Aplicación do permiso por deber inescusable por enfermidade de fillo menor de idade.

A consulta versa sobre a posibilidade de conceder o permiso por deber inescusable para o coidado de fillos menores de idade por enfermidade.

O artigo 48.j) do Real Decreto Lexislativo 5/2015, do 30 de outubro, polo que se aproba o texto refundido da Lei do Estatuto Básico do Empregado Público (en diante TRLEBEP), establece que os permisos e a súa duración será, polo menos os seguintes:

“j) Por tempo indispensable para o cumprimento dun deber inescusable de carácter público ou persoal e por deberes relacionados coa conciliación da vida familiar e laboral.”

O deber de carácter persoal ou relacionado coa conciliación da vida familiar e laboral caracterizaríase fundamentalmente por ser aquela situación que non pode ampararse por ningún dos permisos e excedencias contidos no TRLEBEP, cuxa concesión, condicionada ás necesidades de servizo, será autorizada ou denegada de forma motivada polo superior xerárquico.

É necesario puntualizar que o “deber inescusable” configúrase como un concepto xurídico indeterminado que se veu interpretando de acordo con a definición contemplada no Manual de Procedementos de Xestión de Recursos Humanos, publicado por Resolución do 14 de decembro de 1992 pola Secretaría de Estado de para a Administración Pública:

“Enténdese por «deber inescusable» a obriga que incumbe a unha persoa cuxo incumprimento lle xera unha responsabilidade de índole civil, penal ou administrativa. Dentro do mesmo concepto deben incluírse tamén os deberes de carácter cívico como a participación en procesos electorais e o exercicio do dereito de sufraxio.”

O Acordo da Comisión Permanente da Comisión Superior de Persoal relativo aos criterios de aplicación da medida de flexibilidade horaria “bolsa de horas” prevista no apartado 8.8 de laResolución do 14 de abril de 2026, da Secretaría de Estado de Función Pública, pola que se ditan instrucións sobre xornada e horarios de traballo do persoal ao servizo da Administración Xeral do Estado e os seus organismos públicos. recolle no seu apartado 2 unha serie de características do permiso por deber inescusable:

a) En principio e con carácter xeral pódese afirmar que ten como elemento definitorio que os supostos de feito revistan unha gravidade evidente, de tal forma que se trate de obrigas cuxo incumprimento xere unha responsabilidade directa e persoal ao interesado de índole civil, penal ou administrativa.

b) Trátase dun permiso residual, de aplicación subsidiaria, no sentido de que se aplica só cando non existan outros permisos ou mediadas que amparen a situación que se pretende protexer a través do mesmo.

c) Debe, por iso, circunscribirse a situacións puntuais e imprevisibles, que non se prolonguen no tempo, e excepcionais, que non sexan reiteradas; xa que, pola contra, parecería conveniente a aplicación doutras medidas de conciliación ou flexibilización da xornada de traballo.

Así, o deber de carácter persoal ou relacionado coa conciliación da vida familiar e laboral caracterizaríase fundamentalmente por ser aquela situación que non pode ampararse por ningún dos permisos e excedencias contidos no TRLEBEP, cuxa concesión, condicionada ás necesidades de servizo, será autorizada ou denegada de forma motivada polo superior xerárquico.

Neste sentido, o deber inescusable non pode converterse nunha figura que substitúa outros permisos. Dado que o deber inescusable é indefinido temporalmente, pois se alongará durante o tempo indispensable, non é tanto a duración do permiso o que ha de ser valorado polo órgano xestor, senón o suposto de feito ao que responden as solicitudes.

En todo caso, é o órgano competente para a súa concesión quen debe apreciar as circunstancias concorrentes en cada caso, posto que a concesión do permiso por deber inescusable ten carácter potestativo, polo que, se o órgano xestor valora que a situación pola que se solicita o permiso non cumpre coas notas mencionadas anteriormente, relativas a unha situación puntual, imprevisible e excepcional que debe caracterizar o feito causante, pode rexeitar a mencionada solicitude.

En calquera caso, non é posible analizar se cabe ou non o permiso, senón que será a unidade competente a que, á vista das circunstancias que concorren no caso concreto e a xustificación das mesmas, resolva a concesión ou non do mesmo.

Resolución do 14 de abril de 2026, da Secretaría de Estado de Función Pública, pola que se ditan instrucións sobre xornada e horarios de traballo do persoal ao servizo da Administración Xeral do Estado e os seus organismos públicos. dispón no seu Apartado 8.8 a existencia dunha bolsa de horas de ata un 5% da xornada anual de cada empregado ou empregada, para os casos de coidado de fillos ou fillas menores de idade e menores suxeitos a tutela ou acollemento; e para persoas maiores e persoas con discapacidade ata o primeiro grao de consanguinidade ou afinidade.

Así mesmo, hase de lembrar a posibilidade de uso doutros permisos e medidas previstas normativamente, como a redución de xornada regulada no artigo 48.h) por razóns de garda legal, cando o funcionario teña o coidado directo dalgún menor de doce anos, o goce de ata seis días de permiso por asuntos particulares ao longo de cada ano, previsto no artigo 48.k) do TRLEBEP ou o permiso por coidado de fillo menor afectado por cancro ou outra enfermidade grave establecido no artigo 49.e) TRLEBEP.

Todo o anterior indícase sen prexuízo de lembrar que, de acordo con o réxime de competencias deste centro directivo, as respostas a consultas que emite esta dirección xeral posúen carácter meramente informativo e, en consecuencia, non teñen carácter de criterio vinculante, nin orixinan dereitos nin expectativas de dereito, nin implican vinculación algunha co tipo de procedementos a que se refiran. Ademais, ao carecer de carácter preceptivo ou vinculante, os órganos destinatarios das estas respostas poderán, no seu caso, adoptar finalmente unha decisión que non se corresponda co parecer contido nas mesmas.

As respostas a consultas contidas neste boletín atenden ás cuestións expostas á luz da normativa vixente no momento da súa emisión, de maneira que estas respostas poden verse afectadas por modificacións lexislativas posteriores ou resolucións xudiciais.