debekatutako publizitatea.
- Giza duintasuna hausten duena edo sexuagatik, arrazagatik edo jatorri etnikoagatik, nazionalitateagatik, erlijioagatik edo sinesmenagatik, ezgaitasunagatik, adinagatik edo sexu-joeragatik bereizkeria sustatzen duena.
- Emakumearen irudia izaera iraingarri edo diskriminatzailez erabiltzen duena
- Osasunerako kaltegarriak diren portaerak sustatzen dituena.
- Zigarroen eta gainerako tabako-produktuen eta horiek ekoizten dituzten enpresen merkataritza-komunikazioa.
- Sendagaien eta osasun-produktuen bermeei eta erabilera zentzuzkoari buruzko uztailaren 26ko 29/2006 Legearen 78. artikuluaren 1. eta 5. zenbakietan xedatutakoa urratzen duen sendagaien eta osasun-produktuen merkataritza-komunikazioa.
- Hogei gradu baino gehiagoko alkohol-edarien telebistako komunikazio komertziala.
- Hogei gradu baino gutxiagoko alkohol-edarien telebista-komunikazio komertziala, 20:30etik hurrengo eguneko 6:00etara bitarteko denbora-tartetik kanpo ematen denean, salbu eta publizitate hori eskubideak eskuratzearen eta zabaldu beharreko seinalea ekoiztearen zati banaezina bada.
- Hogei gradu baino gutxiagoko edari alkoholdunen komunikazio komertziala, adingabeei zuzenduta badago, neurriz kanpoko kontsumoa sustatzen badu edo kontsumoa errendimendu fisikoaren hobekuntzarekin, arrakasta sozialarekin edo osasunarekin lotzen badu.
- Ingurumenerako kaltegarriak diren jokabideak sustatzen dituena.
- Pertsonen segurtasunerako kaltegarriak diren jokabideak sustatzea.
- Izaera politikoko merkataritza-komunikazioa, Hauteskunde Araubide Orokorrari buruzko ekainaren 19ko 5/1985 Lege Organikoan aurreikusitako kasuetan izan ezik.
Ikus-entzunezko merkataritza-komunikazioen muga kuantitatiboak.
- Gehienez 12 minutu orduko erlojua ikus-entzunezko telebista-komunikazioko zerbitzuetan publizitate- eta telesalmenta-mezuak emateko.
- 12 minutuko mugatik kanpo geratzen dira babesa, produktuaren kokapena eta telepromozioa, baldin eta telepromozioaren mezu indibidualak publizitate-mezu batek baino iraupen nabarmen handiagoa badu eta telepromozioen multzoak egunean 36 minutu edo erlojuaren orduan 3 minutu baino gehiago irauten ez badu.