Os datos convertéronse nun recurso esencial para o crecemento económico, a creación de emprego e o progreso social, sendo un elemento crave na dixitalización da sociedade e na dixitalización das empresas. El análise de datos facilita a optimización de procesos e decisións, a innovación e a predición de eventos futuros. Esta tendencia global ten un enorme potencial en varios campos, desde a saúde, o medio ambiente, a seguridade alimentaria, o clima e a eficiencia dos recursos, ata a enerxía e os sistemas de transporte e cidades intelixentes.
La Comisión Europea (CE), na Comunicación sobre a construción dunha economía de datos europea, publicada en xaneiro de 2017, caracteriza a economía de datos como un ecosistema de diferentes tipos de actores do mercado, como fabricantes, investigadores e provedores de infraestrutura, que colaboran para garantir que os mesmos sexan accesibles e utilizables, o que permite a estes actores do mercado extraer valor destes datos mediante a creación dunha variedade de aplicacións cun gran potencial para mellorar a vida diaria das persoas.
El valor da economía de datos da Unión Europea (UE) estimouse en 257.000 millóns de euros en 2014 e estímase que este valor alcance os 829.000 millóns de euros en 2025.
Así mesmo, espérase un aumento do 530% no volume mundial de datos e un total de 10,9 millóns de profesionais dos datos na Unión Europea para ese mesmo ano, fronte aos 5,7 millóns de profesionais existentes en 2018.
La estratexia de Espazos de Datos en España
Para aproveitar esta oportunidade, a Estratexia Europea de Datos, publicada en febreiro de 2020, ten como obxectivo principal a creación dun mercado común de datos que garanta o liderado da Unión Europea na economía global dos datos, mediante o libre fluxo destes en beneficio de empresas, investigadores e Administracións Públicas. En este sentido, a Estratexia Europea de Datos recolle a importancia do desenvolvemento dos espazos europeos de datos, entendidos estes como ecosistemas onde materializar a compartición voluntaria dos datos dos seus participantes dentro dunha contorna de soberanía, confianza e seguridade, establecido mediante mecanismos integrados de gobernación, organizativos, normativos e técnicos.
En liña coa Estratexia Europea do Dato, os espazos de datos sectoriais de alto valor e impacto, intensivos en innovación en tecnoloxías dixitais para o uso masivo de datos, son as capacidades máis disruptivas e habilitadoras, de alto potencial tractor, sobre as que vertebrar a dixitalización avanzada dos sectores produtivos estratéxicos da economía.
Neste contexto, a Secretaría de Estado de Dixitalización e Intelixencia Artificial do Ministerio para a Transformación Dixital e da Función Pública está a definir a súa estratexia para o desenvolvemento os espazos de datos, que ten como obxectivos:
- Impulsar a creación e uso espazos de datos nos principais sectores produtivos estratéxicos da economía, identificados na Axenda España Dixital 2026 e no propio Plan de Recuperación, Transformación e Resiliencia, mediante plans, programas e outras iniciativas que fomenten do emprego de datos e o seu compartición entre empresas, cidadáns e o Sector Público.
- Potenciar esquemas de gobernación para articular a cooperación público-privada no desenvolvemento dos espazos de datos.
- Definir os mecanismos necesarios para asegurar a interoperabilidade, e desenvolver as regras e mecanismos adecuados para impulsar a compartición de datos entre empresas, incluíndo o desenvolvemento de modelos de referencia, catálogos de datos, normas técnicas e tecnoloxías que fomenten a economía do dato.
- Promotores, que son entidades que idean, constrúen e operan espazos de datos ao que incorporan a empresas participantes.
- Empresas participantes nos espazos de datos como provedores ou consumidores de datos.
- Industria TIC, que desenvolve plataformas, servizos e compoñentes técnicos sobre os que operan os espazos de datos.
La estratexia debe contemplar tamén medidas habilitadoras e capacidades comúns para desenvolvemento dos espazos de datos, como o desenvolvemento de infraestruturas comúns e a identificación de datos públicos relevantes para as empresas, e a súa posta a disposición das mesmas.
Adicionalmente, a estratexia define mecanismos de gobernación que incorporan a todos os actores relevantes para a colaboración público-privada.
El seguinte diagrama integra todos estes elementos e actores:
La Secretaría de Estado de Dixitalización e Intelixencia Artificial xa puxo en marcha un primeiro conxunto de iniciativas destinadas ao despegamento dos espazos de datos sectoriais, como por exemplo:
- Convocatoria de axudas para demostradores e casos de uso de espazos de datos dirixida a promotores (150 M€).
- Convocatoria de axudas de última milla para espazos de datos no sector turismo dirixida a promotores (50 M€).
- Plataforma común de espacios de datos de turismo, desarrollada por SEGITTUR (35 M€).
- Proxectos de espazos de datos liderados polas comunidades autónomas dentro da iniciativa de Redes Territoriais de Especialización Tecnolóxica (RETECH) (39 M€).
Como continuación ao anterior, a estratexia de espazos de datos contempla un novo conxunto de medidas que mobilizarán 214 M€ adicionais, orientadas a promover e consolidar o crecemento dos espazos sectoriais, entre as que se atopan:
- Ayudas dirixidas a PYMEs para a adaptación dos seus sistemas e datos como paso previo á súa participación nos Espazos de Datos.
- Ayudas a empresas do sector TIC para financiar a I+D+i de produtos e servizos tecnolóxicos baseados en ou enfocados aos datos empresariais, que poidan ser incorporados a un espazo de datos.
- Identificación dos datos públicos que sexan de interese para os sectores estratéxicos da economía, e posta a disposición das empresas dos estes datos.
- Creación dun centro de referencia nacional para acompañar o despregamento dos espazos de datos sectoriais.
Objetivos de la Manifestación de Interés
O Ministerio para a Transformación Dixital e da Función Pública lanza a presente Manifestación de Interés co fin de identificar as necesidades e prioridades dos sectores estratéxicos da economía relativos á compartición de datos, co fin de articular da forma máis eficiente a estratexia anteriormente descrita.
Atendiendo ao anterior, e de maneira concreta, esta Manifestación de Interés pretende:
- Conocer que tipo de entidades teñen interese en participar nos espazos de datos sectoriais.
- Conocer o grao de madurez deste tipo de empresas en canto a dixitalización e calidade dos seus datos.
- Conocer as necesidades das empresas para poder participar de forma efectiva nos espazos de datos.
- Identificar cales son as tecnoloxías e servizos asociados a datos que poden contribuír ao desenvolvemento dos espazos de datos sectoriais.
- Identificar as necesidades de datos públicos que teñen os sectores para o éxito dos ecosistemas de compartición de datos.
Manifestaciones de Interés
Se convida os actores interesados a contribuír a esta Manifestación de Interés, en base aos seguintes criterios:
- La participación na manifestación de interese é confidencial e a información recompilada ten como único obxectivo alcanzar un coñecemento adecuado do interese e necesidades das empresas para participar de forma efectiva nos espazos de datos sectoriais, a curto e medio prazo.
- La manifestación de interese está aberta a todas as empresas de calquera sector e de calquera tamaño, así como ás súas asociacións representativas, e a todo tipo de axentes do sector, incluíndo de forma particular á industria TIC.
- Poderán ser presentadas polas empresas e axentes interesados, tanto de forma individual como en representación dunha asociación, consorcio ou similar.
- Finalizado o prazo para a recepción de expresións de interese asociadas a este documento, procederase a analizar as respostas recibidas para posteriormente, no seu caso, articular os instrumentos de colaboración e financiamento máis adecuados.
- Las convocatorias posteriores a esta manifestación de interese estarán suxeitas en todo momento aos criterios de publicidade, concorrencia, transparencia e non discriminación.
- La non presentación dunha manifestación de interese ou resposta á consulta non limitará a posibilidade de presentar propostas en eventuais futuras convocatorias. Do mesmo xeito, a presentación de respostas a esta manifestación de interese non outorga ningún tipo de beneficio á hora de participar en eventuais futuras convocatorias.
Presentación de manifestacións de interese
Las manifestacións de interese poderanse enviar ata o día 17 de xullo de 2024. Las manifestacións recibidas despois desta data non serán tidas en conta. Las manifestacións de interese deberán ser remitidas pulsando aquí.
Os proponentes poderán remitir unha ou varias expresións de interese. As contribucións deberán presentarse seguindo o formulario proporcionado na ligazón anterior, de acordo con as instrucións achegadas no mesmo.
