Aplicación do artigo 48.a) do TRLEBEP.

A consulta versa sobre diversos aspectos relacionados co goce do permiso por falecemento.

O artigo 48 do Real Decreto Lexislativo 5/2015, do 30 de outubro, polo que se aproba o texto refundido da Lei do Estatuto Básico do Empregado Público, en diante TRLEBEP, recolle na súa letra a) un permiso para os funcionarios públicos “por accidente ou enfermidade graves, hospitalización ou intervención cirúrxica sen hospitalización que precise de repouso domiciliario do cónxuxe, parella de feito ou parentes ata o primeiro grao por consanguinidade ou afinidade, así como de calquera outra persoa distinta das anteriores que conviva co funcionario ou funcionaria no mesmo domicilio e que requira o coidado efectivo daquela, cinco días hábiles.

Cando se trate de accidente ou enfermidade graves, hospitalización ou intervención cirúrxica sen hospitalización que precise de repouso domiciliario, dun familiar dentro do segundo grao de consanguinidade ou afinidade, o permiso será de catro días hábiles.”

Por outra banda, o artigo 48.a) do TRLEBEP continúa sinalando que os funcionarios públicos terán dereito a un permiso polo falecemento dun familiar nos seguintes termos:

“(…) Cando se trate de falecemento do cónxuxe, parella de feito ou familiar dentro do primeiro grao de consanguinidade ou afinidade, tres días hábiles cando o suceso se produza na mesma localidade, e cinco días hábiles, cando sexa en distinta localidade. No caso de falecemento de familiar dentro do segundo grao de consanguinidade ou afinidade, o permiso será de dous días hábiles cando se produza na mesma localidade e de catro días hábiles cando sexa en distinta localidade”.

Veuse interpretando que os días correspondentes a este permiso han de ser sempre consecutivos e inmediatamente posteriores ao feito causante; e o permiso finaliza cando deixa de existir a causa que deu orixe á súa concesión, é dicir, a enfermidade ou ben o esgotamento dos días de permiso concedido.

O falecemento sobrevindo tras unha enfermidade, accidente, hospitalización ou intervención cirúrxica sen hospitalización – que xeraron o inicio do goce do permiso correspondente –, comportaría a interrupción destes e o inicio dun novo permiso por falecemento polo número de días íntegros do novo permiso en función do grao de parentesco do familiar que sexa e da localidade onde se produce o seu falecemento, aínda que non finalizase o prazo máximo do goce do permiso anterior.

En segundo lugar, en relación co inicio do permiso por falecemento sobrevindo é necesario analizar en que momento da xornada prodúcese o feito causante.

Neste sentido, con carácter xeral, esta unidade entende que, se o feito causante do permiso prodúcese ao comezo da xornada laboral ou durante a mesma, de forma que o empregado público non acode ao seu posto de traballo ese día ou debe abandonalo durante o mesmo, enténdese que ese día laborable debe computarse como primeiro día hábil do permiso.

Con todo, se o feito causante prodúcese fóra da xornada laboral, de maneira que non afecta á prestación de servizos dese día, enténdese que o permiso comezaría a computar ao seguinte día hábil.

Pola súa banda, se o día no que se produce o feito causante non é laborable, a Sentenza 148/2018 de 13/2/2018, Sala do Social do Tribunal Supremo, sinala que o permiso por falecemento de familiar (entre outros) debe comezar a contarse desde o primeiro día laborable que lle siga.

Para o caso obxecto de consulta, indícasenos que o falecemento se produce a tarde dun día laborable (no que está a gozar do permiso por enfermidade grave por ese mesmo familiar).

É así porque, ademais do resto de consideracións, só desde o momento do falecemento é necesario realizar os trámites oportunos que require o enterro; é dicir, durante a mañá do día do falecemento non foi necesario realizar trámite algún en relación á defunción, que daría virtualidade ao obxecto do permiso en cuestión.

Finalmente convén lembrar que a Resolución do 14 de abril de 2026, da Secretaría de Estado de Función Pública, pola que se ditan instrucións sobre xornada e horarios de traballo do persoal ao servizo da Administración Xeral do Estado e os seus organismos públicos, no seu apartado 14 referido ao cómputo de permisos sinala o seguinte:

“14.2 Para o cómputo dos permisos cuxa duración estea establecida en días hábiles, atenderase ao réxime de xornada e horario que corresponda ao titular do permiso.

Neste sentido, os sábados, os domingos ou os días declarados festivos, computarán unicamente cando os mesmos formen parte da xornada e horario que corresponda realizar ao titular do permiso.”

Hai que ter en conta que este permiso, na súa redacción dada polo Real Decreto -lei 5/2023, do 29 de xuño, vén traspor o disposto no artigo 6 da Directiva (UE) 2019/1158 do Parlamento Europeo e do Consello, do 20 de xuño de 2019, no que respecta ao permiso para persoas coidadoras, que vincula no seu resultado de outorgar un permiso de cinco días hábiles para esas persoas.

Por tanto, a nova redacción do artigo 48.a) debe entenderse que regula un permiso por días hábiles en toda a súa extensión, tendo por obxecto fixar a pinza prevista pola regulación anterior para o suposto de accidente e enfermidade grave no extremo superior, coa inclusión da persoa conviviente (cinco días hábiles para familiares do primeiro grao e persoas convivientes e catro para familiares do segundo grao), co fin de proceder á recta transposición da Directiva citada, habendo de terse en conta en todo caso a natureza do permiso en relación co contexto, os antecedentes lexislativos, e a realidade social do tempo en que han de ser aplicadas, atendendo fundamentalmente ao seu espírito e finalidade.

Todo o anterior indícase sen prexuízo de lembrar que, de acordo con o réxime de competencias deste centro directivo, as respostas a consultas que emite esta dirección xeral posúen carácter meramente informativo e, en consecuencia, non teñen carácter de criterio vinculante, nin orixinan dereitos nin expectativas de dereito, nin implican vinculación algunha co tipo de procedementos a que se refiran. Ademais, ao carecer de carácter preceptivo ou vinculante, os órganos destinatarios das estas respostas poderán, no seu caso, adoptar finalmente unha decisión que non se corresponda co parecer contido nas mesmas.

As respostas a consultas contidas neste boletín atenden ás cuestións expostas á luz da normativa vixente no momento da súa emisión, de maneira que estas respostas poden verse afectadas por modificacións lexislativas posteriores ou resolucións xudiciais.