Familiartekoak zaintzeko eszedentziatik itzultzeari buruzko gaiak.

Familiakoak zaintzeko eszedentziatik itzultzearen inguruko hainbat gairi buruzkoa da gaia. Zehazki, seme-alabak zaintzeko eszedentziagatik lanpostua erreserbatzeko bi urteak eszedentziaren hasieratik edo seme-alabaren jaiotza-datatik zenbatzen diren planteatzen da, Espainiako Konstituzioaren 3. artikuluan aurreikusitakoaren arabera. TRLEBEPeko 89. Bigarrenik, eta berriro lanera itzultzearen ondoreetarako, bi urteko eszedentzia hartu aurretik edo ondoren itzultzen bada, eta 30/1984 Legeko 29.4 artikulua. Eta, azkenik, eszedentzian egon eta lehiaketa bidez plaza bat lortuz gero, zein da lanpostu berriaz jabetzeko epea?

Aldez aurretik, aplikatzekoa den esparru juridikoa aztertu behar da. Enplegatu Publikoaren Oinarrizko Estatutuaren Legearen testu bateginak, zeina urriaren 30eko 5/2015 Legegintzako Errege Dekretuaren bidez onartu baitzen, honako hau xedatzen du 89.4 artikuluan:

“Karrerako funtzionarioek gehienez hiru urteko eszedentziarako eskubidea izango dute seme-alaba bakoitza zaintzeko, berezkoa zein adopziozkoa izan, edo adopzio-helburuko zaintzapean edo harrera iraunkorrean dagoen adingabe bakoitza zaintzeko, jaiotza-datatik edo, hala badagokio, ebazpen judizial edo administratiboaren datatik kontatzen hasita. (…)

Betetzen duten lanpostua gutxienez bi urtez gordeko zaie. Epe hori igarotakoan, erreserba hori herri bereko eta ordainsari bereko lanpostu baterako izango da (…)”.

Administrazio-egoera horrek hainbat eskubide ematen dizkie funtzionarioei, hala nola: “egoera horretan ematen duten denbora aintzakotzat hartuko da hirurtekoak, karrera eta aplikatu beharreko Gizarte Segurantzako erregimeneko eskubideak emateko orduan. Betetzen duten lanpostua gutxienez bi urtez gordeko zaie. Epe hori igarotakoan, erreserba hori herri bereko eta ordainsari bereko lanpostu baterako izango da”.

Lehen galderari dagokionez, lanpostua gordeta emandako bi urteen kalkuluari buruzkoa da.

Aipatutako artikuluaren arabera. TREBEPen 89.4 artikuluan, seme-alabak zaintzeko eszedentzia-aldia ez da hiru urtetik gorakoa izango subjektu kausatzaile bakoitzeko, eta aldi horren zenbaketa jaiotza-datatik edo, hala badagokio, ebazpen judizialaren edo administratiboaren datatik hasiko da; administrazio-egoera horretan, gehienez ere hiru urtez egon ahal izango da. Hau da, eszedentzia hori hartzeko aukera dagoen epealdia adingabearen lehenengo hiru urteak hartzen dituena da.

Bestelako kontua izango da arauak honelako eszedentzia-motarako aurreikusten duen lanpostu-erreserbaren zenbaketa, non lanpostu beraren erreserba aurreikusten den, baldin eta itzultzea eszedentziaren lehenengo bi urteetan egiten bada; edo, itzulera hori eszedentziaren hirugarren urtean egiten bada, ordainsari bereko eta herri bereko lanpostu baten erreserba. Ildo horretan, erreserba horren zenbaketa eszedentzia hasten den unean hasten dela ulertzen da, eta ez jaiotzen den unean.

Bigarren galderak galdetu du ea aplikatzekoa den Funtzio Publikoa Erreformatzeko Neurriei buruzko abuztuaren 2ko 30/1984 Legearen 29.4 artikulua, seme-alabak zaintzeko eszedentziari buruzkoa, zerbitzu aktibora itzuliz gero.

Se ha de recordar que la Disposición derogatoria única del TREBEP establece que:

“Azken xedapenetako laugarrenaren 2. zenbakian ezarritako irismenarekin, indargabetuta geratzen dira honako xedapen hauek:

(…)

b) Funtzio Publikoa Erreformatzeko Neurriei buruzko abuztuaren 2ko 30/1984 Legetik, 3.2.e) eta f) artikuluak; 6; 7; 8; 11; 12; 13.2, 3 eta 4; 14.4 eta 5; 16; 17; 18.1etik 5era; 19.1 eta 3; 20.1.a), b) lehen lerrokada, c), e) eta g) lehenengo lerrokadatik laugarren lerrokadara, e) 2. eta 3. lerrokadetara; 21., hirugarren, hirugarren, hirugarren, hirugarren, hirugarren, hirugarren, hirugarren, hirugarren, hirugarren, hirugarren, hirugarren, hirugarren, hirugarren, hirugarren, hirugarren, hirugarren, hirugarren, hirugarren, hirugarren, hirugarren, hirugarren, hirugarren, hirugarren, hirugarren, hirugarren, hirugarren, hirugarren eta bosgarren paragrafoak; hirugarren, hirugarren, hirugarren, hirugarren, hirugarren, hirugarren, hirugarren, hirugarren, hirugarren, hirugarren, hirugarren, hirugarren, hirugarren, hirugarren eta bosgarren,

Bestalde, testu bategin horren azken xedapenetako laugarrenaren 2. paragrafoak honako hau aurreikusten du:

“Funtzio Publikoko legeak eta horiek garatzeko erregelamenduzko arauak eman arte, administrazio publiko bakoitzean indarrean egongo dira giza baliabideak antolatzeari, planifikatzeari eta kudeatzeari buruz indarrean dauden arauak, estatutu honetan ezarritakoaren aurkakoak ez diren bitartean”.

Hau da, kontsultan aipatzen den abuztuaren 2ko 30/1984 Legearen 29.4 artikulua berariaz indargabetzen du TREBEPek, hargatik eragotzi gabe indarrean jarraitzea TREBEPen ezarritakoaren aurka ez doan bitartean.

Aurrekoaren kaltetan izan gabe, itzultzearen arloan aplikatu beharreko araudia honako hau izango da: EBZLTBren 89.4 eta 91. artikuluak, abuztuaren 2ko 30/1984 Legea (Funtzio Publikoa berritzeko neurriei buruzkoa), Estatuko Administrazio Orokorreko Funtzionario Zibilen Administrazio Egoeren Erregelamendua (martxoaren 10eko 365/1995 Errege Dekretuaren bidez onartua), eta 1996ko otsailaren 15eko Ebazpena (Funtzio Publikoaren Erreformarako neurriei buruzkoa), Estatuko Ogasun eta Administrazioko Idazkaritza Publikoan sartzeko aplikatzen ez diren zenbait arau eta lanposturen esleipenerako arauak, Estatuko Idazkaritza Aktiboan ez direnak.

Hirugarren gaiari dagokionez, seme-alabak zaintzeko eszedentziatik lehiaketa bidez lortutako beste lanpostu batez jabetzeko epeari buruzkoa da.

Aldez aurretik esan behar da, eszedentzia-egoera horretatik, karrerako funtzionarioak parte har dezakeela lanpostuak betetzeko egiten diren deialdietan (betiere, eskatzen diren baldintza orokorrak eta deialdian ezarritako baldintzak betetzen baditu); hala, beste lanpostu bat beste herri batean lortuz gero, esleitutako lanpostu berri hori izango litzateke, eta bertan ezarriko da falta den denborarako erreserba. Behin lehiaketa ebatzita, eta horren bidez plaza bat lortuta, funtzionarioak bi aukera izango ditu.

• Alde batetik, senidea zaintzeko eszedentzian jarrai lezake, zerbitzu aktibora itzuli beharrik gabe.

Orduan, erreserba lehiaketa bidez lortutako lanpostu berriari egokituko zaio, bi urte arte geratzen den denborarako, edo herri bereko lanpostu bati, eta hirugarren urtean lehiaketa bidez lortutako lanpostuari ordainsaria.

Funtzionarioak formula hori aukeratzen badu, hau da, ez bada lanera itzultzen eta familiakoa zaintzeko eszedentzia-egoeran jarraitzen badu, orduan ulertuko da itzultzearen arloan 1996ko otsailaren 15eko Erabakian xedatutakoa bete beharko dela, eta ez Sarrerarako eta Hornidurarako Araudi Orokorrak lehiaketetarako ezartzen dituen lanpostuaz jabetzeko epeak; izan ere, funtzionarioa ez litzateke zerbitzu aktibora itzuliko plaza lehiaketa bidez lortu izan balu, baizik eta bere plazara itzuliz itzuliko litzateke.

Hori dela eta, eszedentziako lehenengo bi urteetan berriro lanean hasteko, 1996ko Ebazpena hartuko da kontuan. Bertan, 1996ko Ebazpena eskatu zitzaion lanean ziharduen ministerioari, eta hiru eguneko epean itzuli beharko da lanera, berriro itzultzeko ebazpena jakinarazi eta hurrengo egunetik kontatzen hasita.

Eszedentzia-aldiko hirugarren urtean berriz lanean hasteko eskaera azken destinoko ministerioari egin beharko zaio, edo kidego edo eskala hori atxikita dagoen ministerioari, kargu esklusiboak badituzte edo lanpostu-zerrendetan jasota ez badaude. Halaber, hiru eguneko epean sartuko da, itzultzeko ebazpena jakinarazi eta biharamunetik hasita.

Lanpostua esleitzeko, aipatu ebazpenean ezarritakoa beteko da.

• Bestalde, eszedentzia bukatutzat eman lezake, eta lanpostura itzuli.

364/1995 Errege Dekretuko 48. artikuluak ezartzen duenez, lanpostuaz jabetzeko epea hiru egun baliodunekoa izango da, lehiaketaren ebazpena BOEn argitaratzen den egunaren biharamunetik kontatzen hasita. Araudi hori aplikatuta, funtzionarioak senideak zaintzeko eszedentzia-egoera amaituko balu eta erreserbatuta zeukan jatorrizko lanpostuan zerbitzu aktibora itzuliko balitz, zeinean orain utzi egingo bailuke lanpostu berria lortzeagatik; kasu horretan, 48. artikuluaren lanpostuaz jabetzeko epea sartuko litzateke jokoan.

Nolanahi ere, ohartarazi behar da, bestalde, lehiaketa bidez esleitutako lanpostuaz jabetu beharra dagoela, nahiz eta funtzionarioak senidea zaintzeko eszedentzian jarraitzea erabaki, senideak zaintzeko eszedentziaren administrazio-egoerak zenbait ondorio aitortzen baitizkio bertan dagoen funtzionarioari, eta ondorio horiek, funtsean, erreserbatutako lanpostuaren arabera gauzatzen dira (igoerak, karrera profesionala, Gizarte Segurantzako erregimena, etab.). ). Gainera, lanpostuaz jabetzea da lehiaketa bidez esleitutako lanpostua betetzeko oztopo juridikorik ez dagoela egiaztatzeko agintaritza eskudunak erabiltzen duen prozedura.

Aurreko guztia gorabehera, gogoratu behar da, zuzendaritza nagusi honen eskumenen araubidearen arabera, zuzendaritza nagusi honek egiten dituen kontsulten erantzunak informatzeko baino ez direla, eta, ondorioz, ez direla irizpide lotesleak, ez dutela ez eskubiderik ez eskubide-itxaropenik sortzen, eta ez dutela inolako loturarik sortzen dagozkien prozedura-motekin. Gainera, nahitaezko izaera edo izaera loteslerik ez dutenez, erantzun horien hartzaile diren organoek, hala badagokio, horietan jasotako iritziarekin bat ez datorren erabakia hartu ahal izango dute azkenean.

Buletin honetan jasotzen diren kontsulten erantzunek erantzuna emateko unean indarrean dagoen araudiaren arabera planteatutako galderei erantzuten diete, eta, beraz, erantzun horiek ondorengo lege-aldaketen edo ebazpen judizialen eragina jasan dezakete.