Escrivák administrazioaren eraldaketari buruzko adostasuna proposatu du, talentua erakartzeko, politika publikoak hobeto ebaluatzeko eta herritarren sarbidea errazteko
30/01/2024
Eraldaketa Digitalerako eta Funtzio Publikorako ministro José Luis Escrivák Kongresuko Ogasuneko eta Funtzio Publikoko Batzordeko diputatuei aurkeztu die administrazioa erreformatzeko adostasuna, “modernoagoa eta berritzaileagoa izan dadin, herritarren oinarrizko eskubideak bermatzen dituzten tresna teknologikoak izango dituzten langileak hobeto hornituta egon daitezen, eta guztiontzat eskuragarriagoak izango diren kalitatezko zerbitzu publikoak izan daitezen”.
Eraldaketa Digitalerako eta Funtzio Publikorako ministro José Luis Escrivák Kongresuko Ogasuneko eta Funtzio Publikoko Batzordeko diputatuei aurkeztu die administrazioa erreformatzeko adostasuna, “modernoagoa eta berritzaileagoa izan dadin, herritarren oinarrizko eskubideak bermatzen dituzten tresna teknologikoak izango dituzten langileak hobeto hornituta egon daitezen, eta guztiontzat eskuragarriagoak izango diren kalitatezko zerbitzu publikoak izan daitezen”.
Funtzio Publikoaren arloko sailaren ildo nagusien aurkezpenean, ministroak azaldu du ebidentzia zientifikoak erakusten duela nola zerbitzu publikoen kalitatea hobetzeak hazkunde eta ongizate sozial handiagoa ekartzen duen. Nazioarteko azterlanek “egiaztatzen dute Espainiak asko aurreratu duela azken urteetan gobernu onaren adierazleetan, baina hobetzeko tartea geratzen da hobeto kokatuta dauden herrialdeetara hurbiltzen jarraitzeko, herrialde eskandinaviarretara, hori baita gure anbizioa”.
Administrazio ireki baten aldeko adostasuna
Helburu hori betetzeko, Escrivák lau ardatzetan oinarritutako Administrazio irekian aurrera egitea proposatu die talde parlamentarioei: “zerbitzu publikoaren gaitasunetan inbertitzea, ebidentzian oinarritutako politika publikoak, herritarrenganako irekiera eta gardentasun, parte-hartze publiko eta kontu-emate gehiago”.
Zerbitzu publikoko gaitasunetan inbertitzeari dagokionez, ministroak esan du plantillak belaunaldiz belaunaldi berritzen ari diren honetan (langile publikoen erdiak baino gehiagok erretiro-adina izango dute datozen hamar urteetan) eta aldaketa teknologikora erabat egokitzen ari diren honetan, “erronka eta aukera talentua erakartzea eta hari eustea da”. Horretarako, ekintza-lerroek langile-beharrak aldez aurretik kudeatzea izan behar dute, bai eta gaitasunetan eta karrera-aukera bizigarriagoetan oinarritutako giza baliabideen eredu berriak ere.
Birjarpen-tasaren amaiera
Langileen behin-behineko kudeaketa egiteko, herritarrei eraginkortasunez eta kalitatez erantzuteko enplegatu publikoen beharrak aurreratzea ahalbidetuko duena, “egungo formula, plantillen hazkunde begetatiborako tresnetan oinarritua –birjartze-tasa–, beste berri batekin ordeztu behar da, Ongizate Estatuak eman behar dituen zerbitzu publikoetan eta Europar Batasunak ezarritako urte anitzeko aurrekontu-agertokietan oinarrituz plantillak diseinatuko dituena”, ziurtatu du ministroak. Halaber, giza baliabideen kudeatzaileei autonomia gehiago ematea proposatu du, beren erakundeen giza kapitala optimizatu ahal izateko (kalitatearen ex post kontrol batekin) eta langileak hautatzeko eta sustapen profesionalerako eredua aldatzeko, “bete daitezkeen lanpostuak betetzeko beharrezkoak diren zeregin eta gaitasunetan oinarrituta, aldi berean karrera eredu motibatzailea planteatuko duena, giza baliabideen potentziala aprobetxatuko duena eta langile publikoen upskilling eta reskilling politikak garatzea ahalbidetuko duena”.
Nazioarteko lehia handia dagoenean eta sektore pribatuarekin talentua dela eta, profil profesionalik onenak erakartzeko, ministroak aurreratu du Zuzendari Publikoaren Estatutu berri bat egingo dela, izaera meritokratikoko hautaketa-sistema formalizatuak zehaztuko dituena, katalogo edo errepertorio baten inguruko zuzendaritza-profilak eta -eskumenak landuz, jardun-aldi egonkorrekin, mugiarazteko zergati tasatuekin, jardunaren ebaluazio erregularrarekin eta lortutako helburuei lotutako ordainsari-sistemarekin. Halaber, plan bat egingo da junior eta senior talentuak erakartzeko.
Ebidentzian oinarritutako politika publikoak
Ebidentzia zientifiko sendoan oinarritutako eta ‘ex ante’ eta ‘ex post’ kontrolen mendeko politika publikoak egiteak zerbitzu publikoak gero eta eraginkortasun handiagoz ematen direla bermatzen du. Praktika horiek administrazio osora heda daitezen laguntzeko, funtsezko rola emango zaio Politika Publikoen Ebaluaziorako Estatu Agentziari politika publikoen aldez aurreko ebaluazioan eta diseinuan, eta Erantzukizun Fiskaleko Agintaritza Independentearen zeregina indartuko da politika horien ondorengo kontrolean eta ebaluazioan.
Horrez gain, adierazle-sistema bat definituko da, ebaluazioen egutegi bat ezarriko da eta ministerio bakoitzean gaitasunak sortuko dira politika publikoen diseinu eta gainbegiratze egokia bultzatzeko, erabakiak hartzeko tresnak eta prozesuak hobetzeko erabiliko direnak.
Politika publikoen diseinu-, ebaluazio- eta hobekuntza-gaitasunak, berriz, teknologia berrien aplikazioarekin indartuko dira: kontzeptu-mapak, Estatuko Administrazio Orokorraren datu guztien elkarreragingarritasun semantikoa eta kalitate-datu berrien sorrera. Horiei esker, erabakiak hartzean Adimen Artifizial sortzailearen gaitasunak aplikatu ahal izango dira, eta aginte-koadro bakar batean sartuko dira politikak martxan jartzearen alderdi guztiak: aurrekontuak, kontratazioa, prozesuak, organoak, inpaktuak…
Nahitaezko aurretiko hitzorduaren amaiera
CISen datuek erakusten dutenez, Espainiako lau herritarretik ia hiruk bide telematikoak erabili dituzte administrazioarekin kontsultak egiteko azken 12 hilabeteetan, eta zerbitzu publikoekiko interakziorako eta horietarako sarbiderako modu nagusi gisa finkatu da; horregatik, botere publikoek bermatu behar dute formula segurua eta azkarra dela, eta, aldi berean, ohiko kanalen osagarria eta ez ordezkoa; izan ere, kanal horiek dira herritar askoren gogokoenak, eta, haietako askorentzat –egoeratarrenak–, komenigarrienak.
Zentzu horretan, ministerioak martxan jarriko dituen neurriek aurretiko derrigorrezko hitzorduaren amaiera jasoko dute, horretarako Administrazio Prozedura Erkidearen Legean aldaketa bat eginez; atariaren erreforma www.administracion.gob.es bizi-gertaeren arabera antolatzeko (jaiotza, ezkontza, erretiroa...) eta, hala, erabilera errazteko; AAz elikatutako herritarrei arreta-zerbitzuak emateko hub-en pilotuak garatzea, arreta berezia jarriz erronka demografikoan eta behar bereziak dituzten kolektiboetan; 060 telefonoaren erabilera indartzea eta indartzea (Estatuko Administrazio Orokorrarekiko kudeaketa eta izapideei buruzko informazioa) eta administrazio-hizkera argia eta erraza erabiltzen aurrera egitea.
Gainera, egoera aldakorren aurrean administrazioek azkar erantzun dezaten bermatzeko eta kanpoko shocken aurrean egokitzeko gaitasuna indartzeko, batasun operatibo bat sortuko da, ezusteko krisiei –pandemiari, adibidez– edo irismen handiko erronkei –errekuperazio planen kudeaketa, adibidez– erantzuna eman ahal izateko.
Gardentasuna eta parte-hartzea
Gardentasunak eta politika publikoen diseinuan parte hartzeko aukerak “areagotu egiten dute herritarrek administrazioarekiko duten konfiantza eta gure sistema demokratikoari buruz duten balorazioa”, esan du ministroak, eta hainbat ekimen aurkeztu ditu konpromiso hori indartzeko; besteak beste, gardentasun-mekanismoak bultzatzea, interes-taldeen jarduerak arautzeko, politika publikoko erabakiak hartzeko herritarren parte-hartzerako tresnak hobetzeko, interes-gatazkak prebenitzeko bide berriak abian jartzeko eta baliabideak indartzeko, hala nola Gobernu Zibilaren Bulegoa eta Interes Irekiko Foroa sortzea eta sendotzea.
Ildo nagusien agerraldia Ogasuneko eta Funtzio Publikoko Batzordean