Consideración de asistencia a unha voda como permiso por deber relacionado conciliación vida familiar e laboral.

A cuestión exposta versa sobre o permiso por tempo indispensable para o cumprimento dun deber relacionado coa conciliación da vida familiar e laboral, en concreto, se a asistencia como testemuña dunha voda pode ser considerado un deber de conciliación.

Así, en primeiro lugar, cabe analizar o marco xurídico de aplicación. O artigo 48.j) do Real Decreto Lexislativo 5/2015, do 30 de outubro, polo que se aproba o texto refundido da Lei do Estatuto Básico do Empregado Público establece que os funcionarios públicos terán dereito a un permiso:

“Por tempo indispensable para o cumprimento dun deber inescusable de carácter público ou persoal e por deberes relacionados coa conciliación da vida familiar e laboral.”

Para delimitar esta figura, hai que ter en conta que o “deber inescusable” configúrase como un concepto xurídico indeterminado que se veu definindo, tal e como contempla o Manual de Procedementos de Xestión de Recursos Humanos, publicado por Resolución do 14 de decembro de 1992 da Secretaría de Estado para a Administración Pública, como aquela obriga que incumbe a unha persoa cuxo incumprimento lle xera unha responsabilidade de índole civil, penal ou administrativa; e esténdese igualmente a aqueles deberes relacionados coa conciliación da vida familiar e laboral.

En base ao anterior, os criterios mantidos pola Dirección Xeral da Función Pública sobre o permiso para o cumprimento polos funcionarios dun deber inescusable de carácter público ou persoal poden sistematizarse nos seguintes:

a) Ha de tratarse dun deber inescusable, como "obriga que incumbe a unha persoa cuxo incumprimento lle xera unha responsabilidade de índole civil, penal ou administrativa”. Neste concepto poden considerarse incluídos os deberes de carácter cívico como a participación de procesos electorais e o exercicio do dereito ao sufraxio.

b) Fose dos supostos que consisten nun deber inescusable, a concesión do permiso ten carácter potestativo, polo que a Administración deberá ponderar as circunstancias do caso concreto, interpretando o 48.j) do TREBEP, de forma sumamente restritiva, sendo o órgano competente para a súa concesión quen debe apreciar as circunstancias concorrentes en cada caso.

c) O permiso ha de ser concedido polo tempo indispensable para o cumprimento do deber inescusable e non pode ser con carácter xeral.

d) En canto ao carácter público ou persoal do deber a cumprir, determinouse que a asunción voluntaria de actividades privadas, non han de prevalecer sobre as obrigas de carácter estatutario que obrigan ao funcionario á prestación do servizo.

e) En todo caso, o permiso por deber inescusable e por deberes relacionados coa conciliación caracterízase por dúas notas básicas: o seu carácter residual e a súa duración, que será do tempo indispensable para o cumprimento do deber. Por todo iso, debe circunscribirse a situacións puntuais e imprevisibles, que non se prolonguen no tempo, e excepcionais, que non sexan reiteradas.

Á hora de conceder este permiso por un deber relacionado coa conciliación da vida familiar e laboral haberá que ter en conta, por tanto, os criterios anteriormente sinalados, así como a normativa aplicable en cada caso en concreto.

A doutrina civilística considera que, no dereito de familia, moitas das facultades, potestades ou dereitos que se instituyen a favor de determinados integrantes da unidade familiar, presentan a natureza mixta de dereito-deber.

Entre os preceptos do Código Civil que regulan as relacións familiares da conxunta consideración dos artigos 142 e 143 do Código Civil dedúcese que “están obrigados reciprocamente a darse alimento, entendido como todo o que é indispensable para o sustento, habitación, vestido e asistencia médica, os cónxuxes, os ascendientes e descendentes”.

Tendo en conta o anterior, no caso concreto exposto, a asistencia como testemuña á voda dun fillo, non parece que concorran os orzamentos antes mencionados sinalados por este centro directivo en relación coa interpretación sobre o contido do deber para os efectos deste precepto nin se deriva da regulación civil o seu compoñente de obriga no marco das relacións familiares.

Por outra banda, debemos lembrar a posibilidade de facer uso doutros permisos previstos normativamente, como o goce de ata seis días de permiso por asuntos propios ao longo de cada ano; a aplicación dalgún período das súas vacacións anuais que pode gozar en períodos mínimos de cinco días hábiles consecutivos, ou ben, por licenzas para asuntos propios sen retribución, cuxa duración acumulada non poderá exceder de tres meses cada dous anos (artigo 73 da Lei articulada de funcionarios civís do Estado de 1964).

Todo o anterior indícase sen prexuízo de lembrar que, de acordo con o réxime de competencias deste centro directivo, as respostas a consultas que emite esta dirección xeral posúen carácter meramente informativo e, en consecuencia, non teñen carácter de criterio vinculante, nin orixinan dereitos nin expectativas de dereito, nin implican vinculación algunha co tipo de procedementos a que se refiran. Ademais, ao carecer de carácter preceptivo ou vinculante, os órganos destinatarios das estas respostas poderán, no seu caso, adoptar finalmente unha decisión que non se corresponda co parecer contido nas mesmas.

As respostas a consultas contidas neste boletín atenden ás cuestións expostas á luz da normativa vixente no momento da súa emisión, de maneira que estas respostas poden verse afectadas por modificacións lexislativas posteriores ou resolucións xudiciais.