Escrivá propón un consenso sobre a transformación da administración para fortalecer a captación de talento, avaliar mellor as políticas públicas e facilitar o acceso da cidadanía

El ministro para a Transformación Dixital e da Función Pública, José Luis Escrivá, presentou aos deputados da Comisión de Facenda e Función Pública do Congreso un consenso para reformar a administración para que sexa “máis moderna e innovadora, mellor dotada de efectivos que dispoñan das ferramentas tecnolóxicas que garantan os dereitos fundamentais da cidadanía, e cuns servizos públicos de calidade que sexan máis accesibles para todos”.

En a presentación das liñas xerais de actuación do departamento en materia de Función Pública, o ministro explicou que a evidencia científica mostra como a mellora da calidade dos servizos públicos redunda nun maior crecemento e benestar social. Os estudos internacionais “constatan que España avanzou notablemente nos últimos anos nos indicadores de bo goberno, pero queda marxe de mellora para seguir achegándose aos países mellor situados, os nórdicos, que é a nosa ambición”.

Consenso por unha Administración aberta

Para cumprir ese obxectivo, Escrivá propuxo aos grupos parlamentarios avanzar nunha Administración aberta, que se apoie en catro eixos: “investimento nas capacidades de servizo público, políticas públicas baseadas na evidencia, apertura á cidadanía e máis transparencia, participación pública e rendición de contas”.

En materia de investimento nas capacidades de servizo público, o ministro expuxo que nun escenario de renovación xeracional dos persoais (máis da metade dos empregados públicos alcanzará a idade de xubilación durante os próximos dez anos) e en plena adaptación ao cambio tecnolóxico, “o desafío e a oportunidade é a captación e a retención de talento”. Para iso, as liñas de acción han de ser unha xestión anticipada das necesidades de persoal e novos modelos de recursos humanos baseados en competencias e en posibilidades de carreira máis estimulantes.

Fin da taxa de reposición

Para facer unha xestión previsional do persoal, que permita anticipar as necesidades de empregados públicos para atender aos cidadáns con eficacia e calidade, “hai que substituír a fórmula actual, baseada en instrumentos de crecemento vexetativo dos persoais -a taxa de reposición de efectivos- por unha nova que deseñe os persoais a partir dos servizos públicos que ha de prestar o Estado de Benestar e os escenarios orzamentarios plurianuais fixados pola Unión Europea”, asegurou o ministro. Tamén propuxo dar máis autonomía aos xestores de recursos humanos para poder optimizar o capital humano das súas organizacións (cun control ex post de calidade) e cambiar o modelo de selección de persoal e promoción profesional por un “baseado en tarefas e competencias necesarias para o desempeño dos distintos postos susceptibles de ser ocupados, que á vez expoña un modelo de carreira motivador, que aproveite o potencial dos recursos humanos e que permita desenvolver políticas de upskilling e reskilling dos empregados públicos”.

Para atraer os mellores perfís profesionais nun momento de gran competencia internacional e co sector privado polo talento, o ministro avanzou que se elaborará un novo Estatuto do Directivo Público que concrete sistemas formalizados de selección de carácter meritocrático, elaborando perfís e competencias directivas en torno a un catálogo ou repertorio, con períodos de desempeño estables, causas de eliminación taxadas, avaliación regular do desempeño e un sistema de retribucións vinculado aos obxectivos alcanzados. Así mesmo, articularase un plan para captar talento júnior e senior.

Políticas públicas baseadas en evidencia

La elaboración de políticas públicas baseadas nunha sólida evidencia científica e sometidas a controis ‘ex ante’ e ‘ex post’ é garantía de que os servizos públicos préstanse con maior eficacia cada vez. Para favorecer a extensión destas prácticas a toda a administración, proporcionarase un rol crave á Axencia Estatal de Avaliación de Políticas Públicas na avaliación previa e deseño das distintas políticas públicas, e potenciarase o papel da Autoridade Independente de Responsabilidade Fiscal no seu control e avaliación a posteriori.

Ademais, definirase un sistema de indicadores, establecerase un calendario de avaliacións e crearanse capacidades en cada un dos ministerios para impulsar o bo deseño e supervisión das políticas públicas, que se utilizarán para mellorar as ferramentas e procesos de toma de decisións.

Las capacidades de deseño, avaliación e mellora das políticas públicas reforzaranse á súa vez coa aplicación das novas tecnoloxías: mapas conceptuais, interoperabilidade semántica de todos os datos da Administración Xeral do Estado e xeración de novos datos de calidade permitirán aplicar as capacidades da Intelixencia Artificial generativa á toma de decisións, integrando nun cadro de mandos único todos os aspectos da posta en marcha de políticas: orzamentos, contratación, procesos, órganos, impactos…

Fin da cita previa obrigatoria

Os datos do CIS mostran que case tres de cada catro cidadáns españois utilizaron vías telemáticas para facer consultas coa administración nos últimos 12 meses, consolidándose como unha das formas principais de interacción e acceso aos servizos públicos; é por iso obriga dos poderes públicos garantir que é unha fórmula segura e rápida e, á vez, complementaria e non sustitutiva das canles tradicionais, que son os preferidos de moitos cidadáns e, para moitos deles -como os máis vulnerables- os máis convenientes.

En este sentido, as medidas que o ministerio porá en marcha incluirán o fin da cita previa obrigatoria, operando para iso unha modificación na Lei de Procedemento Administrativo Común; a reforma do portal www.administracion.gob.es para organizar por feitos vitais (nacemento, matrimonio, xubilación…) e facilitar así o seu uso; o desenvolvemento de piloto de hubs de prestación de servizos de atención á cidadanía alimentados con IA, con especial foco no reto demográfico e colectivos con especiais necesidades; fortalecer e potenciar o uso do teléfono 060 (de información sobre xestións e trámites coa Administración Xeral do Estado) e avanzar no uso da linguaxe administrativa claro e fácil.

Ademais, para garantir a rápida resposta das administracións ante as situacións cambiantes e fortalecer a súa capacidade de adaptación ante shocks externos, crearase unha unidade operativa que poida dar resposta a crises inesperadas, como a pandemia, ou retos de amplo alcance, como a xestión de plans de recuperación.

Transparencia e participación

La transparencia e a oportunidade de participar no deseño das políticas públicas “aumentan a confianza dos cidadáns na administración e a súa valoración do noso sistema democrático”, dixo o ministro, que presentou varias iniciativas para reforzar ese compromiso; entre elas, un impulso dos mecanismos de transparencia que inclúan a regulación das actividades dos grupos de interese, a mellora das ferramentas de participación cidadá na adopción das decisións de política pública, a posta en marcha de novas vías de prevención de conflitos de interese e o reforzo organizativo e de recursos da Oficina de Conflitos de Interese, e a mellora e fortalecemento do Foro de Goberno Aberto como espazo de diálogo e cocreación normativa coa sociedade civil.

Comparecencia de Liñas Xerais na Comisión de Facenda e Función Pública

Ver Nota de Prensa [PDF] [175 KB]