Última actualización: setembro 2025
Procedencia de pagar a un funcionario, incluído no Réxime do Mutualismo Administrativo, a indemnización por residencia en determinadas áreas do territorio nacional cando a situación de Incapacidade Temporal supera os tres meses.
A indemnización por residencia en territorio nacional non é unha retribución nin básica nin complementaria, senón que é unha cantidade de carácter compensatorio que pretende resarcir os gastos que comporta para o funcionario residir nunha determinada área do territorio nacional e, polo tanto, nos supostos nos que o funcionario se atope en situación de incapacidade temporal non se verá modificada nin interrompida esta indemnización, a condición de que non se vexa alterada o seu lugar de residencia.
A cuestión exposta versa sobre a procedencia de pagar a un funcionario, incluído no Réxime do Mutualismo Administrativo, a indemnización por residencia en determinadas áreas do territorio nacional cando a situación de Incapacidade Temporal supera os tres meses.
Para iso procede analizar o previsto no Texto refundido da Lei sobre Seguridade Social dos Funcionarios Civís do Estado, aprobado por Real Decreto Lexislativo 4/2000, do 23 de xaneiro (LSFCE).
A prestación económica na situación de incapacidade temporal para o Réxime de Mutualismo Administrativo a partir do cuarto mes aparece regulada no artigo 21 LSFCE. Como sinala o art.21.1.b), esta está composta polas retribucións básicas e un subsidio, nos seguintes termos:
“b) Desde o cuarto mes percibirá as retribucións básicas, a prestación por fillo a cargo, no seu caso, e un subsidio por incapacidade temporal a cargo da Mutualidade Xeral de Funcionarios Civís do Estado, cuxa contía, fixa e invariable mentres dure a incapacidade, será a maior das dúas cantidades seguintes:
1.ª O 80 por cento das retribucións básicas (soldo, trienios e grao, no seu caso), incrementadas na sexta parte dunha paga extraordinaria, correspondentes ao terceiro mes de licenza.
2.ª O 75 por cento das retribucións complementarias devindicadas no terceiro mes de licenza.”
Con todo, a indemnización por residencia en determinadas áreas do territorio nacional non pode incluírse dentro do concepto de “retribución” senón no de “compensación”. É dicir, non ten unha natureza retributiva, senón indemnizatoria.
É ilustrativa desta afirmación, a parte expositiva do Real Decreto-Lei 11/2006, do 29 de decembro, polo que se autoriza a actualización das contías da indemnización por residencia do persoal en activo do sector público estatal, que di así:
“A indemnización por residencia é unha retribución complementaria de carácter compensatorio e non retributivo, cunha longa tradición na normativa de función pública do noso país e que atopa a súa orixe histórica nas especiais características, fundamentalmente xeográficas, dalgúns dos nosos territorios.
Este complemento histórico que percibe o persoal destinado en determinados territorios e que consolidou o seu carácter compensatorio, ten por obxecto resarcir aos funcionarios públicos dos gastos que se vexan precisados a realizar, en razón do servizo ou pola súa residencia, naqueles lugares do territorio nacional que se estableza polo Goberno (…)”.
Por tanto, a indemnización por residencia en territorio nacional, nun sentido latexo, é unha retribución, entendendo como tal calquera cantidade de diñeiro que se pague a un funcionario; pero, en sentido estrito, que é o que corresponde aplicar neste caso, a indemnización por residencia en determinadas áreas do territorio nacional non é unha retribución senón unha cantidade que ten carácter de compensación ou indemnización que se percibe, non pola prestación de servizos efectivos, senón polo feito de que o funcionario se ve obrigado a fixar a súa residencia en determinados lugares do territorio nacional, o que comporta uns gastos que se considera necesario resarcir.
Polo exposto, conclúese que a indemnización por residencia en territorio nacional non é unha retribución nin básica nin complementaria, senón que é unha cantidade de carácter compensatorio que pretende resarcir os gastos que comporta para o funcionario residir nunha determinada área do territorio nacional e, polo tanto, nos supostos nos que o funcionario se atope en situación de incapacidade temporal non se verá modificada nin interrompida esta indemnización, a condición de que non se vexa alterado o seu lugar de residencia.
Todo o anterior indícase sen prexuízo de lembrar que, de acordo con o réxime de competencias deste centro directivo, as respostas a consultas que emite esta dirección xeral posúen carácter meramente informativo e, en consecuencia, non teñen carácter de criterio vinculante, nin orixinan dereitos nin expectativas de dereito, nin implican vinculación algunha co tipo de procedementos a que se refiran. Ademais, ao carecer de carácter preceptivo ou vinculante, os órganos destinatarios das estas respostas poderán, no seu caso, adoptar finalmente unha decisión que non se corresponda co parecer contido nas mesmas.
As respostas a consultas contidas neste boletín atenden ás cuestións expostas á luz da normativa vixente no momento da súa emisión, de maneira que estas respostas poden verse afectadas por modificacións lexislativas posteriores ou resolucións xudiciais.