5G teknologia komunikazio mugikorren paradigma berria izateaz gain, funtsezko osagai teknologikoa izango da eraldaketa digitalean, eta zeharkako eragina izango du herrialde aurreratuenetako gizartean eta ekonomian hurrengo hamarkadan.
Eraldaketa digital hori, gauzen Internet eta big data, robotika, errealitate birtuala, adimen artifiziala edo definizio ultra altua ahalbidetzen duten soluzio nagusiak 5G teknologian oinarrituko dira. Horretarako, komunikazio mugikorren sare eta azpiegitura berriek aurrekaririk gabeko hazkunderako oinarria emango dute konektatutako gailuen kopuruan, datuen transferentzia-bolumenetan eta denbora errealeko urruneko kudeaketa-gaitasunetan, horiek izango baitira transformazio digitala garatzeko oinarrizko teknologia-oinarria.
Hala, 5G teknologiak garatzea Europar Batasunaren eta Espainiako Gobernuaren lehentasunetako bat da, duela urte batzuetatik hona hartzen ari diren erabakiek erakusten duten bezala.
EBren testuinguru estrategikoan, 2016an, Europako Batzordeak “5Garen Europarako Ekintza Plana” onartu zuen. Plan horren bidez, herrialdeen arteko koordinazio egokia bultzatzen zen, eta 5G sareetan inbertitzeko giro egokia sortzea zen helburua, baita ekosistema berritzaile berriak sortzea ere, Europako lehiakortasuna hobetu eta gizartearentzako onura zehatzak eskaintzeko.
Europako Batzordeak 2021-27 aldirako lehentasun estrategiko gisa adierazi zuen aro digitalera egokitutako Europa garatzea. 2020ko otsailean, Europako Batzordeak 2020-25 aldirako estrategia hartu zuen, “Europaren etorkizun digitala konfiguratuz”. 1. zutabean (Teknologia pertsonen zerbitzura), funtsezko zenbait ekintza jasotzen dira; besteak beste, Gigabit-eko Gizartearentzat egokia den konektagarritasunerako inbertsioak bizkortzea. Aipatzen diren helburu nagusietako bat 5G teknologien ezarpena eta orokortzea irmoki bultzatzea da.
Espainiako 5Garen testuinguru estrategikoari dagokionez, lehen inflexio-puntu bat izan zen “5G Plan Nazionala (2018-20)” onartzea. Plan horren azken helburua zen teknologia berri horren garapenean herrialde aurreratuenen artean kokatzea gure herrialdea, 5Ga heldutasun teknologiko eta komertzialera iristen denean Espainia prest egon dadin paradigma teknologiko horren aukerak ahalik eta gehien aprobetxatzeko.
Bestalde, 2020ko uztailean, “Espainia Digitala 2025” estrategia aurkeztu zen, zeinak 50 neurri, erreforma eta inbertsio biltzen dituen, hamar ardatz estrategikotan artikulatuta, aldi berrirako Europar Batasunaren politika digitalekin lerrokatuta. Ardatz estrategikoetako bat 5G teknologia bultzatzea da. Ardatz estrategiko hori hedatzeko, 2020ko abenduaren 1ean, “5G Teknologia Sustatzeko Estrategia” argitaratu da. 5G teknologia bultzatzeko helburuetako bat da “5G zerbitzuetarako gaitutako espektro irrati-elektriko bat” edukitzea. Zehazki, bere jarduera-ildoen artean, 5G teknologiari eskainitako maiztasun-bandak merkatuari eskaintzea dago, horien artean 700 MHz banda.
700 MHz banda Europan 5Gn oinarritutako zerbitzuak sartzeko lehentasunezko bandetako bat bezala identifikatu da, kontuan hartuta Europar Batasunean jada harmonizatuta dagoela maiztasun-banda horren erabilera komunikazio mugikorren zerbitzuetarako. Hala adierazi du Europar Batasuneko Espektro Erradioelektrikoaren Politika Taldeak (RSPG), zeinak 2016ko azaroan onetsi baitzuen Europan 5Ga jaurtitzeko hasiera batean erabili beharreko maiztasun-bandak identifikatzen dituen iritzia.
Bestalde, Europako Parlamentuaren eta Kontseiluaren 2017ko maiatzaren 17ko 2017/899 (EB) Erabakiak, 470-790 MHz-ko maiztasun-banda Batasunean erabiltzeari buruzkoak, 1. artikuluan hau xedatzen du: “Beranduenez 2020ko ekainaren 30ean, estatu kideek baimena emango dute 694-790 MHz-ko maiztasun-banda erabiltzeko (aurrerantzean, «700 MHz»), Lurreko Banda Zabalaren 4/2002 Erabakiaren arabera ezarritako komunikazio elektronikoen sistema harmonizatuak eskaintzeko gai diren eta harmonizatuen bidez bakarrik.
Erabaki horretan ezarritakoa betetzeko, 391/2019 Errege Dekretua onartu zen, ekainaren 21ekoa, zeinaren bidez Lurreko Telebista Digitalaren Plan Tekniko Nazionala onartzen baita eta zenbait alderdi arautzen baitira bigarren dibidendu digitala liberatzeko eta jokaleku berria ezartzen baita espektroa eta liberazio-prozesu hori berrantolatzeko.
Errege-dekretu horretan, hau ezarri zen: “Telebistako ikus-entzunezko komunikazio-zerbitzuaren emaileek ustiatutako 694 MHz-tik 790 MHz-ra bitarteko maiztasun-bandako kanal irrati-elektrikoetako emisioak 2020ko ekainaren 30a baino geroago etengo dira, ezein multiplex digital edo kanal erradioelektrikotan eta tokiko telebista-eremu geografiko edo -mugape bakar batean ere ez”.
COVID-19 birusak eragindako pandemiaren ondorioz, 700 MHz banda askatzeko prozesua osatzeko aurreikusitako data atzeratu egin da, eta prozesu hori 2020ko urriaren 31n amaitu da, ekonomia suspertze aldera energiaren arloko eta beste eremu batzuetako neurriak onartzen dituen ekainaren 23ko 23/2020 Errege Lege Dekretuaren 12. artikuluan ezarritakoarekin bat.
Beraz, 700 MHz banda libre dago lurreko telebista digitalaren zerbitzurako aurreko erabileratik, eta erabilgarri dago komunikazio elektronikoen zerbitzuak emateko, Batzordearen 2016ko apirilaren 28ko 2016/687 (EB) Exekuzio Erabakian ezarritako baldintza tekniko bateratuen arabera. Erabaki hori 694-790 MHz-ko maiztasun-banda harmonizatzeari buruzkoa da, eta haririk gabeko komunikazio-zerbitzu elektronikoak emateko gai diren sistema terrenaletarako da, eta banda zabala modu malguan erabil daiteke Estatuan.
Horregatik guztiagatik, 694-790 MHz banda lizitatuko da, maiztasun horiek komunikazio elektronikoen zerbitzuen merkatuaren eskura jartzeko; hala, “5G Teknologia Sustatzeko Estrategian” jasotako aurreikuspenetako bat beteko da.