A tecnoloxía 5G non só constitúe o novo paradigma das comunicacións móbiles, senón que será o compoñente tecnolóxico esencial na transformación dixital cun efecto transversal sobre a sociedade e a economía nos países máis avanzados durante a próxima década.
Las principais solucións habilitadoras para a esta transformación dixital, a Internet das cousas e o big data, a robótica, a realidade virtual, a intelixencia artificial ou a ultra alta definición, soportaranse sobre a tecnoloxía 5G. Para iso, as novas redes e infraestruturas de comunicacións móbiles proporcionarán a base para un incremento sen precedentes no número de dispositivos conectados, os volumes de transferencia de datos e as capacidades de xestión remota en tempo real, que constituirán o substrato tecnolóxico básico para desenvolver a transformación dixital.
Así, o desenvolvemento das tecnoloxías 5G é unha prioridade da Unión Europea e do Goberno de España, como queda demostrado nas decisións que veñen adoptando desde hai xa uns anos.
En o contexto estratéxico da UE, no 2016, a Comisión Europea aprobou o “Plan de Acción da 5G para Europa”, co que se impulsaba unha coordinación adecuada entre os países e perseguía xerar un ambiente propicio para o investimento nas redes 5G, así como crear novos ecosistemas innovadores, de maneira que se mellorase a competitividade europea e ofrecésense beneficios concretos para a sociedade.
La Comisión Europea señaló como prioridad estratégica para el periodo 2021-27 el desarrollo de una Europa adaptada a la era digital. En febrero de 2020, la Comisión Europea adoptó la estrategia para el periodo 2020-25, “Configurando el futuro digital de Europa”. Dentro del pilar 1, La tecnología al servicio de las personas, se recogen un conjunto de acciones clave entre las que se encuentra acelerar las inversiones en la conectividad apta para la Sociedad del Gigabit. Una de las principales metas que se señalan es la de impulsar de manera decidida la implantación y generalización de las tecnologías 5G.
En o que se refire ao contexto estratéxico de 5G en España, un primeiro punto de inflexión foi a aprobación do “Plan Nacional 5G (2018-20), que marcaba como fin último do mesmo, situar ao noso entre os países máis avanzados no desenvolvemento desta nova tecnoloxía de maneira que cando a 5G alcance a súa madurez tecnolóxica e comercial, España estea preparada para aproveitar ao máximo as oportunidades deste paradigma tecnolóxico.
Por otro lado, en xullo de 2020, presentouse a estratexia “España Dixital 2025”, que recolle un conxunto de 50 medidas, reformas e investimentos, articuladas en dez eixos estratéxicos, aliñados ás políticas dixitais da Unión Europea para o novo período. Un dos eixos estratéxicos é o impulso da tecnoloxía 5G. Para o despregamento deste eixo estratéxico, o 1 de decembro de 2020 publicouse a “Estratexia de Impulso da Tecnoloxía 5G”.Un dos obxectivos no impulso da tecnoloxía 5G é a dispoñibilidade de “Un espectro radioeléctrico habilitado para os servizos 5G”. En concreto, entre as súas liñas de actuación, atópase facilitar ao mercado as bandas de frecuencias dedicadas á tecnoloxía 5G, entre elas a banda 700 MHz.
A banda 700 MHz foi identificada como unha das bandas prioritarias para a introdución de servizos baseados en 5G en Europa, tendo en conta que na Unión Europea o uso desta banda de frecuencias para os servizos de comunicacións móbiles atópase xa harmonizado. Así foi sinalado polo Grupo de Política do Espectro Radioeléctrico da Unión Europea (RSPG) que aprobou, en novembro de 2016, a Opinión na que identifica as bandas de frecuencias para ser utilizadas inicialmente para o lanzamento do 5G en Europa.
Por otro lado, a Decisión (UE) 2017/899 do Parlamento Europeo e do Consello, do 17 de maio de 2017, sobre o uso da banda de frecuencias de 470-790 MHz na Unión dispón no seu artigo 1 que “Como moi tarde o 30 de xuño de 2020, os Estados membros autorizarán o uso da banda de frecuencia de 694-790 MHz (en diante, «700 MHz») para os sistemas terrestres capaces de prestar servizos de comunicacións electrónicas de banda larga inalámbrica, exclusivamente con arranxo ás condicións técnicas harmonizadas establecidas pola Comisión en virtude do artigo 4 da Decisión nº 676/2002/CE”.
Para cumprir co establecido na mencionada Decisión, aprobouse o Real Decreto 391/2019, do 21 de xuño, polo que se aproba o Plan Técnico Nacional da Televisión Dixital Terrestre e regúlanse determinados aspectos para a liberación do segundo dividendo dixital e establécese o novo escenario para a reordenación do espectro e do este proceso de liberación.
Neste real decreto, estableceuse que “O cesamento de emisións nas canles radioeléctricas da banda de frecuencias 694 MHz a 790 MHz explotados polos fornecedores do servizo de comunicación audiovisual televisiva en ningún caso poderá producirse con posterioridade ao 30 de xuño de 2020 para ningún múltiple dixital ou canle radioeléctrica e en ningunha das áreas xeográficas ou demarcacións de televisión local”.
Como consecuencia da pandemia ocasionada polo virus COVID-19, produciuse un atraso na data prevista para completar o proceso de liberación da banda 700 MHz, completándose este proceso o 31 de outubro de 2020, de acordo con o establecido no artigo 12 do Real Decreto-lei 23/2020, do 23 de xuño, polo que se aproban medidas en materia de enerxía e noutros ámbitos para a reactivación económica.
Por tanto, a banda 700 MHz está liberada do seu anterior uso para o servizo de televisión dixital terrestre, e dispoñible para a súa utilización para a prestación de servizos de comunicacións electrónicas, con arranxo ás condicións técnicas harmonizadas establecidas pola Decisión de Execución (UE) 2016/687 da Comisión, do 28 de abril de 2016, relativa á armonización da banda de frecuencias de 694-790 MHz para os sistemas terreais capaces de prestar servizos de comunicacións electrónicas inalámbricas de banda larga e para un uso nacional flexible na Unión.
Por todo iso, vaise a proceder á licitación da banda 694-790 MHz, para pór estas frecuencias a disposición do mercado dos servizos de comunicacións electrónicas, dando así cumprimento a unha das previsións contempladas na “Estratexia de Impulso da Tecnoloxía 5G”.