Gizarte Segurantzako Araubide Orokorrean eta Estatuko Funtzionario Zibilen Gizarte Segurantzako Araubide Berezian sartuta dagoen funtzionario baten nahitaezko erretiroa deklaratzeko adina

Gizarte Segurantzako Araubide Orokorrean eta Estatuko Funtzionario Zibilen Gizarte Segurantzako Araubide Berezian sartuta dagoen funtzionario baten nahitaezko erretiroa deklaratzeko adinari buruzkoa da gaia.

Horretarako, Enplegatu Publikoaren Oinarrizko Estatutuaren Legearen testu bateginean (urriaren 30eko 5/2015 Legegintzako Errege Dekretuaren bidez onartua) eta Gizarte Segurantzaren arloko araudian aurreikusitakoa aztertu behar da, bereziki Gizarte Segurantzaren Lege Orokorraren testu bategina, ekainaren 20ko 1/1994 Legegintzako Errege Dekretuaren bidez onartua (aurrerantzean, GSDO), eta Gizarte Segurantzaren Erregimenen Zenbaketari buruzko apirilaren 12ko 91/1991 Errege Dekretua (aurrerantzean, Gizarte Segurantzaren Erregimenen Errege Dekretua).

art. TRLEBEPeko 67. artikuluak honela arautzen du nahitaezko erretiroa:

“1. Funtzionarioen erretiroa honelakoa izan daiteke:

b) Nahitaezkoa, legez ezarritako adina betetzen denean.

(…)

3. Olaizola II Nahitaezko erretiroa ofizioz deklaratuko da funtzionarioak hirurogeita bost urte betetzean.

Nolanahi ere, estatutu hau garatzeko emango diren Funtzio Publikoko legeetan ezarritakoaren arabera, jarduneko zerbitzuan jarraitzeko luzapena eskatu ahal izango da, gehienez ere hirurogeita hamar urte bete arte. Administrazio publiko eskudunak ebazpen arrazoitua eman beharko du luzapen hori onartzeko edo ukatzeko.

Aurreko bi lerrokadetan xedatutakotik kanpo geratuko dira erretiroa hartzeko berariazko estatu-arauak dituzten funtzionarioak.

4. Ingalaterra Gizarte Segurantzako Araubide Orokorrean jasotako funtzionarioen nahitaezko erretirorako adina, nolanahi ere, hauxe izango da: araubide horretako arauek xedatutakoa, ordaindutakoaren araberako erretiro-pentsioa eskuratzeko, adinagatiko murrizketa-koefizienterik gabe; hori ez da aplikatuko 3. zenbakian ezarritako nahitaezko erretirorako legezko adina gorabehera.”

Beraz, artikulu honek araubide dual bat planteatzen du nahitaezko erretiro-adinari dagokionez, funtzionarioak araubide batean edo bestean duen kokapenaren arabera, hargatik eragotzi gabe erretiro-lege espezifikoak egotea eta zerbitzu aktiboan luzatzeari buruzko erregulazioa alde batera utzi gabe. Azken tarteki horri dagokionez, gogoratu behar da funtzionarioek zerbitzu aktiboan 70 urtera arte jarraitzeko luzapena eska dezaketela, luzapen hori eteteko aldi baterako neurririk ezarri ez duten herri-administrazioetan.

Estatuko Funtzionario Zibilen Gizarte Segurantzako Araubide Berezian dauden langileen kasuan, nahitaezko erretiroa hartzeko adina hirurogeita bost urtekoa da.

Gizarte Segurantzako Araubidean bildutako langileentzat, indarrean dagoen idazketa uztailaren 14ko 20/2012 Errege Lege Dekretuak egindako aldaketatik dator, zeinaren helburua baitzen indarreko erregulazioa abuztuaren 1eko 27/2011 Legearen bidez egindako pentsio publikoen erreformarekin bat etortzea; erreforma horren bidez, erretiro-adin berria pixkanaka aplikatzeko egutegia ezarri zen, 65 urtetik 67ra, 2027an (gaur egun, GSLOren zazpigarren xedapen iragankorra).

Horrela bermatzen zen Gizarte Segurantzako Araubide Orokorrean sartutako funtzionario publikoen nahitaezko erretiro-adina bat zetorrela une bakoitzean araubide horretan erretiro-pentsio arrunta eskuratzeko aurreikusitako adinarekin, ordainsarietan inolako galerarik gertatu gabe.

Hala, erretiro-adina pixkanaka aplikatzearen arabera, 2013an Gizarte Segurantzako Araubide Orokorrean dauden funtzionario publikoen nahitaezko erretiro-adina 65 urte eta hilabete 1ekoa bazen, 2025ean adina 66 urte eta 8 hilabetekoa bada eta 2027tik aurrera 67 urtekoa izango da.

Adierazpenak esan nahi duena “erretiroa, modalitate kontributiboan, adinagatiko koefiziente murriztailerik gabe”; izan ere, funtzionarioek nahitaezko erretiroa hartu ahal izateko adina kotizaziopeko erretiro arrunterako aurreikusitakoa izango da, hau da, koefiziente murriztailerik aplikatzen ez den erretirorako aurreikusitakoa, horrela erretiro hori erretiro aurreratuarekin nahastea saihestuz, azken horretan bai aplikatzen baitira koefiziente murriztaileak.

Aurrekoa adierazi ondoren, aztertu behar da zein den Gizarte Segurantzako Araubide Orokorrean eta Estatuko Funtzionario Zibilen Gizarte Segurantzako Araubide Berezian aldi berean sartutako funtzionarioaren nahitaezko erretiro-adina.

Aurrez azaldutakoaren arabera, Gizarte Segurantzako Araubide Orokorrari dagokionez egindako lege-erreformek bermatzen dute araubide horretan sartutako funtzionarioen nahitaezko erretiro-adina bat etorriko dela une bakoitzean erretiro-pentsio arrunta eskuratzeko aurreikusitako adinarekin.

1991ko EDko 4.2 artikuluak honako hau dio: “Azken kotizazioak egin dituen erregimeneko organo edo erakunde kudeatzaileak aitortuko du pentsioa. Aldi berekoa izanez gero, suntsiarazteko eskumena hark kotizatutako aldi luzeena egiaztatuta duen araubideari dagokio. Organo edo erakunde horrek bere arauak aplikatuz ebatziko du, baina aurreko zenbakian aipatutako denboraldien guztizkoa kontuan hartuta.

Hala eta guztiz ere, erregimen horretan interesdunak ez baditu betetzen pentsioa jasotzeko eskubidea izateko eskatzen diren baldintzak, bidezkoa izango da beste erregimena ebaztea, bere arauak aplikatuz eta, era berean, aipatutako totalizazioa kontuan hartuz”.

Aipatutako manuaren arabera, Gizarte Segurantzako Araubide Orokorrean eta Estatuko Funtzionario Zibilen Gizarte Segurantzako Araubide Berezian kotizazio- eta zerbitzu-karrera bikoitza egiaztatzen duten funtzionarioen pentsioa azken kotizazioak egin dituzten araubidea kudeatzen duen organo edo entitateak aitortu beharko du. Aldi berekoa izanez gero, suntsiarazteko eskumena hark kotizatutako aldi luzeena egiaztatuta duen araubideari dagokio. Organo edo erakunde horrek bere arauak aplikatuz ebatziko du, baina kotizazio-aldien guztizkoa kontuan hartuta.

Era berean, ezartzen da ezen, araubide horretan interesdunak ez baditu betetzen pentsioa jasotzeko eskubidea izateko eskatzen diren baldintzak, bidezkoa izango dela beste araubidea ebaztea, bere arauak aplikatuta eta adierazitako guztizkoa kontuan hartuta.

Gizarte Segurantzako Araubide Orokorrean nahitaezko erretiroa hartzeko gutxieneko adina eta erretiro-pentsio arrunta jasotzeko eskubidea ematen duen gutxieneko adina batera hartzeko joera dagoenez, interpretatu behar da Gizarte Segurantzako bi araubidetan dagoen funtzionarioa nahitaez erretiratu ahal izango dela kokatuta dagoen araubideetako batean ezarritako adinean, baldin eta horretarako ezarritako gainerako baldintzak betetzen baditu, eta ez baditu betetzen beste araubide batean kokatuta dagoen araubide batean erretiroa hartu ahal izateko ezarritako baldintzak.

Gizarte Segurantzako bi erregimenetako edozeinetan erretiroa hartzeak funtzionario-izaera galtzea ekarriko du, eta funtzionario horien pentsiorako eskubidea aitortu beharko da, aldez aurretik kotizazio-aldiak orokortuta, hala badagokio, apirilaren 12ko 691/1991 Errege Dekretuan xedatutakoaren arabera.

Aurreko guztia gorabehera, gogoratu behar da, zuzendaritza nagusi honen eskumenen araubidearen arabera, zuzendaritza nagusi honek egiten dituen kontsulten erantzunak informatzeko baino ez direla, eta, ondorioz, ez direla irizpide lotesleak, ez dutela ez eskubiderik ez eskubide-itxaropenik sortzen, eta ez dutela inolako loturarik sortzen dagozkien prozedura-motekin. Gainera, nahitaezko izaera edo izaera loteslerik ez dutenez, erantzun horien hartzaile diren organoek, hala badagokio, horietan jasotako iritziarekin bat ez datorren erabakia hartu ahal izango dute azkenean.

Buletin honetan jasotzen diren kontsulten erantzunek erantzuna emateko unean indarrean dagoen araudiaren arabera planteatutako galderei erantzuten diete, eta, beraz, erantzun horiek ondorengo lege-aldaketen edo ebazpen judizialen eragina jasan dezakete.