COVID-19aren krisiari aurre egiteko finantziazio programa berrikusi du Altxorrak
21, 2020ko maiatzekoa.- COVID-19 birusak eragindako osasun-krisi globala ondorio ekonomiko garrantzitsuak izaten ari da, eta, hori dela eta, Altxorraren finantzaketa-beharrak eguneratu behar dira. Bereziki, krisi honen ondorio ekonomiko eta sozialak arintzeko hainbat neurri jarri ditu martxan Jaurlaritzak. Estatuak urte hasieran aurreikusitakoak baino kostu handiagoak dakartzate neurri horiek, eta horiei diru-sarrera txikiagoak gehitu behar zaizkie uzkurdura ekonomikoaren ondorioz.
Egoera berri horren aurrean, Altxor Publikoak uste du 2020rako 297.657 milioi euroko finantzaketa gordina behar dela; horietatik 185.969 milioi Bonu eta Obligazioen bidez finantzatzea aurreikusten da, eta 111.688 milioi Altxorraren Letren bidez.
Zenbateko hori bat dator 130.000 milioi euroko finantzaketa-behar garbiekin –uneko ekitaldiko amortizazioak kenduta–. Horietatik % 77,7 (101.000 milioi) epe ertain eta luzeko jaulkipenen bidez lortuko dira, eta % 22,3 (29.000 milioi) epe laburreko tresnen bidez.
Osasun krisia lehertu bezain pronto, Altxorra bere emisioak azkartzen hasi zen, eta hala, dagoeneko 143.491 milioi euro finantzatu ditu merkatuan, 2020rako ezarritako helburu berriaren %48,6; horietatik 101.738 milioi epe ertain eta luzera izan dira (helburuaren %54,9) eta 41.753 milioi Letretan (helburuaren %37,9). Erantzun azkarrari esker, Altxorraren finantzaketa-programa berriaren egikaritzea, epe ertain eta luzera, 2019an baino aurreratuago dago data horietan.
Altxorrak hainbat neurri sartu ditu finantzaketa-beharren igoera hori ahalik eta modu eraginkorrenean kudeatzeko, hala nola enkanteen batez besteko tamaina handitzea eta Bonu eta Obligazioen enkante bereziak –egutegitik kanpo– deitzeko aukera. Bestetik, erreferentzia berrien lehen tarteak jaulkitzeko bankuen sindikazio prozedurara jo da gehien.
Horri dagokionez, Altxorra aitzindaria izan zen, martxoaren 24an zazpi urteko erreferentzia bat eman baitzuen, eta ondoren Europako beste hainbat igorle subiranok jarraitu diote. Bereziki nabarmentzekoa da apirilean egindako sindikazioa, 10 urterako bonu berri bat jaulki zenean 15.000 milioi euroren truke, kapital merkatuaren historian erreferentzia batean jaulkitako zenbateko handiena. Gainera, edozein igorle publiko edo pribatuk erreferentzia bakarrerako jasotako eskariaren errekorra lortu zen, 96.500 milioi euro gaindituz. Betebehar hori % 1,25eko kupoiarekin jaulki zen, 2019an 10 urterako egindako lehen erreferentzia baino oinarrizko 20 puntu gutxiago, eta inbertitzaile ez-egoiliarren partaidetza % 79koa izan zen.
Finantzaketa-beharrek eta finantza-hegazkortasun globalak gora egin duten arren, aurten, jaulkipen berrien batez besteko kostua % 0,31 da; zirkulazioan dagoen zorraren batez besteko kostuak, berriz, behera egiten jarraitzen du, eta % 2,02ko minimo historikoan dago. Hori guztia posible izan da Estatuko Zorraren zorroaren batez besteko bizitza maila gorenera igotzearekin batera, gaur egun 7,74 urtekoa delarik.
Administrazio publiko guztien interesen urteko karga ia 7.000 milioi eurotan jaitsi da 2013tik, 35.405 milioi eurotik 28.450 milioi eurora 2019 amaieran.
2019an, BPGrekiko (% 2,2) eta administrazio publikoen diru-sarrerekiko (% 5,8) interes-kargaren ratioak 2004ko maila berekoak izan ziren. Beraz, eta azken 15 urteetan zorpetze handiagoa izan arren, interesen ordainketari erantzuteko ahalegin bera egin behar da.
Azken urteetako inbertsio-oinarria handitzeko eta sakontzeko ahaleginak fruituak eman ditu, eta inbertitzaile ez-egoiliarrek zirkulazioan dagoen Estatuaren Zorraren % 50,4 dute jada. Jaulkipen handiagoa izan arren, enkanteen estaldura-ratioa igo egin da, bereziki tarterik luzeenetan.