· Garatzaileen elkarlaneko topaketa horren bidez, Transformazio Digitalerako eta Funtzio Publikorako Ministerioak IA etiko, jasangarri eta ingurumen-erronkekin konprometitua garatzeari buruzko elkarrizketa-gune bat ireki du.
Esparru akademiko eta teknologikoko aditu, ordezkari instituzional eta liderrak bildu dira gaur Madrilen hackathon ‘Biodibertsitaterako GenAI Irtenbideak’. Eraldaketa Digitalerako eta Funtzio Publikorako Ministerioko Digitalizazioko eta Adimen Artifizialeko Estatu Idazkaritzak antolatu du jardunaldia, Algoritmo Berdeen Programa Nazionalaren (PAMP) barruan. Ekimen horrek ingurumen-erronkekin bat datozen adimen artifizialeko irtenbideak garatzea bultzatzen du.
María González Veracruz Digitalizazio eta Adimen Artifizialeko Estatuko idazkariak eman dio hasiera ekitaldiari, eta azpimarratu du horrelako topaketek garrantzi handia dutela Espainiak iraultza digitalean duen posizioa sendotzeko: “Lehen aldiz Transformazio Digitalerako Ministerioa duen herrialde bat gara, eta hori uste baino askoz ere garrantzitsuagoa da horrelako jarduerek indar eta babes osoa izan dezaten. Gaur talentua sustatzen ari gara, eta ondo egiten ari garela erakusten duten ekimenetan laguntzen, elkarrekin egiten ari garelako”. Zentzu horretan, hauxe defendatu du: “Adimen Artifizialaren Estrategia Nazionala, 2021ean sortua, aitzindaria izan da, eta digitalizazioan inbertsio handia egitearen alde egin du, baina, batez ere, aurrea hartzearen alde, Espainia eta, ondorioz, Europa iraultza digital honen abangoardian kokatzeko”.
Estatu idazkariak azpimarratu du Espainiako ekonomiaren %26 jada digitala dela, eta adimen artifizialaren papera aldarrikatu du krisi klimatikoari aurre egiteko irtenbidearen parte gisa: “Larrialdi klimatikoaren aurkako borroka lehentasuna da Gobernuarentzat Adimen Artifizialaren Estrategia Nazionala baino lehenagotik ere. Guztiontzako garapen jasangarriaren alde lan egiteko aukera gisa ikusten dugu”.
Ikuspegi hori funtsezkoa izan da pertsonak eta planeta ekintza politikoaren erdigunean kokatzen dituzten politika publikoen garapenean. IAren ingurumen erronken aurrean zera gaineratu du: “Pedagogia egin behar dugu baliabide hidriko zein energetikoen kontsumoaren inguruan, IAk konponbidearen parte izan behar duela ere irmoki sinesten baitugu”.
Algoritmo Berdeen Programa Nazionala Adimen Artifizialaren Estrategia Nazionalaren barruan dago, eta bi ildo nagusi ditu: batetik, IA berde, eraginkor eta jasangarri bat sustatzea; eta, bestetik, haren gaitasuna erabiltzea baliabideak optimizatzeko eta klima-ekintzaren zerbitzurako irtenbideak garatzeko. Hori dela eta, González Veracruzek hau zehaztu du: “EBren zehaztapen bat garatzen ari gara energia-kontsumoa, karbono-aztarna, uraren erabilera eta EI-sistemen errendimendua neurtzeko. Garapen horretan 20 unibertsitate eta enpresa baino gehiagok hartu dute parte, eta Estatu Idazkaritza du buru, kalitate-zigilu bat izango duena. Izan ere, ziurtagiri horri eta datuei esker IA garbi, berde eta jasangarri baterantz aurrera egiteko gai izango gara”.
Katedrak, aliatuak iraultza teknologiko arduratsuan
Irekieraren ondoren, lehen mahai-ingurua eztabaida batekin hasi da, unibertsitateetako katedrek berrikuntza jasangarriaren eragile gisa duten zeregin estrategikoan zentratuta. Zentzu horretan, José Carlos Baquerok, GMVko Secure e-Solutionseko Adimen Artifizialeko eta Big Datako Dibisioko zuzendariak, teknologia bigarren urratsa dela azpimarratu du: “Funtsezkoa da lehenik konpondu nahi den arazoan edo erronkan zentratzea, inpaktuaren ideia bat sortu ahal izateko”. Espainiako Gobernuaren Suspertze, Transformazio eta Erresilientzia Planaren baitan Digitalizazio eta Adimen Artifizialeko Estatu Idazkaritzaren laguntzak jaso dituzten ENIA Katedretako bi ordezkarik ere parte hartu dute. Batetik, Brais Cancela Barizok, UDC-Inditex Katedrako ikerlariak, parte-hartzaileak “inpostorearen sindromea baztertzera eta ez gelditzera” animatu ditu, “eremu zirraragarria bezain beldurgarria” dela gogoratuz, non duela bi urteko edozein eredu dagoeneko zaharkitua den”, eta horregatik, etengabe eguneratzen jarraitzeko beharra azpimarratu du. Eta, bestetik, Jesús Sánchez-Orok, URJC-OGA Katedraren izenean, esperimentatzeari ekitearen garrantzia aipatu du: “Beldurra galdu eta jende jakintsuz inguratu behar da. Arlo hau %100 esperientziala da, eta batzuetan galduta diruditen ideia horiek emaitza handiak sortzen dituzte, edo jarraitzeko inspiratzen dituzte beste batzuk”.
Bigarren hackathon honekin, Algoritmo Berdeen Programa Nazionalak aurrera egiten du Espainia berrikuntza teknologiko jasangarrian nazioarteko erreferente gisa finkatzeko helburuan, udazkenean ingurumen-erronka berrietan oinarritutako hirugarren edizio batekin jarraituko duen zikloan.