O Goberno aproba o proxecto de Lei do Cinema e da Cultura Audiovisual

O Consello de Ministros, por proposta da vicepresidenta primeira e ministra de Asuntos Económicos e Transformación Digital, Nadia Calviño, e do ministro de Cultura e Deporte, Miquel Iceta, acordou remitir ás Cortes Xerais o Proxecto de Lei do Cinema e da Cultura Audiovisual, así como solicitar a súa tramitación parlamentaria polo procedemento de urxencia. A norma, que se contempla dentro do ‘Plan España, Hub Audiovisual de Europa’, pretende impulsar e fomentar a produción, distribución e exhibición de obras audiovisuais; ademais de establecer tanto condicións que favorezan a súa creación e promoción, como medidas para a protección e difusión do patrimonio cinematográfico e audiovisual español.

O principal dos seus obxectivos é fortalecer toda a cadea de valor do tecido creativo e industrial, con especial atención aos sectores independentes por constituír elementos esenciais da diversidade cultural. Así mesmo, trata de dar respaldo aos autores e autoras, e ao pleno exercicio dos dereitos de propiedade intelectual. También pretende impulsar mecanismos que melloren a competitividade das empresas e profesionais na contorna internacional.

Tiene, ademais, a intención de garantir a defensa da competencia no mercado audiovisual, a transparencia da información sobre asistencia e visionados das obras audiovisuais, así como o adecuado exercicio dos dereitos de propiedade intelectual por parte dos seus titulares. E aborda a protección do patrimonio cinematográfico e audiovisual dunha maneira máis ampla e acorde coa Recomendación da Comisión do 27 de outubro de 2011, sobre a dixitalización e accesibilidade en liña do material cultural e a preservación dixital.

Para iso, a normativa adáptase aos profundos avances e transformacións que experimentou o sector desde que entrou en vigor a Lei actual en 2007, aliñándose coa normativa europea na materia. En este período, incorporáronse novos contidos e servizos de distribución, explotación e difusión, propios dun mercado global e dunha sociedade caracterizada pola cultura e a economía dixital. En o título da lei incorporouse o concepto de ‘cultura audiovisual’ xunto ao de ‘cinema’, ao entender que a actividade cinematográfica e a actividade audiovisual constitúen unha unidade que integra as especificidades dos distintos medios de explotación e difusión das obras audiovisuais. Por tanto, déixase constancia, xa no título, da intención de ampliar o campo de acción normativa ao audiovisual no seu conxunto, sen prexuízo de que a actividade cinematográfica continúe mantendo un especial nivel de atención e protección.

Co fin de garantir a sustentabilidade e adecuación do sector da cinematografía e a cultura audiovisual ás transformacións da actualidade, o Consello de Ministros estima necesaria a aprobación e entrada en vigor coa maior celeridade posible. Así, a futura Lei adáptase ás novas dinámicas do sector audiovisual, creando instrumentos que respondan as necesidades, avances e retos de creadores, industria e públicos. Esta Lei, xunto con a Lei Xeral de Comunicación Audiovisual, son reformas incluídas no Plan de Recuperación, Transformación e Resiliencia cuxo obxectivo é fortalecer o tecido empresarial, mellorar o clima de investimento e consolidar a España como plataforma de investimento audiovisual e país exportador de produtos audiovisuais.

Compromiso coa produción independente

A Lei busca apoiar e fomentar a diversidade cultural, esencial para un ecosistema audiovisual rico, diferenciado e competitivo de forma global. Neste sentido, o proxecto de Lei destaca polo seu compromiso cos sectores independentes e a autonomía creativa, e mantén a definición de produtora independente reclamada polo sector. A definición aplica ás medidas de fomento do audiovisual que recolle o texto, que así mesmo fai fincapé en que a dotación das convocatorias de axudas destinarase maioritariamente a produtoras independentes, e non ás obrigas recollidas na Lei de Comunicación Audiovisual.

De forma xeral, o proxecto de Lei subliña a necesidade de axudas públicas capaces de impulsar todos os aspectos do audiovisual. Considérase necesario apoiar todas as fases de creación e promoción dun proxecto (escritura, desenvolvemento, pre-produción, distribución…), así como incídese en apoiar tamén a exhibición; a internacionalización; a organización de festivais, premios, mercados e eventos profesionais; os proxectos de investigación, alfabetización cinematográfica e audiovisual e creación de audiencias; as actividades de formación; os novos formatos, novas tecnoloxías e actividades de I+D+i; ou a conservación do patrimonio.

También como novidade, a Lei considera que o Fondo de Protección á Cinematografía e ao Audiovisual reservará sempre unha porcentaxe significativa da súa dotación exclusivo para a actividade cinematográfica, aínda que inclúa outras formas audiovisuais, como series.

Diversidade, igualdade e accesibilidade

O fomento da cinematografía e o audiovisual en linguas oficiais distintas do castelán amplíase ás linguas recoñecidas estatutariamente polos CC.AA. Para o recoñecemento da nacionalidade española inclúense non só as linguas oficiais, senón tamén por primeira vez, estas linguas, así como as linguas de signos españolas recoñecidas legalmente. Inclúese, adicionalmente, como requisito para obter a nacionalidade, o respecto á xurisdición e á lexislación española en materia de propiedade intelectual.

No referente ao apoio ás salas de cinema, todas as salas cinematográficas poderán acceder ás axudas á exhibición, aínda que se manterá a especial atención ás salas independentes ou de núcleos rurais.

O proxecto de Lei presta especial atención á igualdade real entre homes e mulleres, a través de reservas específicas nas dotacións das distintas liñas de axudas. Por exemplo, a reserva do 35% da dotación de axudas a produción reservada a mulleres a través das ordes de axudas, pasa agora a ser unha obriga recollida na Lei que deberán cumprir todas as axudas a produción. Adicionalmente, inclúese que o ICAA a través da Filmoteca Española, adoptará iniciativas destinadas a visibilizar a produción e o papel das mulleres no patrimonio cinematográfico e audiovisual español.

Tamén se mantén a cota de pantalla (a porcentaxe que a exhibido​res han de reservar a cinema nacional e europeo): pasa dun 25% a un 20%, e inclúe cinema latinoamericano e cinema dirixido por mulleres.

Na súa aposta por un cinema e un audiovisual universal, igualitario e ​accesible, a Lei protexe especialmente os colectivos con dificultades de acceso por discap