Consulta relativa a diversas cuestións sobre o réxime de goce do permiso por adopción, garda con fins de adopción ou acollemento.

O artigo 49.b) do Real Decreto Lexislativo 5/2015, do 30 de outubro, polo que se aproba o texto refundido da Lei do Estatuto Básico do Empregado Público regula o permiso por adopción, por garda con fins de adopción ou acollemento, tanto temporal como permanente, nos seguintes termos:

“b) Permiso por adopción, por garda con fins de adopción, ou acollemento, tanto temporal como permanente: terá unha duración de dezaseis semanas. Seis semanas deberán gozarse a xornada completa de forma obrigatoria e ininterrompida inmediatamente despois da resolución xudicial pola que se constitúe a adopción ou ben da decisión administrativa de garda con fins de adopción ou de acollemento.

No caso de que ambos os proxenitores traballen e transcorridas as seis primeiras semanas de descanso obrigatorio, o período de goce deste permiso poderá levarse a cabo de maneira interrompida e exercitarse desde a finalización do descanso obrigatorio posterior ao feito causante ata que o fillo ou a filla cumpra doce meses. No caso do goce interrompido requirirase, para cada período de goce, un aviso previo de polo menos 15 días e realizarase por semanas completas.

Este permiso ampliarase en dúas semanas máis no suposto de discapacidade do menor adoptado ou acollido e por cada fillo ou filla, a partir do segundo, nos supostos de adopción, garda con fins de adopción ou acollemento múltiple, unha para cada un dos proxenitores.

O cómputo do prazo contarase a elección do proxenitor, a partir da decisión administrativa de garda con fins de adopción ou acollemento, ou a partir da resolución xudicial pola que se constitúa a adopción sen que en ningún caso un mesmo menor poida dar dereito a varios períodos de goce deste permiso.

Este permiso poderá gozarse a xornada completa ou a tempo parcial, cando as necesidades de servizo permitir, e nos termos que reglamentariamente determínese, conforme as regras establecidas no presente artigo.

Se fose necesario o desprazamento previo dos proxenitores ao país de orixe do adoptado, nos casos de adopción ou acollemento internacional, terase dereito, ademais, a un permiso de ata dous meses de duración, percibindo durante este período exclusivamente as retribucións básicas.

Con independencia do permiso de ata dous meses previsto no parágrafo anterior e para o suposto contemplado no este parágrafo, o permiso por adopción, garda con fins de adopción ou acollemento, tanto temporal como permanente, poderá iniciarse ata catro semanas antes da resolución xudicial pola que se constitúa a adopción ou a decisión administrativa ou xudicial de acollemento.

(…)

Os supostos de adopción, garda con fins de adopción ou acollemento, tanto temporal como permanente, previstos neste artigo serán os que así se establezan no Código Civil ou nas leis civís das comunidades autónomas que os regulen, debendo ter o acollemento temporal unha duración non inferior a un ano.”

En canto á modalidade de goce a tempo parcial do permiso por adopción, garda ou acollemento temporal ou permanente, tal e como se recolle no Acordo da Comisión Superior de Persoal, do 30 de decembro de 2021, polo que se aproban os criterios de interpretación relativos á aplicación dos permisos regulados no artigo 48.f) e nas letras a),b) e c) do artigo 49 do texto refundido da Lei do Estatuto Básico do Empregado Público, aprobado por Real Decreto Lexislativo 5/2015, do 30 de outubro, para o goce a tempo parcial do permiso por adopción, garda con fins de adopción ou acollemento, tanto temporal como permanente segue sendo de aplicación o previsto polo Real Decreto 180/2004, do 30 de xaneiro, polo que se adoptan medidas para a conciliación da vida laboral e familiar en relación co goce a tempo parcial dos permisos incluídos no artigo 30.3 da Lei 30/1984, do 2 de agosto, de Medidas para a Reforma da Función Pública, en supostos de parto, adopción ou acollemento do menor. Sen prexuízo do anterior, o apartado segundo do Acordo sinala que as seis semanas posteriores ao feito causante considéranse de descanso obrigatorio, sendo indisponibles para a persoa titular do permiso, non podendo ser obxecto de fraccionamento, nin de renuncia, nin de goce a tempo parcial.

Así, en virtude do exposto, considérase vixente o disposto no Real Decreto 180/2004, con obxecto de flexibilizar o goce dos mesmos e potenciar a repartición das responsabilidades familiares entre nais e pais, a mellora no coidado dos fillos polos proxenitores, así como posibilitar que os funcionarios manteñan vinculación co seu posto de traballo, de forma que a maternidade non sexa nunca un obstáculo para a súa carreira profesional.

Sentado o anterior, o artigo 2.1 do Real Decreto 180/2004 dispón que “o goce a tempo parcial dos permisos a que se refire o artigo anterior requirirá de acordo previo entre o funcionario afectado e o órgano competente para a súa concesión”. Para ese efecto precísase que “á solicitude que presente o interesado acompañarase informe do responsable da unidade en que estivese destinado o funcionario, no que se acredite que quedan debidamente cubertas as necesidades do servizo”. Neste sentido, “o órgano competente, á vista da solicitude e do informe correspondente, ditará resolución no prazo de tres días pola que quedará formalizado o acordo para o goce do permiso na modalidade a tempo parcial ou, no seu caso, a súa denegación.”

En canto ao momento no que se pode iniciar o correspondente período de permiso a xornada parcial, cabe referir o disposto no punto 3 do citado precepto, segundo o cal o “acordo poderá celebrarse tanto ao comezo do permiso correspondente como nun momento posterior, e poderá estenderse a todo o período de duración do permiso ou á parte de aquel”, tendo en conta o criterio establecido pola Comisión Superior de Persoal en canto ás seis semanas inmediatamente posteriores ao feito causante.

Por último, conclúe o citado artigo sinalando que, “cando o permita a organización do traballo, concederase ao funcionario a parte da xornada solicitada para o goce do permiso a tempo parcial que conveña aos seus intereses persoais”.

De forma adicional aos principios expresados anteriormente, procede destacar as diferentes regras ás que se deberá acomodar o goce do citado permiso a tempo parcial que contempla o artigo 3 do citado Real Decreto, segundo detállase a seguir:

“a) Este dereito poderá ser exercido tanto pola nai como polo pai, e en calquera dos supostos de goce simultáneo ou sucesivo do período de descanso. No suposto de parto, a nai non poderá facer uso desta modalidade do permiso durante as seis semanas inmediatas posteriores ao parto, que serán de descanso obrigatorio.

b) O período durante o que se goce do permiso ampliarase proporcionalmente en función da xornada de traballo que se realice, sen que, en ningún caso, póidase superar a duración establecida para os citados permisos.

c) O goce do permiso nesta modalidade será ininterrompido. Unha vez acordado, só poderá modificarse o réxime pactado mediante novo acordo entre o órgano competente para a concesión de permisos e o funcionario afectado, a iniciativa deste e debido a causas relacionadas coa súa saúde ou a do menor.

d) Durante o período do goce do permiso a tempo parcial, o funcionario non poderá realizar servizos extraordinarios fóra da xornada que deba cumprir nesta modalidade.”

Por tanto, á luz da consulta exposta e para efectos do cómputo do permiso por adopción, garda con fins de adopción, ou acollemento, tanto temporal como permanente, se -de acordo con as necesidades do servizo-, exércese o seu goce a xornada parcial, o permiso deberase ampliar en proporción á xornada de traballo realizada durante o mesmo, sen que, en ningún caso, póidase superar a duración establecida para o permiso en cuestión, de conformidade co previsto no artigo 49 b) do TRLEBEP.

Doutra banda, exponse consulta relativa ao momento a partir do cal se pode iniciar o cómputo para o goce do permiso en caso de adopción constituída no estranxeiro, se a data da resolución xudicial ou administrativa do país que recoñece a mesma prodúcese con anterioridade á entrega do menor aos seus adoptantes.

A este respecto, con carácter xeral, o citado artigo 49 b) do TRLEBEP establece que o permiso por adopción, por garda con fins de adopción, ou acollemento, tanto temporal como permanente terá unha duración de dezaseis semanas e seis das mesmas deberán gozarse a xornada completa de forma obrigatoria e ininterrompida inmediatamente despois da resolución xudicial pola que se constitúe a adopción ou ben da decisión administrativa de garda con fins de adopción ou de acollemento.

De acordo con o disposto no noso ordenamento xurídico, o recoñecemento de efectos en España da adopción que se constitúe no estranxeiro está regulado pola Disposición adicional segunda da Lei Orgánica 1/1996, do 15 de xaneiro, de Protección Xurídica do Menor, de modificación parcial do Código Civil e da Lei de Axuizamento Civil, en canto establece que “para a inscrición no Rexistro español das adopcións constituídas no estranxeiro, o encargado do Rexistro apreciará a concorrencia dos requisitos do artigo 9.5 do Código Civil”.

Actualmente, o artigo 9.5 do Código Civil, tras a reforma operada pola Lei 54/07, do 28 de decembro de Adopción Internacional, contempla unha remisión á mesma nos seguintes termos: "A adopción internacional rexerase polas normas contidas na Lei de Adopción Internacional. Igualmente, as adopcións constituídas por autoridades estranxeiras fornecerán efectos en España con arranxo ás disposicións da citada Lei de Adopción Internacional."

A este respecto, o capítulo III da citada Lei 54/2007, do 28 de decembro, regula os efectos en España da adopción constituída por autoridades estranxeiras. En tal sentido, o artigo 25 da mesma dispón que, "A adopción constituída por autoridades estranxeiras será recoñecida en España con arranxo ao establecido nos Tratados e Convenios internacionais e outras normas de orixe internacional en vigor para España, e, en especial, con arranxo ao Convenio dA Haia do 29 de maio de 1993, relativo á protección do neno e á cooperación en materia de adopción internacional. Tales normas prevalecerán, en todo caso, sobre as regras contidas nesta Lei.”

A feixes, o artigo 27 da citada Lei 54/2007, prevé o control da validez da adopción constituída por autoridade estranxeira, ao dispor que:

“A autoridade pública española ante a que se suscite a validez dunha adopción constituída por autoridade estranxeira e, en especial, o Encargado do Rexistro Civil no que se inste a inscrición da adopción constituída no estranxeiro para o seu recoñecemento en España, controlará, incidentalmente, a validez da esta adopción en España con arranxo ás normas contidas no Convenio dA Haia, do 29 de maio de 1993, relativo á protección do neno e á cooperación en materia de adopción internacional, a través da presentación do certificado de conformidade co previsto no seu artigo 23 e de que non se incorreu na causa de non recoñecemento prevista no artigo 24 do este Convenio.”

En virtude da normativa exposta, o recoñecemento en España da adopción constituída por autoridade estranxeira requirirá a inscrición do nacemento e adopción do menor no Rexistro Civil español correspondente -ou do Consulado de España no país de orixe do menor-, polo que se considera que a mesma será determinante para efectos de fixar o inicio do cómputo do permiso en cuestión, así como en relación coa documentación acreditativa pertinente que deberá tomar en consideración o órgano xestor.

Todo o anterior indícase sen prexuízo de lembrar que, de acordo con o réxime de competencias deste centro directivo, as respostas a consultas que emite esta dirección xeral posúen carácter meramente informativo e, en consecuencia, non teñen carácter de criterio vinculante, nin orixinan dereitos nin expectativas de dereito, nin implican vinculación algunha co tipo de procedementos a que se refiran. Ademais, ao carecer de carácter preceptivo ou vinculante, os órganos destinatarios das estas respostas poderán, no seu caso, adoptar finalmente unha decisión que non se corresponda co parecer contido nas mesmas.

As respostas a consultas contidas neste boletín atenden ás cuestións expostas á luz da normativa vixente no momento da súa emisión, de maneira que estas respostas poden verse afectadas por modificacións lexislativas posteriores ou resolucións xudiciais.