Arazo fisiko eta mentalak direla eta, norberaren interesagatik borondatezko eszedentziara pasatzea eskatzeko aukera.

Arazo fisiko eta mentalengatik interes partikularragatiko borondatezko eszedentziara pasatzea eskatzeko aukerari buruzkoa da kontsulta. Era berean, beste gai batzuk ere aztertzen dira, hala nola osasun arrazoiengatiko mugikortasuna eta lanpostuaren egokitzapena.

Enplegatu Publikoaren Oinarrizko Estatutuaren Legearen testu bateginak, zeina urriaren 30eko 5/2015 Legegintzako Errege Dekretuaren bidez onartu baitzen (aurrerantzean, LEBTB), honako hau xedatzen du 89.2 artikuluan, interes partikularragatiko borondatezko eszedentziari dagokionez:

“2. Karrerako funtzionarioek norberaren interesa dela-eta borondatezko eszedentzia eskatzeko aukera izango dute, baldin eta, aurre-aurreko bost urteetan gutxienez, administrazio publikoetako edozeinetan modu efektiboan zerbitzua eman badute.

Nolanahi ere, estatutu hau garatzeko emango diren Funtzio Publikoko legeetan, karrerako funtzionarioak eszedentzia eskatu ahal izateko bete behar duen zerbitzu-aldiak gutxiago iraun ahal izango du, eta eszedentzian egoteko gutxieneko epeak ere zehaztuko dira.

Norberaren interesarengatiko borondatezko eszedentzia zerbitzuko beharrizanen arabera emango da, arrazoiak behar bezala azalduta. Ezin izango da eszedentziarik eman funtzionarioaren aurka diziplina-espedientea hasita dagoenean.

Norberaren interesarengatiko borondatezko eszedentzia ofizioz deklaratu behar da, baldin eta, zerbitzu aktiboaz bestelako egoera batera pasatzea ekarri zuen arrazoia amaitzen denean, ez bada betetzen zerbitzu aktibora itzultzeko eskaera erregelamendu bidez zehaztutako epean egiteko betebeharra.

Norberaren interesarengatiko eszedentzia-egoeran daudenek ez dute ordainsaririk sorraraziko, eta egoera horretan emandako denbora ez zaie aintzakotzat hartuko, igoerak, hirurtekoak eta aplikatu beharreko Gizarte Segurantzako erregimeneko eskubideak emateko orduan”.

Halaber, Estatuko Administrazio Orokorreko Funtzionarioen Administrazio Egoeren Erregelamendua onartzen duen martxoaren 10eko 365/1995 Errege Dekretuaren 16. artikuluan xedatutakoak indarrean jarraitzen duela ulertu behar da, LEBEPTBren kontrakoa ez den zatian. Eszedentzia horren iraupenari dagokionez, artikulu horren hirugarren atalak adierazten du eszedentzia-aldi bakoitzak bi urte jarraitu iraungo duela gutxienez.

Horrela, norberaren interesarengatiko borondatezko eszedentzia lortzeko, beharrezkoa da gutxienez bost urtez benetako zerbitzuak eman izana, eta ez da beharrezkoa kausarik alegatzea. Beraz, arauak eskatzen dituen baldintzak betetzen badira eta zerbitzuaren beharrizanek horretarako aukera ematen badute, interes partikularragatiko borondatezko eszedentzia eman ahal izango da, funtzionarioak dituen osasun-arazoak gorabehera. Hala ere, ematen bada, gutxienez 2 urtez egon beharko da egoera horretan.

Norberaren interesarengatiko eszedentzia eskatzeko aukera alde batera utzi gabe, Estatuko Administrazio Orokorraren zerbitzura langileak sartzeko eta Estatuko Administrazio Orokorreko funtzionario zibilen lanpostuak betetzeko eta lanbide-sustapenerako Araudi Orokorra onartzen duen martxoaren 10eko 364/1995 Errege Dekretuaren 66 bis artikuluak honako hau ezartzen du:

“1. Funtzionarioaren, bere ezkontidearen edo bere ardurapeko seme-alaben osasun edo birgaikuntzako arrazoietan oinarritutako eskabidea egin ondoren, funtzionarioak administrazio-unitate desberdinetako lanpostuetara atxiki ahal izango dira, herri berean zein beste batean. Nolanahi ere, legez ezarritako zerbitzu mediko ofizialaren txostena beharko da aldez aurretik. Osasun edo birgaitze arrazoiak zuzenean funtzionario eskatzaileari egokitzen bazaizkio, zerbitzuak ematen dituen saileko edo erakundeko lan-arriskuen prebentziorako zerbitzuaren txostena nahitaezkoa izango da.

2. Ingalaterra Atxikipena lanpostu huts bat egotearen baldintzapean egonen da. Lanpostu horrek aurrekontuetan zuzkidura izanen du, eta bere destino-osagarriaren eta berariazko osagarriaren maila ez da jatorrizko lanpostuarena baino handiagoa izanen eta nahitaez bete beharrekoa izanen da. Lanpostuen zerrendan ezarritako baldintzak bete beharko ditu funtzionarioak.

Atxikipena behin betikoa izango da funtzionarioak izaera horrekin betetzen duenean bere jatorrizko lanpostua eta, kasu horretan, gutxienez bi urtez egon beharko du lanpostu berrian, araudi honetako 41.2 artikuluan aurreikusitako kasuetan izan ezik.

Jatorrizko lanpostua utzi eta lanpostu berriaz jabetzeko epea hiru egun baliodunekoa izango da, funtzionarioak ez badu bere egoitza aldatzen, edo hilabetekoa, egoitza aldatzen badu.

3. Olaizola II Araudi honen 64.3 artikuluan jasotako organoek izango dute ebazteko eskumena”.

Hau da, funtzionarioak ezin baditu gaur egun betetzen dituen funtzioak bete, eta hori behar bezala egiaztatzen bada, osasun-arrazoiengatik mugikortasuna eskatu ahal izango du, martxoaren 10eko 364/1995 Errege Dekretuaren 66 bis artikuluan deskribatutako prozedurari jarraiki.

Azkenik, adierazitakoaz gain, kontuan hartu behar da Enplegatu Publikoaren Oinarrizko Legearen Testu Bateginaren 59. artikulua, zeinak honako hau xedatzen baitu bigarren apartatuan: “Administrazio publiko bakoitzak behar diren neurriak hartuko ditu hautaketa-prozesuan denboren eta baliabideen arrazoizko egokitzapenak eta doikuntzak ezartzeko, eta, prozesu hori gainditu ondoren, desgaitasuna duten pertsonen beharretarako lanpostuan egin beharreko egokitzapenak ezartzeko”.

Halaber, desgaitasuna duten pertsonen enplegu publikorako sarbidea eta lanpostuen hornikuntza arautzen dituen abenduaren 3ko 2271/2004 Errege Dekretuaren 10. artikuluak, lanpostuen egokitzapenari dagokionez, honako hau adierazten du:

“2. Lanpostua atxikita duen ministerioa edo organismoa arduratuko da langile ezindua hartzeko behar diren egokitzapenak baloratu, egin eta finantzatzeaz, hargatik eragotzi gabe helburu horretarako aplika daitezkeen dirulaguntzak edo bestelako laguntzak”.

Horrela, interesdunak aitortutako desgaitasunen bat badu (behar bezala egiaztatu beharko da), lanpostua egokitzea eskatu ahalko du, eskabidearekin batera organo eskudunaren txostena aurkeztuta, egokitzapen hori zerbitzuak ematen ari den ministerio-sailari egokia dela egiaztatzeko.

Aurreko guztia gorabehera, gogoratu behar da, zuzendaritza nagusi honen eskumenen araubidearen arabera, zuzendaritza nagusi honek egiten dituen kontsulten erantzunak informatzeko baino ez direla, eta, ondorioz, ez direla irizpide lotesleak, ez dutela ez eskubiderik ez eskubide-itxaropenik sortzen, eta ez dutela inolako loturarik sortzen dagozkien prozedura-motekin. Gainera, nahitaezko izaera edo izaera loteslerik ez dutenez, erantzun horien hartzaile diren organoek, hala badagokio, horietan jasotako iritziarekin bat ez datorren erabakia hartu ahal izango dute azkenean.

Buletin honetan jasotzen diren kontsulten erantzunek erantzuna emateko unean indarrean dagoen araudiaren arabera planteatutako galderei erantzuten diete, eta, beraz, erantzun horiek ondorengo lege-aldaketen edo ebazpen judizialen eragina jasan dezakete.