Ahaide bat zaintzeko eszedentzia 3 hilabetez hartzeko aukera eta, ondoren, beharrezkoa bada, eszedentzia horretaz gozatzeko beste aldi batzuk eskatzea, legeak ezarritako gehieneko denbora gainditu gabe.

Kontsultan, familiako bat zaintzeko eszedentzia modu etenean hartzeko aukera aztertuko da.

Enplegatu Publikoaren Oinarrizko Estatutuaren Legearen testu bateginak, urriaren 30eko 5/2015 Legegintzako Errege Dekretuaren bidez onetsiak, honako hau xedatzen du 89.4 artikuluan:

“Karrerako funtzionarioek gehienez hiru urteko eszedentziarako eskubidea izango dute seme-alaba bakoitza zaintzeko, berezkoa zein adopziozkoa izan, edo adopzio-helburuko zaintzapean edo harrera iraunkorrean dagoen adingabe bakoitza zaintzeko, jaiotza-datatik edo, hala badagokio, ebazpen judizial edo administratiboaren datatik kontatzen hasita.

Era berean, gehienez hiru urteko eszedentziarako eskubidea izango dute ardurapean duten senideren bat zaintzeko, odolkidetasuneko edo ezkontza-ahaidetasuneko bigarren mailara artekoa (hori barne), adinagatik, istripuagatik, gaixotasunagatik edo desgaitasunagatik ezin bada bere kabuz moldatu eta ez badu ordainpeko jarduerarik egiten.

Eszedentzia-aldi bakarra egongo da subjektu sortzaile bakoitzeko. Beste subjektu batek beste eszedentzia-aldi bat hastea eragiten badu, bigarren hori hastearekin batera amaituko da aurreko eszedentzia-aldia. (…).

Egoera horretan ematen duten denbora aintzakotzat hartuko da hirurtekoak, karrera eta aplikatu beharreko Gizarte Segurantzako erregimeneko eskubideak emateko orduan. Betetzen duten lanpostua gutxienez bi urtez gordeko zaie. Epe hori igarotakoan, erreserba hori herri bereko eta ordainsari bereko lanpostu baterako izango da”.

Familiakoak zaintzeko eszedentziak ezartzen duen 3 urteko aldia zatika hartu ahal izango da, baldin eta lehen eszedentzia-aldia hasten den egunetik baimendutako azken eszedentzia amaitzen den egunera arte arauak ezartzen duen gehieneko denbora gainditu ez bada.

Eszedentzia-aldia bakarra izango da subjektu kausatzaile bakoitzeko; beraz, ezin izango da egoera horretan jarraitu, eszedentzia-aldiaren gehienezko hiru urteak agortu ondoren, beste subjektu kausatzaile bat zaintzearen ondorioz gertatu dela adierazten ez bada.

Ildo beretik, Murtziako Justizia Auzitegi Nagusiko Lan Arloko Salaren martxoaren 12ko 333/2001 epaiak lan-kontratudun langileen kasuan interpretatzen du.

Epai horren zuzenbideko bigarren oinarriak hau ezartzen du:

“(…) Argi dago Salak interpretaziorik malguena eta funtzionalena aukeratu behar duela; izan ere, errekurritutako epaiak arrazoizko interpretazioa egiten du, honako hau esaten duenean: «bada, arauak interpretatzeko Kode Zibilaren 3.1 artikuluan ezartzen diren irizpide guzti-guztiek eusten diote auzi-jartzaileak interpretazioan duen jarrerari». (…). Eskubideaz baliatzeko dinamikaren beste alderdi bat da haren gozamena zatikatzeko aukera, hori bai, jada hasita dagoen denbora-esparruaren barruan (bakarra, hiru urtekoa), eta, beraz, haren barruan. Arauak ez du debekatzen. Eta Balear Uharteetako Lan Auzitegiaren doktrinak adierazten duen bezala: «Arauaren lehen irakurketak aditzera ematen du langilea behin bakarrik igaro daitekeela eszedentzia-egoerara, nahiz eta erabil lezakeen denbora guztia ez kontsumitu. Ez da hori, hala ere, egin daitekeen gramatika-interpretazio bakarra. Izan ere, artikulu horrek hiru urte arteko eszedentziaz gozatzeko eskubidea ezartzen du, ez besterik, baina betekizunen artean ez du ezartzen, gehieneko denbora-esparru horren barruan, ahalmen hori aldi bakar batean baliatu behar denik, esklusiboki. Gainera, bi argudio daude erabakia azken ikuspuntu horretara bideratzeko. Bata logikoa da, langileak hiru urte jarraitutan borondatezko eszedentzian egoteko eskubidea badu, “a fortiori” amaitu behar da. Gutxienekoen artean, bere lan-kontratuaren indarraldia aldi laburragoetan etetea ere aukera dezake, nahiz eta aldi bat baino gehiago izan eta bananduta egon, seme-alabaren arreta eta zaintzak hala eskatuz gero. (…)

Ondorioz, errekurtsoa ezetsi egiten da; izan ere, laburbilduz, Kode Zibilaren 3. artikuluak ezartzen digun bezala, Salak araua eraginkorra egiten duen interpretazio-irizpideari jarraitu behar dio, eta, horrela, lortu nahi den helburua lortzean, Zuzenbidearen edo arauaren erabilera sinboliko oro desagerrarazten du; izan ere, aukera izan du doktrinarik baimenduena aipatzeko; araua aplikatzeko eta araua interpretatzeko funtsezko elementua da, araua inspiratzen duen xedeari erantzutea”.

Hau da, senideak zaintzeko eszedentziarako ezarritako 3 urteko aldia zatika hartu ahal izango da, baldin eta lehen eszedentzia-aldia hasten den egunetik baimendutako azken eszedentzia amaitzen den egunera arte ez bada arauak ezartzen duen gehieneko denbora gainditu.

LEBEPTBren 89.4 artikuluarekin bat etorriz, berriro diogu: eszedentzia-aldia bakarra izango da subjektu kausatzaile bakoitzeko; beraz, ezin izango da egoera horretan jarraitu eszedentzia-aldiaren gehieneko hiru urteak agortu ondoren, baldin eta beste subjektu kausatzaile bat zaintzearen ondorioz ez bada hala deklaratzen.

Aurreko guztia gorabehera, gogoratu behar da, zuzendaritza nagusi honen eskumenen araubidearen arabera, zuzendaritza nagusi honek egiten dituen kontsulten erantzunak informatzeko baino ez direla, eta, ondorioz, ez direla irizpide lotesleak, ez dutela ez eskubiderik ez eskubide-itxaropenik sortzen, eta ez dutela inolako loturarik sortzen dagozkien prozedura-motekin. Gainera, nahitaezko izaera edo izaera loteslerik ez dutenez, erantzun horien hartzaile diren organoek, hala badagokio, horietan jasotako iritziarekin bat ez datorren erabakia hartu ahal izango dute azkenean.

Buletin honetan jasotzen diren kontsulten erantzunek erantzuna emateko unean indarrean dagoen araudiaren arabera planteatutako galderei erantzuten diete, eta, beraz, erantzun horiek ondorengo lege-aldaketen edo ebazpen judizialen eragina jasan dezakete.