Norberaren gauzetarako lizentzia emateari buruzko gaiak.

Planteatutako auzia norberaren gauzetarako lizentziari buruzkoa da, 1964ko Estatuko Funtzionario Zibilen Legearen 73. artikuluan arautua. Zehazki, galdetu dute ea beharrezkoa den hartaz gozatzeko gutxieneko zerbitzuak eskaini behar izatea eta lizentzia horrek zazpi egun baino gutxiagoko aldiak har ditzakeen.

Lehenik eta behin, aplikazio-esparru juridikoa aztertu behar da. Norberaren eginkizunetarako lizentzia 1964ko Estatuko Funtzionario Zibilen Legearen 73. artikuluan dago araututa. Manu hori oraindik indarrean dago, Enplegatu Publikoaren Oinarrizko Estatutuaren Legearen testu bategina onartzen duen urriaren 30eko 5/2015 Legegintzako Errege Dekretuaren azken xedapenetako laugarrenean xedatutakoaren arabera. Honela dio:

“Funtzio Publikoko legeak eta horiek garatzeko erregelamenduzko arauak eman arte, administrazio publiko bakoitzean giza baliabideak antolatzeari, planifikatzeari eta kudeatzeari buruz indarrean dauden arauak egongo dira indarrean, estatutu honetan ezarritakoaren aurkakoak ez diren bitartean.”

Hala, lehen aipatu dugun lizentziari dagokionez, 1964ko Estatuko Funtzionario Zibilen Legearen 73. artikuluak hau dio:

“Norberaren gauzetarako lizentziak eman ahal izango dira. Lizentzia horiek inolako ordainsaririk gabe emango dira, eta horien iraupen metatua ezin izango da hiru hilabetetik gorakoa izan bi urtetan”.

Horrela, artikulu horrek berariaz ezartzen du lizentziaren gehieneko iraupena (3 hilabete) aldi jakin batean (bi urte). Hala ere, ez dago ezer zehaztuta lizentzia emateko baldintza gisa funtzionarioek gabealdi bat edo zerbitzuak emateko aldi bat izateari buruz.

Arauketan zehaztasunik ez dagoenez, eta arauaren interpretazio sistematiko zein teleologikoarekin bat etorriz, zaila da interpretatzea, manuaren hitzez hitzeko edukiaren arabera, Estatuko Administrazio Orokorrean zerbitzuak emateko bi urteko denbora-eskakizuna ezarri nahi izatea, karrerako funtzionario gisa lanpostuaz jabetu zenetik kontatzen hasita, norberaren kontuetarako lizentzia eskatu ahal izateko.

Interpretazio-irizpidean sakontze aldera, manua hitzen berezko zentzuaren arabera interpretatzeko, testuinguruari, aurrekari historiko eta legegileei, eta aurrekari horiek aplikatu behar diren garaiko gizarte-errealitateari dagokienez, batez ere haien izpirituari eta xedeari erreparatuz, hainbat elementu nabarmendu daitezke artikulu horren hitzez hitzeko edukitik: “haren iraupen metatua (norberaren gauzetarako lizentziarena) ez da inoiz hiru hilabetetik gorakoa izango bi urtean behin”. Esaldi horretatik hurrengo oharrak atera daitezke:

Lizentziaren “iraupen metatua” aipatzeak esan nahi du bi urteko epean hainbat lizentzia eskatzeko aukera dagoela. Bi urteko epean emandako lizentzia guztien gehieneko denbora hiru hilabetekoa da. Ez da zehazten Administrazioan bi urtez zerbitzuak egin behar izan direnik lizentzia hori eskatu ahal izateko.

Kontrako interpretazioak legean aurreikusi gabeko eskubide baten gozamenari murrizketa bat sartzea ekarriko luke, kontuan hartuta aipatutako manuak mugak eta baldintzak espresuki jasotzen dituela. Horrela, bada, norberaren kontuetarako lizentzia ematea hautazkoa da, eta organo eskudunak zerbitzuaren beharrak eta kasu zehatzean biltzen diren gainerako inguruabarrak baloratu beharko ditu. Nolanahi ere, kontuan hartu beharko da lizentzia horretaz baliatzeak ez dakarrela ordainsarietarako eskubiderik, ez eta ondorio guztietarako zerbitzu eraginkor gisa zenbatzen ere.

Norberaren gauzetarako lizentziak, beraz, muga bakarra du: gehienez ere 3 hilabetez gozatu ahal izango da bi urteko aldi batean, eta bi urtez behin hiru hilabete arteko lizentziaz baliatu ahal izango da, baina hortik ez da ondorioztatzen bi urtez eman behar dela zerbitzua lizentzia horretaz baliatzen hasi ahal izateko.

Gainera, lizentzia ematea aukerakoa eta diskrezionala da, eta organo eskudunak baloratu beharko ditu antolaketa- eta zerbitzu-beharrak eta kasu konkretu honetan gertatzen diren gainerako inguruabarrak.

Lizentziaren iraupenari buruz egindako bigarren galderari dagokionez, aipatu 73. artikuluak aipatzen duen gauza bakarra da bi urteko epean gehieneko iraupena hiru hilabetekoa izango dela, baina ez du ezer esaten aldi bakoitzaren iraupenari buruz.

Ildo horretan, jurisprudentziak azpimarratu du saihestu egin behar dela lizentzia hori erabiltzean gerta daitekeen gehiegikeria, batez ere egun ez-baliodunei dagokienez.

Horri dagokionez, Madrilgo Justizia Auzitegiko Administrazioarekiko Auzien Salak 2002ko urriaren 4an emandako epaia aipatu behar da. Epai horren zuzenbideko 2. oinarrian, honako irizpide hau zuzentzat jotzen da: norberaren gauzetarako lizentziaren ondorioak lan egiteari uzten zaion lehen egunetik lanean hasten den egunera arte hedatzea, kasu honetan larunbatak eta igandeak barne, asteburuetako ordainsariak eta atsedenaldiak aste osoan zehar benetan emandako zerbitzuengatik sortzen baitira. Kontrakoa, aurrera darrai epaiak, “73. artikuluak ezartzen duen bi urteko hiru hilabeteko baimenaren gehienezko iraupena neurriz kanpo handitzea ekarriko luke”.

Epai horrek sala beraren 2001eko irailaren 27ko epaian jasotako epaitza ñabartu zuen; izan ere, haren arabera, ez zen egokitzat jotzen norberaren gauzetarako lizentziaren ondorioak eskatutako egunetatik harago luzatzea, eskaera lanegun jakin batzuk eskatuta egin ez arren lanegunak kanpo utzita. Lanegunak kanpo uzten dituen eskaera, lizentziaren erabileran izandako gehiegikeriatzat hartu behar da, aipatutako epaiaren arabera.

Bi epaiak batera aztertuta, ondoriozta daiteke jurisprudentziaren arabera, norberaren gauzetarako lizentziaren ondorioak lanegunak ez diren egunetara luzatzeko bidezkotasuna zehazteko orduan, elementu erabakigarria abusua izan daitekeela, eta hori gertatuko litzateke eskaerak egun balioduneko aldia barne hartzen duenean eta aldi horretan sartzen diren lanekoak ez diren egunak kanpo uzten dituenean.

Ondorioz, zuzendaritza zentro honen irizpidea, norberaren gauzetarako lizentzia ematerakoan, lizentzia horren ondorioak ez direla hertsiki eskatzen diren egunetatik harago luzatuko da, baldin eta eskaera ez bada egiten egun baliodun jakin batzuetarako, tarteko lanekoak ez direnak alde batera utzita. Bestela, lizentzia-eskubideaz abusatu nahi izatea ekarriko luke, eta, aldi berean, desnaturalizatu egingo luke 1964ko Estatuko Funtzionario Zibilen Legearen 73. artikuluan xedatutakoa, larunbatak eta igandeak ez zenbatzeak baimenaren gehieneko iraupena neurriz kanpo handitzea ekarriko lukeelako.

Beraz, norberaren gauzetarako lizentziak zazpi egunetik beherako aldiak hartu ahal izango ditu, baldin eta langile unitateak, zerbitzuaren beharren arabera, egokitzat jotzen badu. Lanekoak ez diren egunak sartzea edo baztertzea baloratuko da, lizentzia hori erabiltzean gerta daitekeen gehiegikeria kontuan hartuta.

Aurreko guztia gorabehera, gogoratu behar da, zuzendaritza nagusi honen eskumenen araubidearen arabera, zuzendaritza nagusi honek egiten dituen kontsulten erantzunak informatzeko baino ez direla, eta, ondorioz, ez direla irizpide lotesleak, ez dutela ez eskubiderik ez eskubide-itxaropenik sortzen, eta ez dutela inolako loturarik sortzen dagozkien prozedura-motekin. Gainera, nahitaezko izaera edo izaera loteslerik ez dutenez, erantzun horien hartzaile diren organoek, hala badagokio, horietan jasotako iritziarekin bat ez datorren erabakia hartu ahal izango dute azkenean.

Buletin honetan jasotzen diren kontsulten erantzunek erantzuna emateko unean indarrean dagoen araudiaren arabera planteatutako galderei erantzuten diete, eta, beraz, erantzun horiek ondorengo lege-aldaketen edo ebazpen judizialen eragina jasan dezakete.