Funtzionario batek oporraldian jaso behar dituen ordainsariak, baldin eta opor horiek hartu aurretik lanaldiaren herena murriztu bazaio legezko zaintzagatik.

Oporren unean legezko zaintzagatik lanaldia murriztuta duen funtzionario bati dagozkion ordainsariei buruzkoa da galdera.

Hala, lehenik eta behin, aplikatu beharreko esparru juridikoa aztertu behar da. Enplegatu Publikoaren Oinarrizko Estatutuaren Legearen testu bateginak, zeina urriaren 30eko 5/2015 Legegintzako Errege Dekretuaren bidez onartu baitzen (TREBEP), honela dio 48 h) artikuluan:

«h) Legezko zaintza dela-eta, hamabi urtetik beherako adingaberen bat, arreta berezia behar duen adindunen bat edo ordainpeko jarduerarik egiten ez duen desgaituren bat bere zuzeneko zaintzapean daukan funtzionarioak lanaldia murrizteko eskubidea izango du, ordainsariak neurri berean murriztuta.»

Oporrak hartzeari dagokionez, TREBEPen 50.1 artikuluak hau ezartzen du:

“Funtzionario publikoek eskubidea izango dute egutegiko urte bakoitzean hogeita bi egun balioduneko opor ordainduak izateko, edo, zerbitzuan emandako denbora urtebetera iristen ez bada, proportzioan dagozkien egunak.

Artikulu honetan ezarritakoak dakartzan ondorioetarako, larunbata ez da egun balioduntzat joko, ordutegi berezietarako ezarritako egokitzapenei kalterik egin gabe.”

Horrela, eta kontrako xedapenik ezean, lanaldia murrizteko aldian langileak opor kopuru bera hartzeko eskubidea izango du, Gaztela eta Leongo (Burgos) (Social) Auzitegi Nagusiaren epaiak adierazten duen bezala. 1., S 11-02-2010, 131/2010 zk., bild. 2010 / 17.

Aurrekoa kontuan hartuta, planteatutako auzia oporraldian lanaldia murriztuta duen funtzionarioari dagozkion ordainsarietan oinarritzen da.

Jurisprudentziaren irizpidea, horri dagokionez, honako hau da: oporraldian ordainsariak proportzionalki murriztuko dira funtzionarioak lanaldi osoa egiten ez badu. Ildo horretan, Kanariar Uharteetako Justizia Auzitegi Nagusiaren (Las Palmas) epaia (auzibidea), 1., S 2021-06-08, 287/2021 zk., errek. 2020/196:

“Hau da, gure interpretazioan, langileak eskubidea du lan egindako egunei dagokienez oporrak hartzeko, lanaldiaren iraupena edozein dela ere; haren opor-egun kopurua bat dator haren lan-egunekin, haren lanaldiak bost, sei edo zortzi ordu dituen kontuan hartu gabe.Haien ordainsaria lanaldi osoa egin ezean murrizten dena da, baina horrek ez die eragiten opor-egunei ez baimen-egunei; izan ere, lanegunak ere mantendu egiten dira ( ez dira murrizten), nahiz eta lanaldia murriztu.”

Horrela, lanaldiaren murrizketak oporren iraupenean eraginik ez duela alde batera utzita, ordainsarian eragiten du, ordainsari hori urteko ohiko lanaldiarekiko proportzionala baita.

Hori berresten du Estatuko Administrazio Orokorraren esparruan Ogasun eta Aurrekontuen Estatu Idazkaritzaren 2010eko maiatzaren 25eko Ebazpenaren 2.2 artikuluak (ebazpen horren bidez jarraibideak ematen dira abuztuaren 2ko 30/1984 Legearen aplikazio-eremuan dauden funtzionarioen nominei buruz), apirilaren 12ko 7/2007 Legearen azken xedapenetako laugarrenaren arabera (Estatuaren Estatutuari buruzko Legearen 1. artikulua). Artikulu horietan adierazitako aparteko ordainsariei dagozkien zenbatekoak batzen dira, eta aldi bakoitzeko aparteko ordainsariei dagozkien zenbatekoak finkatzen dira. Aparteko ordainsarien zenbatekoa langile bakoitzaren aparteko lanaldietarako izango da, eta aldi bakoitzeko lanaldietako bat murriztuko da. Aparteko ordainsariei dagozkien zenbatekoak 2010eko aldietarako izango dira.

Aurreko guztia kontuan hartuta, legezko zaintzagatik lanaldia murrizteko baimena luzatzen den aldi osoan funtzionarioak bere ordainsariak proportzionalki murriztuko dira, oporraldian baimenaz gozatzea erabakitzen duen ala ez kontuan hartu gabe. Hori dela eta, funtzionarioak baimen hori baliatzen duen bitartean oporraldiaz gozatzen badu, dagozkion ordainsari proportzionalak jasoko ditu; aldiz, oporrak baimenaz gozatu ondoren hartzen baditu, ordainsari osoak jasoko ditu.

Aurrekoari kalterik egin gabe, ezerk ez du eragozten funtzionarioak lanaldi osora igarotzea eskatu ahal izatea oporrak hartu aurretik, salbu eta oporralditik itzultzen denean lanaldi murriztua berriro eskatzen badu, horrek lege-iruzurra ekar bailezake.

Horrela, 1998ko maiatzaren 14ko Epaiak, Galiziako Auzitegi Nagusiko Administrazioarekiko Auzietarako Salaren Lehenengo Sekziokoak, funtzionario batek legezko zaintza bere interesen arabera murrizteko baimena baliatzeko aldi zehatzak ezarri nahi zituen gai batean, honako hau ezartzen du bere Bigarren eta Hirugarren Oinarri Juridikoetan:

(...) Argi dago errekurtsogileak ez duela lanaldi-murrizketa erabili nahi eskola-lanaldi jarraian edo eskola-oporraldietan; bai, ordea, gainerako aldietan, eta, beraz, bere kasa hautatzean, lanaldi murriztua baliatzeko epeak jarri ditu. Baina bistan da, halaber, errekurtsogilea bere asmoari babesa ematen saiatzen den arauaren xedea, hau da, lana eta adingabearen zaintza bateragarri egitea, ez datorrela guztiz bat auzi-jartzaileak lortu nahi duen xedearekin; izan ere, dirudienez, lansariak eskola-garaietatik edo lanaldi etengabetik kanpo jasotzea baino ez du helburu. (…)

Izan ere, lanaldia murrizteko arrazoia, ordaindutako lanaren kaltetan izan gabe, adingabea edo ezindua zaindu eta artatzeko beharrizan zehatzari erantzuten dio; horregatik, arrazoi hori egon badago edo ez dago; baina ez dirudi logikoa denik hori agertzea eta desagertzea demandatzailearen interesen arabera, eskaera komeni zaion moduan tenporalizatuz”.

Ondorioz, legezko zaintzagatiko lanaldi murrizketan zehar funtzionarioak bere ordainsarien murrizketa proportzionala izango du, oporraldia barne.

Aurreko guztia gorabehera, gogoratu behar da, zuzendaritza nagusi honen eskumenen araubidearen arabera, zuzendaritza nagusi honek egiten dituen kontsulten erantzunak informatzeko baino ez direla, eta, ondorioz, ez direla irizpide lotesleak, ez dutela ez eskubiderik ez eskubide-itxaropenik sortzen, eta ez dutela inolako loturarik sortzen dagozkien prozedura-motekin. Gainera, nahitaezko izaera edo izaera loteslerik ez dutenez, erantzun horien hartzaile diren organoek, hala badagokio, horietan jasotako iritziarekin bat ez datorren erabakia hartu ahal izango dute azkenean.

Buletin honetan jasotzen diren kontsulten erantzunek erantzuna emateko unean indarrean dagoen araudiaren arabera planteatutako galderei erantzuten diete, eta, beraz, erantzun horiek ondorengo lege-aldaketen edo ebazpen judizialen eragina jasan dezakete.