La Oficina do Dato dinamiza o ecosistema nacional dos espazos de datos

O desenvolvemento dunha infraestrutura interoperable de datos a nivel país

Hoy celebrouse en Las Palmas de Gran Canaria a xornada aberta ‘Impulso gobernamental a unha reindustrialización data-driven -Espazo de datos do Turismo español’, organizada polaOficina do Dato, dependente daSecretaría de Estado de Dixitalización e Intelixencia Artificial. O evento tamén contou coa participación doHub Gaia-X España, representante nacional da iniciativa paneuropea para unha infraestrutura federada de datos aberta e soberana.

Ha sido un encontro entre entidades e empresas de varios sectores, co obxectivo de dinamizar e xerar sinerxias no ecosistema nacional dos espazos de datos. Así mesmo, o Turismo tivo un protagonismo central, grazas ás bondades que estes innovadores paradigmas ofrecen a unha industria con forte interdependencia intersectorial, e para os que as arquitecturas federadas propoñen unha solución auto-escalable desde o deseño. Por este motivo, a xornada tamén serviu como punto de arranque do deseño do seu espazo de datos, que ademais serve de apoio metodolóxico para os doutros sectores.

A xornada deste mércores arrincou cun relatorio doChief Data Officer, Alberto Palomo, onde formulou unha definición común de que é un espazo de datos e ofreceu o contexto e histórico europeo. Seguidamente, recapitulou os investimentos gobernamentais para proxectos demostradores, pondo o foco sobre o apoio por parte da Oficina do Dato, desde onde se deseña e coordina o despregamento dunha infraestrutura horizontal de datos e servizos con que impulsar a transformación dixital das industrias do país.

Tras o Chief Data Officer, Enrique Serrano, membro da Xunta Directiva de Gaia-X España, explicou a estrutura, o modelo organizativo e as liñas de traballo do Hub. O fin desta iniciativa é dar forma a ecosistemas abertos e transparentes para a compartición soberana de datos en ámbitos sectoriais, e que -construídos sobre a mencionada infraestrutura común- sirvan para despregar iniciativas data-driven. Con iso, ademais, España aspira a liderar espazos de datos en sectores estratéxicos como a Sanidade ou o Turismo.

Se contou tamén, como invitado de honra, con Francesco Bonfiglio,CEO de Gaia-X AISBL (a asociación central europea), que deu unhas pequenas palabras en servizo de contextualizar o marco actual dos espazos de datos e do papel da iniciativa Gaia-X no este marco.

Turismo, un sector clave na dixitalización do tecido produtivo nacional

O obxectivo da xornada consistiu en dinamizar e xerar sinerxias no ecosistema nacional de espazos de datos, estimulando o networking entre entidades e empresas de face á creación dunha folla de ruta común e a xeración de propostas de valor industrial.

En concreto, espérase que ao impulso suscitado durante a xornada sígalle unha pronta aplicación práctica no sector turístico. Por exemplo, mediante o desenvolvemento de casos de uso piloto, que serán os que dean forma á primeira versión do dataspace do Turismo español. Estes abordaranse en forma de taller de traballo, a realizar nun prazo próximo en colaboración coa Secretaría de Estado de Turismo, a través deSEGITTUR.

Dolores Ordoñez, directora da empresa españolaAnySolution e líder do proxecto DATES, seleccionado para sentar as bases do dataspace europeo do Turismo, estableceu as prioridades estratéxicas do sector, e articulado o predominante papel de liderado que España está a xogar no contexto internacional. Neste apartado, tamén puidemos contar coa experiencia de Aday Hernandez, do Departamento de Desenvolvemento Tecnolóxico e Innovación de Satocan, un grupo empresarial canario que traballa desde hai varios anos na dixitalización dos seus procesos de negocio.

Por otro lado, a Directora Xeral de IndesIA, Nuria Ávalos, o Presidente da Comisión Cloud e o Grupo de Traballo de Gaia-X de Ametic, Jorge Morillo, o Coordinador do Proyecto ‘Gran Canaria Illa Intelixente’ de SODETEGC, Víctor Álvarez, e o Conselleiro de Transformación dixital na Representación Permanente de España ante aUE (REPER), Carlos Romero, abordaron os incentivos e regulamentos para a compartición soberana de datos, incluíndo entre organizacións privadas (Business-to-Business).

Posteriormente, tamén Alejandro Banegas (VP e Director de Desenvolvemento de Negocio de MasterCard) xunto a Tomás Morales, (Chief Dixital Officer de AdQuiver), e ao Director de Industry Affairs para EMEA en AmadeusIT, Juan-Jesús García, ilustraron distintos tipos de casos de uso turísticos, onde se resolven problemas novos en base á compartición de datos. Finalmente, Alejandro Cosa, Ingeniero deI+D noITI (Instituto Tecnolóxico de Informática) introduciu fórmulas para a xestión, a calidade e a experimentación con datos, un tema nuclear de face a xerar valor latente en base a grandes fontes de datos.

Son diferentes perspectivas que permitiron enfocar o deseño do ‘dataspace nacional’, con que lanzar casos de uso concretos. Por deseño, estes proxectos poderán compartir (de forma soberana e segura) conxuntos de datos, capitalizar recursos metodolóxicos e tecnolóxicos comúns entre eles, e mesmo aproveitar as leccións aprendidas de diferentes organizacións, que, durante a sesión, compartiron as súas experiencias prácticas.

Un marco arquitectónico converxente a nivel europeo

O último bloque do evento, de ámbito arquitectónico, estivo enfocado na divulgación de modelos de referencia e ‘building blocks’ para a compartición soberana de datos. O Director de Innovalia, Óscar Lázaro, o Coordinador do IDS Competence Centre en Tecnalia, Alberto Berreteaga, e Adrián González, Senior Cloud Specialist, Data & AI for Public Sector de Microsoft, expuxeron as características e algunhas aplicacións tipo do modelo de Internacional Data Spaces (IDS-RAM), sobre o que se despregaron numerosos proxectos piloto ao longo da xeografía europea.

Por otro lado, Juanjo Hierro e Jesús Ruiz, respectivamente Chief Technology Officer e Blockchain/DLT Lead na FIWARE Foundation, xunto con Clara Pezuela (Innovation & Business Developer e Scientific & Expert Communities member en Atos) contáronnos algunhas claves sobre o proceso de converxencia tecnolóxica en pleno desenvolvemento dentro de Dátaa Spaces Business Alliance, así como o grao de avance cara a un Minimum Viable Framework para os espazos de datos interoperables baseados nun modelo descentralizado de identidade.

A xornada realizouse dentro do marco da FIWARE Global Summit 2022, que está a acoller diversas sesións relacionadas cos dataspaces. Estas serven para reforzarán o contexto e a mensaxe desta xornada de impulso ao ecosistema nacional. A Economía do Dato é unha das prioridades do proxecto de dixitalización de España e a UE. Entre os obxectivos a nivel europeo está o de converterse en líder dunha sociedade impulsada polos datos, apoiándose nun mercado único dixital onde os datos se compartan libremente (respectando a soberanía) entre os países membro.

Con este fin púxose en marcha a Estratexia Europea de Datos, cuxos alicerces son o desenvolvemento de marcos de gobernación para o acceso e uso multisectorial dos datos, o empoderamiento da cidadanía e empresas ao redor dos mesmos (tanto a través de formación, como de autonomía e dereitos sobre o uso que outros fan dos eles), o despregamento de tecnoloxías de computación e infraestruturas dixitais, así como a creación e evolución de espazos de datos industriais comúns e interoperables entre si.

A Economía do Dato ten cada vez un peso máis relevante nos ecosistemas produtivos europeos. Estímase que -en 2025- a mesma suporá un 4% o PIB e xerará valores superiores aos 50.000 millóns de euros, empregando a 750.000 traballadores (European Data Market study).

Enlace á gravación en Youtube