Cuestiones relativas a la concesión de la licencia por asuntos propios.

A cuestión exposta refírese á licenza por asuntos propios regulada no artigo 73 da Lei de Funcionarios Civís do Estado de 1964. En concreto, exponse se é necesario prestar un tempo de servizos mínimos para gozar da mesma e se esta licenza pode comprender períodos inferiores a sete días.

En primeiro lugar, cabe analizar o marco xurídico de aplicación. A licenza por asuntos propios vén regulada no artigo 73 da Lei de Funcionarios Civís do Estado de 1964, precepto aínda vixente a teor do disposto na Disposición Final 4ª do Real Decreto Lexislativo 5/2015, do 30 de outubro, polo que se aproba o texto refundido da Lei do Estatuto Básico do Empregado Público, que establece:

“Ata que se diten as leis de Función Pública e as normas regulamentarias de desenvolvemento manteranse en vigor en cada Administración Pública as normas vixentes sobre ordenación, planificación e xestión de recursos humanos en tanto non se opoñan ao establecido neste Estatuto.”

Así, e no relativo á licenza á que faciamos referencia, o artigo 73 da Lei de Funcionarios Civís do Estado de 1964 sinala que:

“Poderán concederse licenzas por asuntos propios. Estas licenzas concederanse sen retribución algunha, e a súa duración acumulada non poderá exceder de tres meses en dous anos”.

De este modo, dicho artículo establece expresamente la duración máxima de la licencia (3 meses) en un periodo concreto (dos años). Sin embargo, nada especifica respecto a la concurrencia de un periodo de carencia o prestación de servicios por parte del personal funcionario como requisito para la concesión de la licencia.

Ante a ausencia de concreción na regulación, e de acordo con un exercicio de interpretación tanto sistemático como teleológico da norma, resulta difícil interpretar do tenor literal do precepto a vontade de establecer un requisito temporal de dous anos de prestación de servizos na Administración Xeral do Estado desde a toma de posesión como funcionario de carreira para poder solicitar a licenza por asuntos propios.

De face a profundar no criterio interpretativo, co fin de interpretar o precepto segundo o sentido propio das súas palabras, en relación co contexto, os antecedentes históricos e lexislativos, e a realidade social do tempo en que han de ser aplicadas, atendendo fundamentalmente ao espírito e finalidade daquelas, varios elementos poden destacarse do tenor literal do artigo en cuestión: “a súa duración acumulada (da licenza por asuntos propios) non poderá en ningún caso exceder de tres meses cada dous anos”. Da esta frase pódense extraer as seguintes notas:

A mención á “duración acumulada” da licenza supón que existe a posibilidade de solicitar varias licenzas en período de dous anos. O tempo máximo de todas as licenzas concedidas no prazo de dous anos é de tres meses. Non se especifica que exista o requisito de prestar servizos durante dous anos na Administración para poder solicitar a licenza en cuestión.

A interpretación contraria implicaría introducir unha restrición ao goce dun dereito non previsto na lei, tendo en conta que o precepto citado si recolle de forma expresa limitacións e condicións. Así, a concesión da licenza por asuntos propios é potestativa, debendo valorarse polo órgano competente as necesidades do servizo e as demais circunstancias concorrentes no caso concreto e, en todo caso, debe terse en conta que o período de goce desta licenza nin comporta dereito a retribución nin computa como servizos efectivos para todos os efectos.

A licenza por asuntos propios, por tanto, ten un único límite, dun máximo de 3 meses de goce nun período de dous anos, podendo cada dous anos de servizos gozar dunha licenza de ata tres meses, sen que diso infírase que se necesita prestar dous anos de servizos para poder comezar a gozar desta licenza.

Ademais, a concesión da licenza é potestativa e discrecional, debendo valorarse polo órgano competente as necesidades organizativas e do servizo e as demais circunstancias concorrentes no caso concreto.

En canto á segunda cuestión formulada relativa á duración da licenza, cabe indicar que o mencionado artigo 73 fai unicamente referencia a que no prazo de dous anos a duración máxima será de tres meses, pero garda silencio en relación coa duración de cada un dos períodos.

Neste sentido, a xurisprudencia fixo fincapé en evitar o posible abuso que se pode producir na utilización da esta licenza, especialmente no relativo aos días non hábiles.

Cabe mencionar a este respecto a Sentenza do 4 de outubro de 2002, da Sala Contencioso Administrativa do Tribunal de Xustiza de Madrid, que no seu Fundamento de Dereito 2º considera correcto o criterio de estender os efectos da licenza por asuntos propios desde o primeiro día que se deixe de traballar ata o día que se produza a incorporación efectiva, neste caso incluíndo sábados e domingos xa que a retribución e descansos dos fins de semana devéñase precisamente pola prestación de servizos efectivos ao longo da semana. O contrario, continua o fallo, “daría lugar a aumentar desproporcionadamente o tempo máximo de duración do permiso de tres meses cada dous anos que establece o artigo 73”.

Esta sentenza veu matizar o fallo contido na Sentenza do 27 de setembro de 2001 da mesma Sala na que non se estimaba procedente a extensión dos efectos da licenza por asuntos propios máis aló dos días estritamente solicitados nos casos nos que a solicitude non se realice solicitando determinados días hábiles pero excluíndo os días non laborais. A solicitude que exclúa os días non laborais, ha de considerarse un abuso na utilización da licenza segundo a citada Sentenza.

Da análise conxunta de ambas as Sentenzas pode colegirse que a xurisprudencia entende que o elemento determinante á hora de determinar a procedencia de estender os efectos da licenza por asuntos propios aos días non laborables é o posible abuso, que acontecería cando a solicitude inclúe un período de días hábiles e exclúe os días non laborais que estarían comprendidos no este período.

En conclusión, o criterio deste centro directivo á hora de conceder a licenza por asuntos propios é que os efectos desta non han de prolongarse máis aló dos días estritamente solicitados a condición de que a solicitude non se realice para determinados días hábiles, excluíndo os non laborais intermedios. O contrario determinaría unha vontade de abuso do dereito á licenza á vez que desnaturalizaría dispor no artigo 73 da Lei de Funcionarios Civís do Estado de 1964 xa que o non cómputo de sábados e domingos suporía aumentar desproporcionadamente o tempo máximo de duración do permiso.

Por tanto, a licenza por asuntos propios poderá comprender períodos inferiores a sete días sempre que a unidade de persoal considerar oportuno de acordo con as necesidades do servizo. A inclusión ou exclusión dos días non laborais valorarase tendo en conta o posible abuso que se produza na utilización da esta licenza.

Todo o anterior indícase sen prexuízo de lembrar que, de acordo con o réxime de competencias deste centro directivo, as respostas a consultas que emite esta dirección xeral posúen carácter meramente informativo e, en consecuencia, non teñen carácter de criterio vinculante, nin orixinan dereitos nin expectativas de dereito, nin implican vinculación algunha co tipo de procedementos a que se refiran. Ademais, ao carecer de carácter preceptivo ou vinculante, os órganos destinatarios das estas respostas poderán, no seu caso, adoptar finalmente unha decisión que non se corresponda co parecer contido nas mesmas.

As respostas a consultas contidas neste boletín atenden ás cuestións expostas á luz da normativa vixente no momento da súa emisión, de maneira que estas respostas poden verse afectadas por modificacións lexislativas posteriores ou resolucións xudiciais.