Saharako adingabe bat aldi baterako hartzeko baimena bidezkoa izatea.

Harreragatiko baimenari buruzkoa da galdera. Zehazki, “Oporrak bakean” programaren barruan adingabe saharar baten harrera aldi baterako harreratzat hartzen bada, TREBEP 49.b) artikuluaren ondorioetarako.

Hala, lehenik eta behin, aplikatu beharreko esparru juridikoa aztertu behar da. Enplegatu Publikoaren Oinarrizko Estatutuaren Legearen testu bategina onartzen duen urriaren 30eko 5/2015 Legegintzako Errege Dekretuaren (aurrerantzean, TREBEP) 49.b) artikuluak hamasei asteko baimena hartzeko eskubidea aitortzen du, adopzioagatik, adopzio-helburuko zaintzagatik edo harreragatik, aldi baterakoa zein iraunkorra.

Manu horietan xedatutakoa kontuan hartuta, planteatu da ea adingabe saharar baten aldi baterako harrera, “Oporrak bakean” programaren barruan, aldi baterako harreratzat hartzen den TREBEP 49.b) artikuluaren ondorioetarako.

Azaldutako araudian oinarrituta, ondoriozta daiteke udan saharahui adingabe bat hartzeak ez duela harreragatiko baimena ematen, TREBEPen 49.b) artikuluaren beraren azken paragrafotik ondoriozta daitekeen bezala, zeinak aukera hori baztertzen baitu, honako hau adierazten baitu:

“Artikulu honetan aurreikusitako adopzio, adopzio-helburuko zaintza edo harrera kasuak, aldi baterakoak zein iraunkorrak, Kode Zibilean edo horiek arautzen dituzten autonomia-erkidegoetako lege zibiletan ezarritakoak izango dira, eta aldi baterako harreraren iraupena ez da urtebetetik beherakoa izango.”

Horri dagokionez, TREBEPen 49.b) artikuluak hitzez hitz dioenaren arabera, baimena aitortzeko, harrerak gutxienez urtebeteko iraupena izan behar du. “Oporrak Bakean” programaren kasuan, udan Espainian bizi diren familiek 10 eta 12 urte bitarteko haur sahararrak hartzea da helburua. Beraz, ez da betetzen TREBEPen 49.b) artikuluko denbora-eskakizuna.

Horrez gain, eta Kode Zibilean xedatutakoari dagokionez, adingabeen harreraren figura Kode Zibilaren VII. tituluko V. kapituluko lehen atalean arautzen da (172. artikulutik 174.era).

Kode Zibilaren 173. artikuluak honako hau dio: “familia-harrerak adingabearen erabateko parte-hartzea dakar familia-bizitzan, eta betebehar hauek ezartzen dizkio adingabea jasotzen duenari: adingabea zaintzea, harekin egotea, elikatzea, heztea eta prestakuntza integrala ematea”.. Azken batean, legezko babes-tresna bat da, adingabe pribatuen intereserako sortua, aldi baterako edo behin betiko, familia-giro egokia duena, eta harrera-familian erabat txertatzea ekartzen duena, haien babesa eta zaintza ziurtatuz.

Kode Zibilaren 173 bis artikuluak familia-harrerak har ditzakeen hiru modalitateak aurreikusten ditu, helburuaren arabera: familia-harrera soila, iraunkorra edo adopzio aurrekoa.

Oporretarako planteatu den aldi baterako harrera, edonola ere, harrera soilaren modalitatean koka daiteke, izaera iragankorra baitu, adingabearen egoeraren arabera hura bere herrialdean eta familian berriro sartzea aurreikusten baita.

Hala ere, Kode Zibilaren 172.2 artikuluak zenbait baldintza betetzea eskatzen du, planteatutako kasuan, printzipioz, betetzen ez direnak:

- Tutoretza edo zaintza bere gain izan edo ez izan, erakunde publikoaren adostasunarekin, adingabea hartuko duten pertsonen eta adingabearen hamabi urte beteak dituzten pertsonen eta guraso-ahalaz gabetuta ez dauden gurasoen edo tutorearen idatzizko formalizazioa ezartzen du, artikulu honen 3. zenbakian aipatzen den behin-behineko familia-harrera denean salbu.

- Familia-harrera formalizatzeko agiri horrek honako alderdi hauek jaso beharko ditu, besteak beste: beharrezko adostasunak; harreraren modalitatea eta aurreikusitako iraupena; alderdi bakoitzaren eskubide eta betebeharrak, eta, bereziki, hartutako adingabearen familiak egin beharreko bisiten maiztasuna; adingabeen arreta-zerbitzuen txostena, eta abar. Halaber, dokumentu hori Fiskaltzari igorriko zaio.

Horrela, bada, udako hilabeteetan harrera urtebetetik beherakoa bada eta Kode Zibilean aurreikusitako harrera-figuretako bat ez bada, horrek ez du ekarriko TREBEPen 49.b) artikuluan aurreikusitako baimena.

Ondorio bera atera behar da TREBEPen 49.c) artikuluari dagokionez. Manuak hitzez hitz dioenaren arabera, baimen hori ematea harrerari buruzko erabaki administratibo edo judizialaren menpe dago; beraz, hitzez hitz hartuta ondorioztatzen da Kode Zibilean aurreikusitako harrera-modalitateetako bati dagokiola.

Adierazi dugun bezala, planteatutako kasua ez dirudi bat datorrenik familia-harrera sinplearen, iraunkorraren edo adopzio aurrekoaren modalitateekin; izan ere, Kode Zibilaren 173 bis artikuluak jasotzen du hori, eta haren egitatezko aurrekontuan TREBEPen 49.c) artikulua jasotzen da.

Gainera, adingabe baten harrerak TREBEPen 49.c) artikuluan jasotako baimenerako eskubidea eman ahal izateko, beharrezkoa da TREBEPen 49 b) artikuluan hamasei asteko harreragatiko baimena emateko aurreikusitako baldintza berberak betetzea; baldintza horien artean nabarmentzen da harrera sinpleak gutxienez urtebeteko iraupena izan behar duela.

Horregatik guztiagatik, Zuzendaritza Zentro honen iritziz, adingabe saharar bat udan hartzeak ez du esan nahi TREBEPen 49 b) artikuluan jasotako hamasei asteko harreragatiko baimena ematen denik, ez eta, ondorioz, TREBEPen 49.c) artikuluan jasotako hamasei asteko harreragatiko baimena ematen denik ere.

Aurreko guztia gorabehera, gogoratu behar da, zuzendaritza nagusi honen eskumenen araubidearen arabera, zuzendaritza nagusi honek egiten dituen kontsulten erantzunak informatzeko baino ez direla, eta, ondorioz, ez direla irizpide lotesleak, ez dutela ez eskubiderik ez eskubide-itxaropenik sortzen, eta ez dutela inolako loturarik sortzen dagozkien prozedura-motekin. Gainera, nahitaezko izaera edo izaera loteslerik ez dutenez, erantzun horien hartzaile diren organoek, hala badagokio, horietan jasotako iritziarekin bat ez datorren erabakia hartu ahal izango dute azkenean.

Buletin honetan jasotzen diren kontsulten erantzunek erantzuna emateko unean indarrean dagoen araudiaren arabera planteatutako galderei erantzuten diete, eta, beraz, erantzun horiek ondorengo lege-aldaketen edo ebazpen judizialen eragina jasan dezakete.