Duración da excedencia por violencia de xénero.

Formúlase consulta relativa á duración da excedencia por razón de violencia de xénero contemplada no artigo 89.5 do Texto Refundido da Lei do Estatuto Básico do Empregado Público, aprobado polo Real Decreto Lexislativo 5/2015, do 30 de outubro, a cuxo tenor:

“5. As funcionarias vítimas de violencia de xénero ou de violencia sexual, para facer efectiva a súa protección ou o seu dereito á asistencia social integral, terán dereito a solicitar a situación de excedencia sen ter que prestar un tempo mínimo de servizos previos e sen que sexa esixible prazo de permanencia na mesma.

Durante os seis primeiros meses terán dereito á reserva do posto de traballo que desempeñarán, sendo computable este período para efectos de antigüidade, carreira e dereitos do réxime de Seguridade Social que sexa de aplicación.

Cando as actuacións xudiciais esixir poderase prorrogar este período por tres meses, cun máximo de dezaoito, con idénticos efectos aos sinalados anteriormente, co fin de garantir a efectividade do dereito de protección da vítima. (…)”.

En primeiro lugar, como dispón expresamente o precepto transcrito no seu primeiro parágrafo, cabe lembrar que a excedencia a favor das funcionarias vítimas de violencia de xénero, prevista para facer efectiva a súa protección ou o seu dereito á asistencia social integral, é unha situación administrativa á que pode acollerse a funcionaria sen que para iso tivese que prestar un tempo mínimo de servizos e sen que lle poida ser esixible un prazo de permanencia na mesma.

Partindo destas previsións, o segundo parágrafo da norma prevé que durante os seis primeiros meses nesta situación a funcionaria posúe o dereito á reserva do posto de traballo que viñese desempeñando, así como o cómputo deste período de tempo para efectos de antigüidade, carreira profesional ou dereitos no Réxime da Seguridade Social ao que corresponda.

Este período inicial de seis meses vén ser ampliado polo parágrafo seguinte, que permite que poida prorrogarse esta reserva, así como os dereitos anejos á mesma, cando co fin de garantir a efectividade do dereito de protección da vítima, así o esixan as actuacións xudiciais.

Neste caso, o que dispón a Lei é que se poida prorrogar ese período inicial de seis meses, con idénticos efectos aos xa sinalados, di o precepto, “por tres meses, cun máximo de dezaoito”, xurdindo aquí a dúbida de se a prórroga é de ata dezaoito meses, con independencia do período inicial –seis meses-, ou se, pola contra, dezaoito meses son o tope máximo ao que pode chegar esta reserva do posto de traballo.

Enténdese que o límite de dezaoito meses non se aplica só á prórroga e á marxe do período inicial, senón que tal límite opera sobre todo o período, de tal forma que a reserva que inicialmente é de ata seis meses, pode, cando así se proceda á luz das actuacións xudiciais, e para garantir a efectividade do dereito de protección da vítima, prorrogarse por tres meses, pero sen que a prórroga configúrese como un período novo e independente, senón que, pola súa propia natureza, supón un período que se engade ou suma ao inicial, de forma que o límite de dezaoito meses de reserva da mesma praza referiríase a todo o período desde o seu inicio e non ao período de prórroga.

Examinando agora as orixes desta clase de excedencia, ha de terse en conta que a excedencia por violencia de xénero sobre a muller funcionaria introduciuse no ordenamento xurídico da función pública, a través da súa inclusión no artigo 29.8 da Lei 30/1984, do 2 de agosto, de Medidas para a Reforma da Función Pública, pola Lei Orgánica 1/2004, de 28 decembro, de Medidas de Protección Integral contra a Violencia de Xénero, precepto que posuía unha redacción moi similar á que agora contén o artigo 89.5.

Neste sentido, se se estuda a evolución normativa posterior á Lei Orgánica 1/2004, de 28 decembro, ben estatal, ben autonómica, confírmase a conclusión antes enunciada.

Así, a Lei Orgánica 9/2015, do 28 de xullo, de Réxime de Persoal da Policía Nacional, que respecto das situacións administrativas adaptan as previsións sobre a esta materia contidas no citado Estatuto Básico do Empregado Público para os funcionarios da Policía Nacional, sinala no seu artigo 61, respecto da excedencia por razón de violencia de xénero, que se poderá prorrogar o período de reserva “ata un máximo de dezaoito meses”.

A Lei 7/2005, do 24 de maio, da Función Pública de Castela e León cando regula esta excedencia sinala que, se así se desprende das actuacións de tutela xudicial, poderase prorrogar “por períodos de tres meses, ata un máximo de dezaoito, o período no que, de acordo con o parágrafo anterior, terase dereito á reserva do posto de traballo”.

Ou ben, o artigo 177 da Lei 2/2015, do 29 de abril, do emprego público de Galicia, regula a posible prórroga “Cando as actuacións xudiciais así o esixan, este período prorrogarase por prazos de tres meses, ata un máximo total de dezaoito”.

En conclusión, enténdese que a excedencia por razón de violencia de xénero non esixe un prazo mínimo de servizos previos para poder gozarse nin esixe un prazo de goce máximo, pero o dereito á reserva do posto de traballo e demais dereitos anejos á mesma terá unha duración máxima total de dezaoito meses, incluídas as prórrogas que se puidese acordar cando as actuacións xudiciais esixir co fin de garantir a efectividade do dereito de protección da vítima.

Todo o anterior indícase sen prexuízo de lembrar que, de acordo con o réxime de competencias deste centro directivo, as respostas a consultas que emite esta dirección xeral posúen carácter meramente informativo e, en consecuencia, non teñen carácter de criterio vinculante, nin orixinan dereitos nin expectativas de dereito, nin implican vinculación algunha co tipo de procedementos a que se refiran. Ademais, ao carecer de carácter preceptivo ou vinculante, os órganos destinatarios das estas respostas poderán, no seu caso, adoptar finalmente unha decisión que non se corresponda co parecer contido nas mesmas.

As respostas a consultas contidas neste boletín atenden ás cuestións expostas á luz da normativa vixente no momento da súa emisión, de maneira que estas respostas poden verse afectadas por modificacións lexislativas posteriores ou resolucións xudiciais.