Posibilidade de declarar en situación de servizos especiais a unha funcionaria que pasa a prestar servizos nunha Fundación.

Conforme os datos obxecto de consulta. unha funcionaria de carreira da Universidade Politécnica vai comezar a prestar servizos na Fundación Iberoamericana para a Educación, a Ciencia e a Cultura.

En primeiro lugar, respecto do ámbito de aplicación do texto refundido da Lei do Estatuto Básico do Empregado Público, aprobada polo Real Decreto Lexislativo 5/2015, do 30 de outubro (TRLEBEP), o artigo 2 sinala:

“Este Estatuto aplícase ao persoal funcionario e no que proceda ao persoal laboral ao servizo das seguintes Administracións Públicas: (…)

- as Universidades Públicas”.

O TRLEBEP regula as situacións administrativas no título VIN e, concretamente, o artigo 87.1 establece con carácter básico os supostos nos que os funcionarios de carreira serán declarados na situación administrativa de servizos especiais, entre outros: (…).

“(…) b) Cando sexan autorizados para realizar unha misión por período determinado superior a seis meses en Organismos Internacionais, Gobernos ou Entidades Públicas estranxeiras ou en programas de cooperación internacional.

j) Cando adquiran a condición de funcionarios ao servizo de organizacións internacionais”.

Por tanto, hase de considerar, por unha banda, que tipo de Institución é a Fundación Iberoamericana para a Educación, a Ciencia e a Cultura, e por outro, que tipo de cargo ou vínculo laboral vaille a unir á funcionaria coa Fundación.

Respecto da primeira cuestión, a Fundación Iberoamericana para a Educación, a Ciencia e a Cultura, foi constituída en outubro de 1999 por Acordo adoptado no VIII Reunión extraordinaria da Organización de Estados Iberoamericanos (en diante OEI), cuxo padroado está formado pola práctica totalidade dos países membros da mesma, entre eles España.

A OEI é un organismo internacional de carácter gobernamental para a cooperación entre os países iberoamericanos no campo da educación, a ciencia, a tecnoloxía e a cultura no contexto do desenvolvemento integral, a democracia e a integración rexional. Entre os seus Estados Membros de pleno dereito e observadores atópanse todos os países iberoamericanos que conforman a comunidade de nacións e España (a sede central da súa Secretaría Xeral está en Madrid).

A creación da Fundación fundaméntase no artigo 2 dos Estatutos da OEI que sinala que un dos seus fins específicos é o de “k): crear centros especializados, fundar institutos, establecementos e demais entidades e organismos de investigación, documentación, intercambio e difusión en materia educativa, científica, tecnolóxica e cultural e os servizos descentralizados que esixa o cumprimento dos seus fins ou a execución do seu programa de actividades”. E para conseguir tales fins, conforme o artigo 4 do seu Regulamento Orgánico, a citada organización poderá: “9) Promover a creación e coordinación de organizacións, asociacións, unións e demais tipos de entidades nacionais, rexionais ou internacionais, relacionadas cos distintos graos de ensino e cos diversos aspectos da vida educativa, científica e cultural dos países iberoamericanos (…)”.

Por conseguinte, hase de entender que se trata dunha Fundación que serve a un Organismo Internacional para o cumprimento dos seus fins.

Respecto da segunda cuestión, neste caso, para poder ser declarado na situación de servizos especiais, hase de estar nalgún dos supostos concretos do artigo 87.1 do TRLEBEP ao que se fixo referencia. Isto é, ou ben que se trate dunha misión nun Organismo Internacional por máis de seis meses, ou ben que pase a ser funcionario no mesmo.

Este centro directivo considera que, se se atopa nalgún dos supostos aos que nos/nos acabamos de referir, procederíase á declaración da situación administrativa de servizos especiais da funcionaria.

No entanto, convén lembrar que os tribunais sinalaron que esta situación administrativa constitúe unha situación de privilexio e que, como todo privilexio, ha de merecer sempre unha interpretación restritiva.

A situación de servizos especiais debe seguir tendo carácter excepcional, posto que non deixa de tratarse dunha situación privilexiada, como a xurisprudencia destaca, e que os beneficios que dela derivan deberían restrinxirse aos cargos electivos, aos de natureza ou confianza política en sentido estrito, así como a quen ocupen postos relevantes e de carácter temporal en organismos internacionais e nos órganos constitucionais ou equivalentes das Comunidades Autónomas.

No ámbito da Administración Xeral do Estado, o Acordo da Comisión Superior de Persoal do 13 de xullo de 1995 establece que a declaración dun funcionario na situación de servizos especiais para realizar misións de carácter internacional require da existencia dun interese da propia Administración na participación do funcionario na misión.

Este interese debe quedar xustificado polo Ministerio de Asuntos Exteriores, ben en forma específica ou ben por derivarse dalgún dos seguintes factores:

“1. Cando a cooperación cun país determinado ten un valor prioritario para a política exterior española.

2. Cando o proxecto de cooperación no que se integre o funcionario poida dar lugar á entrada no país estranxeiro de empresas españolas.

3. En razón do posto a ocupar, cando o funcionario vaia en calidade de “Experto”, “Consultor”, “Asesor”, “Colaborador Especial de alto nivel”, “Xefe de Misión”, “Director ou Subdirector dun Proxecto”, “Supervisor” ou “Representante Residente”.

4. Cando a misión a realizar polo funcionario estea enmarcada dentro dun Proxecto contemplado nun Convenio de Cooperación Científica, Técnica ou Cultural, asinado entre España e un determinado país (no caso de que se trate dunha asistencia técnica de carácter bilateral).

5. Cando se trate dunha colaboración especial nun caso de emerxencia.

6. Polo que se refire a cooperación multilateral, é dicir, aos casos en que o funcionario sexa contratado por un Organismo Internacional (ben que o contrato sexalle ofrecido polo Organismo ou que se produciu mediante solicitude do funcionario a aquel, o cal posteriormente lle selecciona e contrata), existirá especial interese nos casos mencionados no punto 3) e, máis concretamente, cando o nivel do posto que vaia ocupar teña como mínimo grao P.4, equivalente ou superior”.

De forma xeral, pode dicirse que nestes casos existe, en principio, un interese por facilitar ao funcionario a súa participación no proxecto en cuestión nas mellores condicións posibles, tratando de que unha aplicación restritiva da normativa vixente non limite as posibilidades de contar con funcionarios españois nestas tarefas de carácter internacional.

En definitiva, o criterio esencial que se ten en conta na Administración Xeral do Estado á hora de declarar a un funcionario en situación de servizos especiais ao abeiro do artigo 87.1.b) do TRLEBEP é que exista un interese da propia Administración en que o funcionario participe na misión internacional de que se trate.

En conclusión, no caso de que a funcionaria pase a desempeñar un posto relevante en interese da Administración por máis de seis meses ou pase a ser funcionaria da Fundación Iberoamericana para a Educación, a Ciencia e a Cultura poderá ser declarado en situación administrativa de servizos especiais.

Todo o anterior indícase sen prexuízo de lembrar que, de acordo con o réxime de competencias deste centro directivo, as respostas a consultas que emite esta dirección xeral posúen carácter meramente informativo e, en consecuencia, non teñen carácter de criterio vinculante, nin orixinan dereitos nin expectativas de dereito, nin implican vinculación algunha co tipo de procedementos a que se refiran. Ademais, ao carecer de carácter preceptivo ou vinculante, os órganos destinatarios das estas respostas poderán, no seu caso, adoptar finalmente unha decisión que non se corresponda co parecer contido nas mesmas.

As respostas a consultas contidas neste boletín atenden ás cuestións expostas á luz da normativa vixente no momento da súa emisión, de maneira que estas respostas poden verse afectadas por modificacións lexislativas posteriores ou resolucións xudiciais.