Aplicación do permiso previsto no artigo 49, letra e) do TRLEBEP (inclúe criterio interpretativo da Comisión Superior de Persoal).

Na consulta analízase o permiso previsto no artigo 49, letra e, do texto refundido da Lei do Estatuto Básico do Empregado Público (en diante TRLEBEP) aprobado polo Real Decreto lexislativo 5/2015, do 30 de outubro.

O artigo 49, letra e, do TRLEBEP regula o permiso por coidado de fillo menor afectado por cancro ou outra enfermidade grave nos seguintes termos:

“e) Permiso por coidado de fillo menor, afectado por cancro ou outra enfermidade grave: o funcionario terá dereito, sempre que ambas as persoas proxenitoras, adoptantes, guardadoras con fins de adopción ou acolledoras de carácter permanente traballen, a unha redución da xornada de traballo de polo menos a metade da duración daquela, percibindo as retribucións íntegras con cargo aos orzamentos do órgano ou entidade onde veña prestando os seus servizos, para o coidado, durante a hospitalización e tratamento continuado, do fillo ou filla menor de idade, afectado por cancro (tumores malignos, melanomas ou carcinomas) ou por calquera outra enfermidade grave que implique un ingreso hospitalario de longa duración e requira a necesidade do seu coidado directo, continuo e permanente acreditado polo informe do servizo público de saúde ou órgano administrativo sanitario da comunidade autónoma ou, no seu caso, da entidade sanitaria concertada correspondente e, como máximo, ata que o fillo ou persoa que fose obxecto de acollemento permanente ou garda con fins de adopción cumpra os 23 anos. Para estes efectos, o mero cumprimento dos 18 anos do fillo ou do menor suxeito a acollemento permanente ou a garda con fins de adopción, non será causa de extinción da redución da xornada, se se mantén a necesidade de coidado directo, continuo e permanente.

No entanto, cumpridos os 18 anos, poderase recoñecer o dereito á redución de xornada ata que a persoa ao seu cargo cumpra os 23 anos nos supostos en que o padecimiento do cancro ou enfermidade grave fose diagnosticado antes de alcanzar a maioría de idade, sempre que no momento da solicitude acredítense os requisitos establecidos nos parágrafos anteriores, salvo a idade.

Así mesmo, manterase o dereito a esta redución de xornada ata que a persoa ao seu cargo cumpra 26 anos se, antes de alcanzar os 23 anos, acreditase, ademais, un grao de discapacidade igual ou superior ao 65 por cento.

Cando concorran en ambas as persoas proxenitoras, adoptantes, guardadoras con fins de adopción ou acolledoras de carácter permanente, polo mesmo suxeito e feito causante, as circunstancias necesarias para ter dereito a este permiso ou, no seu caso, poidan ter a condición de beneficiarias da prestación establecida para este fin no Réxime da Seguridade Social que lles sexa de aplicación, o funcionario ou funcionaria terá dereito á percepción das retribucións íntegras durante o tempo que dure a redución da súa xornada de traballo, sempre que a outra comparece proxenitora, adoptante ou guardadora con fins de adopción ou acolledora de carácter permanente, sen prexuízo do dereito á redución de xornada que lle corresponda, non cobre as súas retribucións íntegras en virtude deste permiso ou como beneficiaria da prestación establecida para este fin no Réxime da Seguridade Social que lle sexa de aplicación. En caso contrario, só se terá dereito á redución de xornada, coa consecuente redución de retribucións.

Así mesmo, no caso de que ambos presten servizos no mesmo órgano ou entidade, esta poderá limitar o seu exercicio simultáneo por razóns fundadas no correcto funcionamento do servizo.

Cando a persoa enferma contraia matrimonio ou constitúa unha parella de feito, terá dereito ao permiso quen sexa o seu cónxuxe ou parella de feito, sempre que acredite as condicións para ser beneficiario.

Reglamentariamente estableceranse as condicións e supostos nos que esta redución de xornada poderase acumular en xornadas completas.”

Da lectura do precepto transcrito, extráense os seguintes elementos:

1) Ámbito de aplicación:

O permiso contemplado no artigo 49.e) do TRLEBEP resulta de aplicación a todo o persoal funcionario incluído no ámbito de aplicación da esta norma, con independencia de cal sexa o Réxime de Seguridade Social ao que pertenzan.

As regras e requisitos para a concesión do mencionado permiso ao persoal funcionario son unicamente as contidas no artigo 49.e) e, no seu caso, nas normas de desenvolvemento que se poidan ditar no ámbito da Función Pública.

Por tanto, como xa se indicou, con independencia de cal sexa o Réxime de Seguridade Social no que estea incluído, non resultan de aplicación ao persoal funcionario nin a prestación económica que se prevé no novo artigo 192 do Real Decreto Lexislativo 8/2015, do 30 de outubro, polo que se aproba o texto refundido da Lei Xeral da Seguridade Social, nin tampouco o Real Decreto 1148/2011, do 29 de xullo, para a aplicación e desenvolvemento, no sistema da Seguridade Social, da prestación económica por coidado de menores afectados por cancro ou outra enfermidade grave, quedando excluídos expresamente do ámbito de aplicación destas normas de Seguridade Social.

2) Contido.

O permiso regulado no artigo 49.e) do TRLEBEP consiste nunha redución da xornada de traballo do funcionario, sen redución de retribucións, en dous supostos concretos, referidos sempre a un fillo menor de idade:

• que o menor padeza cancro;
• ou ben, que o menor padeza unha enfermidade grave.

3) Requisitos para a concesión do permiso.

a) Comúns para ambos os casos:

Nos dous supostos contemplados no artigo 49.e) do TRLEBEP é necesario acreditar:

ou a relación paterno-filial ou o acollemento permanente ou preadoptivo,

ou a idade do fillo ou acollido,

ou que o menor precisa un coidado directo, continuo e permanente do seu proxenitor.

Ademais destes requisitos que se esixen con carácter xeral, en cada caso será necesario cumprir os seguintes extremos:

b) No suposto de cancro: Será necesario ademais acreditar que o fillo do funcionario padece cancro.

c) No suposto de enfermidade grave:

Será preciso acreditar o carácter de “enfermidade grave” mediante o informe que para ese efecto será emitido polo Servizo Público de Saúde ou órgano administrativo sanitario da Comunidade Autónoma correspondente.

Se o menor estivese incluído como beneficiario no Réxime Especial do Mutualismo Administrativo, neste caso, a acreditación da “enfermidade grave” efectuarase mediante informe do médico da Entidade ou do Servizo Público de Saúde da Comunidade Autónoma correspondente ao que se atope adscrito o menor para efectos de asistencia sanitaria.

En todo caso, no informe facultativo que se emita deberá constar de maneira expresa o carácter de “enfermidade grave”.

Cabe lembrar, como xa se indicou no punto 1, que non resulta de aplicación a ningún destes dous supostos o Real Decreto 1148/2011, do 29 de xullo, para a aplicación e desenvolvemento, no sistema da Seguridade Social, da prestación económica por coidado de menores afectados por cancro ou outra enfermidade grave.

4) Medios de acreditación dos requisitos esixidos:

Os requisitos esixidos para a concesión do permiso, en ambos os supostos, poderanse acreditar por calquera medio válido admitido en Dereito.

No entanto, en todo caso, deberá constarse a través do informe médico correspondente:

ou a existencia de cancro,

ou o carácter de “enfermidade grave”,

ou o feito de que o menor precisa un coidado directo, continuo e permanente do seu proxenitor.

5) Duración e extinción do permiso:

A duración do permiso previsto no artigo 49.e) do TRLEBEP é distinta se se trata de cancro ou de enfermidade grave. Así:

a) No suposto de cancro: O permiso, no caso de cancro, outorgarase tanto para o período de hospitalización como para o tratamento continuado.

b) No suposto de enfermidade grave: O permiso, no caso de “enfermidade grave”, outorgarase tanto para o período de hospitalización como para o tratamento continuado.

Así mesmo, como estableceu a Comisión Superior de Persoal na súa reunión do 20 de marzo de 2013, respecto do requisito de “Ingreso de longa duración”, unha vez diagnosticada a enfermidade, e sen que sexa preciso en todo caso que concorra o ingreso hospitalario prolongado, tamén se poderá outorgar o permiso sempre que se acredite, nos termos indicados con carácter xeral, que a enfermidade se atopa nun momento no que o menor require un coidado directo, continuo e permanente, ben porque estea a recibir un tratamento médico; ou ben, porque a fase na que se atope a enfermidade así o requira.

Sen prexuízo das especificidades aplicables á duración de cada suposto, en todo caso, o permiso extinguirase porque desapareza a causa que xerou a súa concesión, ou cando o menor alcance a idade que recolle o precepto.

6) Redución da xornada de traballo.

O artigo 49.e) do TRLEBEP ten carácter de lexislación básica, polo que se trata dun precepto que ha de ser desenvolvido polas lexislacións de Función Pública correspondentes.

No entanto, e mentres que se produce esta regulación de desenvolvemento, han de terse en conta os seguintes extremos:

- A redución ha de ser, como mínimo, da metade da xornada. No seu caso, o lexislador de desenvolvemento poderá establecer un límite máximo á porcentaxe da esta redución.

- Mentres que non se estableceu este límite máximo de redución, cada Administración, de maneira potestativa, atendendo ás distintas circunstancias que concorren en cada caso, así como ponderando os distintos intereses en xogo, excepcionalmente, podería elevar a mencionada redución por encima da metade da xornada que xa contempla a lei, pero, con obxecto de que non se desvirtue o permiso, a redución que se acorde deberá permitir atender, polo menos, dunha forma mínima e efectiva, a prestación do servizo que veña desenvolvendo o funcionario.

- A posibilidade de acumular a redución en xornadas completas que prevé o artigo non será posible ata que se produza o seu desenvolvemento regulamentario.

7) Retribución do permiso.

O permiso previsto no artigo 49.e) do TRLEBEP para o persoal funcionario retribuirase única e exclusivamente con cargo ao Capítulo 1 de gastos dos orzamentos de cada Departamento Ministerial ou Organismo, sen que resulte de aplicación prestación algunha con cargo ao Réxime de Seguridade Social que corresponda.

8) Concorrencia de proxenitores.

Se polo mesmo suxeito causante, dous proxenitores, adoptantes, ou acolledores de carácter preadoptivo ou permanente, tivesen dereito ao permiso previsto no artigo 49.e) do TRLEBEP ou, no seu caso, poidan ter a condición de beneficiarios da prestación establecida para este fin no Réxime da Seguridade Social que lles sexa de aplicación, neste caso, o funcionario poderá optar:

ou por gozar o mencionado permiso co cobro íntegro das súas retribucións, nese caso deberá acreditar que o outro proxenitor, adoptante ou acolledor non percibe as súas retribucións íntegras ou a prestación económica prevista para tal fin na Lei Xeral da Seguridade Social;

ou ou ben, por gozar do mencionado permiso pero percibindo unicamente as retribucións proporcionais á xornada efectiva que realice; nese caso, o outro proxenitor si poderá percibir as súas retribucións íntegras ou a prestación económica prevista para tal fin na Lei Xeral da Seguridade Social.

Por outra banda, no caso de que ambos os proxenitores, adoptantes, ou acolledores de carácter preadoptivo ou permanente, prestasen servizos no mesmo Órgano ou Entidade, poderase limitar o exercicio simultáneo deste dereito, mediante resolución motivada que fundamente a denegación en salvagárdaa do correcto funcionamento do servizo.

Todo o anterior indícase sen prexuízo de lembrar que, de acordo con o réxime de competencias deste centro directivo, as respostas a consultas que emite esta dirección xeral posúen carácter meramente informativo e, en consecuencia, non teñen carácter de criterio vinculante, nin orixinan dereitos nin expectativas de dereito, nin implican vinculación algunha co tipo de procedementos a que se refiran. Ademais, ao carecer de carácter preceptivo ou vinculante, os órganos destinatarios das estas respostas poderán, no seu caso, adoptar finalmente unha decisión que non se corresponda co parecer contido nas mesmas.

As respostas a consultas contidas neste boletín atenden ás cuestións expostas á luz da normativa vixente no momento da súa emisión, de maneira que estas respostas poden verse afectadas por modificacións lexislativas posteriores ou resolucións xudiciais.