Zinemaren eta Ikus-entzunezko Kulturaren Lege proiektua onartu du Jaurlaritzak

Ministroen Kontseiluak, Nadia Calviño lehen presidenteorde eta Ekonomia Gaietako eta Transformazio Digitaleko ministroak eta Miquel Iceta Kultura eta Kiroleko ministroak proposatuta, erabaki du Gorte Nagusietara bidaltzea Zinemaren eta Ikus-entzunezko Kulturaren Lege Proiektua, bai eta parlamentuan presazko prozeduraren bidez izapidetzeko eskatzea ere. Araua ‘Plan España, Hub Audiovisual de Europa’ planaren barruan dago, eta ikus-entzunezko lanen ekoizpena, banaketa eta emanaldiak bultzatu eta sustatu nahi ditu; gainera, horiek sortzea eta sustatzea ahalbidetuko duten baldintzak ez ezik, Espainiako zinema- eta ikus-entzunezko ondarea babesteko eta zabaltzeko neurriak ere ezarri nahi ditu.

Helburu nagusia da sormen- eta industria-sarearen balio-kate osoa indartzea, sektore independenteei arreta berezia eskainiz, kultura-aniztasunaren funtsezko elementuak baitira. Era berean, egileei babesa ematen saiatzen da, baita jabetza intelektualaren eskubideak bete-betean baliatzea ere. Nazioartean enpresen eta profesionalen lehiakortasuna hobetuko duten mekanismoak ere bultzatu nahi ditu.

Gainera, ikus-entzunezko merkatuan lehiaren defentsa, ikus-entzunezko lanen laguntzari eta ikustaldiei buruzko informazioaren gardentasuna eta titularrek jabetza intelektualeko eskubideak behar bezala erabiltzen dituztela bermatzeko asmoa du. Eta zinema- eta ikus-entzunezko ondarearen babesari heltzen dio, modu zabalagoan eta Batzordearen 2011ko urriaren 27ko Gomendioarekin (kultura-materialaren digitalizazioari eta lineako irisgarritasunari eta babes digitalari buruzkoa) bat etorriz.

Horretarako, 2007an egungo Legea indarrean jarri zenetik sektoreak izan dituen aurrerapen eta eraldaketa sakonetara egokitzen da araudia, arlo horretako Europako araudiarekin bat eginez. Aldi horretan, eduki eta banaketa-, ustiapen- eta hedapen-zerbitzu berriak sartu dira, merkatu global bati eta kultura eta ekonomia digitala ezaugarri dituen gizarte bati dagozkionak. Legearen izenburuan ‘ikus-entzunezko kultura’ kontzeptua ‘zinema’ kontzeptuarekin batera txertatu da, jarduera zinematografikoak eta ikus-entzunezko jarduerak ikus-entzunezko lanak ustiatzeko eta zabaltzeko bitarteko desberdinen berezitasunak integratzen dituen unitate bat osatzen dutela ulertzen baita. Beraz, tituluan bertan jasota geratzen da araugintzaren jarduera-eremua ikus-entzunezkoen esparrura zabaltzeko asmoa, jarduera zinematografikoak arreta eta babes berezia izaten jarraitzea alde batera utzi gabe.

Zinematografiaren eta ikus-entzunezko kulturaren sektorea egungo eraldaketetara egokitzea eta sektore horren jasangarritasuna bermatzeko, Ministroen Kontseiluak beharrezkotzat jotzen du ahalik eta azkarren onartzea eta indarrean jartzea. Hala, etorkizuneko Legea ikus-entzunezko sektorearen dinamika berrietara egokitzen da, sortzaileen, industriaren eta publikoaren beharrei, aurrerapenei eta erronkei erantzungo dieten tresnak sortuz. Lege hau, Ikus-entzunezko Komunikazioari buruzko Lege Orokorrarekin batera, Suspertze, Transformazio eta Erresilientzia Planaren barruko erreformak dira. Planaren helburua enpresa-sarea indartzea da, inbertsio-giroa hobetzea eta Espainia ikus-entzunezko inbertsio-plataforma gisa eta ikus-entzunezko produktuak esportatzen dituen herrialde gisa sendotzea.

Produkzio independentearekiko konpromisoa

Legeak kultura-aniztasuna babestu eta sustatu nahi du, ikus-entzunezko ekosistema aberats, bereizi eta globalki lehiakor baterako funtsezkoa baita. Ildo horretan, sektore independenteekin eta sormen-autonomiarekin duen konpromisoagatik nabarmentzen da lege-proiektua, eta sektoreak eskatutako ekoizle independentearen definizioari eusten dio. Definizioa testuan jasotako ikus-entzunezkoa sustatzeko neurriei aplikatzen zaie. Era berean, azpimarratzen du laguntza-deialdien zuzkidura gehienbat produkzio-etxe independenteei bideratuko zaiela, eta ez Ikus-entzunezko Komunikazioaren Legean jasotako betebeharrei.

Oro har, ikus-entzunezkoaren alderdi guztiak bultzatzeko gai izango diren laguntza publikoen beharra azpimarratzen du lege-proiektuak. Beharrezkotzat jotzen da proiektu baten sorkuntza- eta sustapen-fase guztiei laguntzea (idazketa, garapena, aurre-ekoizpena, banaketa…), eta honako hauei ere laguntzen zaie: erakusketa; nazioartekotzea; jaialdiak, sariak, merkatuak eta ekitaldi profesionalak antolatzea; ikerketa-proiektuak, zinematografiaren eta ikus-entzunezkoen alfabetizazioa eta ikus-entzuleen sorkuntza; prestakuntza-jarduerak; formatu berriak, teknologia berriak eta ikus-entzunezkoen jarduerak. I+G+b; edo ondarearen kontserbazioa.

Berrikuntza gisa, Legearen arabera, Zinematografia eta Ikus-entzunezkoak Babesteko Funtsak beti gordeko du diru-horniduraren ehuneko esanguratsu bat jarduera zinematografikorako, ikus-entzunezko beste forma batzuk barne hartzen baditu ere, hala nola telesailak.

Aniztasuna, berdintasuna eta irisgarritasuna

Gaztelaniaz besteko hizkuntza ofizialetako zinematografiaren eta ikus-entzunezkoaren sustapena Estatutuetan aitortutako beste hizkuntza batzuetara ere zabaldu da. CC.AA. Espainiako nazionalitatea aitortzeko, hizkuntza ofizialak ez ezik, lehen aldiz, hizkuntza horiek ere sartzen dira, baita legez aitortutako Espainiako zeinu-hizkuntzak ere. Horrez gain, nazionalitatea lortzeko baldintza gisa, jabetza intelektualaren arloan Espainiako jurisdikzioa eta legeria errespetatzea jasotzen da.

Zinema-aretoei laguntzeari dagokionez, zinema-areto guztiek jaso ahal izango dituzte emanaldietarako laguntzak, baina arreta berezia eskainiko zaie areto independenteei edo landaguneetako aretoei.

Lege-proiektuak arreta berezia jartzen dio gizonen eta emakumeen arteko benetako berdintasunari, laguntza-lerroetako zuzkiduretan berariazko erreserbak eginez. Adibidez, laguntza-aginduen bidez emakumeei erreserbatutako ekoizpenerako laguntzen zuzkiduraren % 35 gordetzea produkziorako laguntza guztiek bete beharko duten Legean jasotako betebehar izatera pasatu da orain. Horrez gain, ICAA Espainiako Filmotekaren bidez, emakumeek Espainiako zinema- eta ikus-entzunezko ondarean duten ekoizpena eta zeregina ikusarazteko ekimenak onartuko ditu.

Pantaila-kuotari ere eutsi zaio (erakutsitakoek zinema nazional eta europarrari erreserbatu behar dioten ehunekoa): %25etik %20ra pasatu da, eta Latinoamerikako zinema eta emakumeek zuzendutako zinema hartzen ditu barne.

Zinema eta ikus-entzunezko unibertsala, berdintasunezkoa eta irisgarria izatearen aldeko apustuan, legeak bereziki babesten ditu ezintasunen bat izateagatik irisgarritasun-zailtasunak dituzten kolektiboak