Fundazio batean lan egiten duen funtzionario bat zerbitzu berezietako egoeran deklaratzeko aukera.

Kontsultagai diren datuen arabera. Unibertsitate Politeknikoko karrerako funtzionario bat Hezkuntza, Zientzia eta Kulturarako Fundazio Iberoamerikarrean hasiko da zerbitzuak ematen.

Lehenik eta behin, Enplegatu Publikoaren Oinarrizko Estatutuaren Legearen testu bateginaren aplikazio-eremuari dagokionez (urriaren 30eko 5/2015 Legegintzako Errege Dekretuak onartu zuen testu bategin hori), 2. artikuluak hau dio:

“Estatutu hau funtzionarioei eta, dagokion neurrian, langile lan-kontratudunei aplikatuko zaie, betiere, honako administrazio publiko hauen zerbitzura daudenean: (…)

- unibertsitate publikoak”.

Enplegatu Publikoaren Oinarrizko Legearen Testu Bateratuak VI. tituluan arautzen ditu administrazio-egoerak, eta, zehazki, 87.1 artikuluan, karrerako funtzionarioak zerbitzu berezietako administrazio-egoeran deklaratuko diren oinarrizko kasuak ezartzen ditu, besteak beste: (…).

“(…) b) Nazioarteko erakundeetan, atzerriko gobernu edo erakunde publikoetan edo nazioarteko lankidetza-programetan misio bat egiteko baimena ematen zaienean, misio hori sei hilabetetik gorakoa denean.

j) Nazioarteko erakundeen zerbitzura dauden funtzionario bihurtzen direnean”.

Beraz, kontuan hartu behar da, alde batetik, zein erakunde-mota den Hezkuntza, Zientzia eta Kulturarako Fundazio Iberoamerikarra, eta, bestetik, zein karguk edo lan-loturak lotuko duen funtzionarioa Fundazioarekin.

Lehenengo gaiari dagokionez, Hezkuntza, Zientzia eta Kulturarako Fundazio Iberoamerikarra 1999ko urrian eratu zen, Estatu Iberoamerikarren Erakundearen (aurrerantzean EIA) VIII. Ezohiko Bileran hartutako Erabakiaren bidez. Fundazio horren patronatua fundazioko kide diren ia herrialde guztiek osatzen dute, besteak beste, Espainiak.

EIA nazioarteko gobernu-izaerako erakunde bat da, Iberoamerikako herrialdeen arteko lankidetzarako, hezkuntzaren, zientziaren, teknologiaren eta kulturaren eremuan, garapen integralaren, demokraziaren eta eskualde-integrazioaren testuinguruan. Eskubide osoko Estatu Kideen eta behatzaileen artean nazioen komunitatea osatzen duten Iberoamerikako herrialde guztiak eta Espainia daude (Madrilen dago bertako Idazkaritza Nagusiaren egoitza nagusia).

Fundazioaren sorrera EIAren Estatutuetako 2. artikuluan oinarritzen da, zeinak baitio bere helburu espezifikoetako bat hau dela: “k): zentro espezializatuak sortzea; institutuak, establezimenduak eta ikerketako, dokumentazioko, trukeko eta hedapeneko gainerako erakunde eta organismoak sortzea hezkuntza, zientzia, teknologia eta kulturaren arloan, bai eta zerbitzu deszentralizatuak sortzea ere, baldin eta helburuak betetzeko edo jarduera-programa gauzatzeko beharrezkoak badira”. Eta helburu horiek lortzeko, Araudi Organikoaren 4. artikuluaren arabera, aipatutako erakundeak honako hauek egin ahal izango ditu: “9) Irakaskuntza-mailekin eta Iberoamerikako herrialdeetako hezkuntza-, zientzia- eta kultura-bizitzaren alderdiekin zerikusia duten erakunde, elkarte, batasun eta gainerako erakunde nazional, eskualdeko edo nazioartekoen sorrera eta koordinazioa sustatzea (…)”.

Beraz, Fundazio honek Nazioarteko Erakunde bati bere helburuak betetzeko balio diola ulertu behar da.

Bigarren gaiari dagokionez, kasu honetan, zerbitzu berezien egoeran deklaratu ahal izateko, aipatu den TRLEBEPen 87.1 artikuluaren kasu zehatzetako batean egon behar da. Hau da, edo Nazioarteko Erakunde batean sei hilabete baino gehiagoko misioa izatea, edo bertan funtzionarioa izatea.

Zuzendaritza-zentro honen ustez, aipatu berri ditugun kasuetako batean egonez gero, funtzionarioaren zerbitzu berezien administrazio-egoera deklaratuko litzateke.

Hala ere, komeni da gogoraraztea auzitegiek adierazi dutela administrazio-egoera hori pribilegio-egoera bat dela, eta, pribilegio orok bezala, interpretazio murriztaile bat merezi behar duela beti.

Zerbitzu berezien egoerak salbuespenezkoa izaten jarraitu behar du, egoera pribilegiatua baita, jurisprudentziak nabarmentzen duen bezala, eta egoera horretatik eratorritako onurak hautetsiei, izaera edo konfiantza politikoa dutenei zentzu hertsian, baita nazioarteko erakundeetan eta autonomia-erkidegoetako konstituzio-organoetan edo baliokideetan postu garrantzitsuak eta aldi baterakoak betetzen dituztenei ere murriztu beharko litzaizkiekeelako.

Estatuko Administrazio Orokorraren esparruan, Langileen Batzorde Gorenaren 1995eko uztailaren 13ko Erabakiak xedatzen duenez, funtzionario bat nazioarteko misioak burutzeko zerbitzu berezien egoeran deklaratu ahal izateko, Administrazioak berak misioan parte hartzeko interesa izan behar du.

Interes hori Kanpo Arazoetako Ministerioak justifikatu behar du, dela berariaz, dela honako faktore hauetakoren baten ondorioz:

“1. Herrialde jakin batekiko lankidetzak lehentasunezko balioa duenean Espainiako kanpo-politikarentzat.

2. Ingalaterra Funtzionarioa sartuta dagoen lankidetza-proiektuaren ondorioz Espainiako enpresak atzerriko herrialdean sar daitezkeenean.

3. Olaizola II Bete beharreko lanpostuaren arabera, funtzionarioa “aditu”, “aholkulari”, “goi-mailako kolaboratzaile berezi”, “misioburu”, “proiektu bateko zuzendari edo zuzendariorde”, “gainbegirale” edo “ordezkari egoiliar” gisa doanean.

4. Ingalaterra Funtzionarioak egin beharreko zeregina Espainiaren eta herrialde jakin baten artean sinatutako lankidetza zientifiko, tekniko edo kulturaleko hitzarmen batean jasotako proiektu baten barruan dagoenean (bi aldeko laguntza teknikoa bada).

5. Tiran +29.53 Larrialdi-kasu batean laguntza berezia denean.

6. D.B. Lankidetza aldeaniztunari dagokionez, hau da, funtzionarioa nazioarteko erakunde batek kontratatzen duenean (dela erakundeak kontratua eskaintzen dionean, dela funtzionarioak berak hala eskatuta egiten denean, gerora hautatzen eta kontratatzen baitu), interes berezia egongo da 3. puntuan aipatutako kasuetan eta, zehazkiago, beteko duen lanpostuaren maila gutxienez P.4 mailakoa, baliokidea edo handiagoa denean”.

Oro har, esan daiteke kasu horietan, printzipioz, interesa dagoela funtzionarioari delako proiektuan parte hartzen laguntzeko, ahalik eta baldintzarik onenetan, eta ahalegina egin behar dela indarrean dagoen araudia modu murriztailean aplikatzeak ez ditzan mugatu nazioarteko zeregin horietan Espainiako funtzionarioak izateko aukerak.

Laburbilduz, Estatuko Administrazio Orokorrean funtsezko irizpide bat hartzen da kontuan funtzionario bat zerbitzu berezietako egoeran deklaratzeko LEBTBren 87.1.b) artikuluaren babespean: funtzionarioak nazioarteko misioan parte hartzeko interesa izan behar du Administrazioaren beraren aldetik.

Ondorioz, funtzionarioak Administrazioaren intereserako lanpostu garrantzitsu bat sei hilabetez baino gehiagoz betetzen badu edo Hezkuntza, Zientzia eta Kulturarako Fundazio Iberoamerikarreko funtzionario izatera igarotzen bada, zerbitzu berezietako administrazio-egoeran deklaratu ahal izango da.

Aurreko guztia gorabehera, gogoratu behar da, zuzendaritza nagusi honen eskumenen araubidearen arabera, zuzendaritza nagusi honek egiten dituen kontsulten erantzunak informatzeko baino ez direla, eta, ondorioz, ez direla irizpide lotesleak, ez dutela ez eskubiderik ez eskubide-itxaropenik sortzen, eta ez dutela inolako loturarik sortzen dagozkien prozedura-motekin. Gainera, nahitaezko izaera edo izaera loteslerik ez dutenez, erantzun horien hartzaile diren organoek, hala badagokio, horietan jasotako iritziarekin bat ez datorren erabakia hartu ahal izango dute azkenean.

Buletin honetan jasotzen diren kontsulten erantzunek erantzuna emateko unean indarrean dagoen araudiaren arabera planteatutako galderei erantzuten diete, eta, beraz, erantzun horiek ondorengo lege-aldaketen edo ebazpen judizialen eragina jasan dezakete.