El Goberno adopta a Carta de Dereitos Dixitais para articular un marco de referencia que garanta os dereitos da cidadanía na nova realidade dixital

O Goberno de España adoptou a Carta de Dereitos Dixitais. Sen ter carácter normativo, esta Carta ofrece un marco de referencia para garantir os dereitos da cidadanía na nova realidade dixital e ten como obxectivo recoñecer os retos que expón a adaptación dos dereitos actuais á contorna virtual e dixital.

O texto recolle un conxunto de principios e dereitos para guiar futuros proxectos normativos e o desenvolvemento das políticas públicas de forma que se garanta a protección dos dereitos individuais e colectivos nos novos escenarios dixitais. Fixa, por tanto, os principios sobre os que asentar salvagárdaa dos dereitos fundamentais no escenario dixital.

O obxectivo da Carta é descritivo, prospectivo e asertivo. Descritivo dos contextos e escenarios dixitais que dan lugar a novos conflitos e situacións que deben resolverse; prospectivo ao anticipar futuros escenarios que poden xa predicirse; e asertivo porque revalida e lexitima os principios, técnicas e políticas que deberían aplicarse nas contornas e espazos dixitais presentes e futuros.

Así mesmo, a Carta de Dereitos Dixitais pretende reforzar os dereitos da cidadanía, xerar certeza á sociedade na nova realidade dixital e aumentar a confianza das persoas ante os cambios e disrupciones que traen consigo as novas tecnoloxías.

Transformación dixital humanista

Con a publicación da Carta de Dereitos Dixitais, España avanza no impulso dunha transformación dixital humanista que busca seguir situando ao noso país nunha posición de vangarda internacional na protección dos dereitos da cidadanía e contribuír activamente ás diferentes iniciativas e debates que se están desenvolvendo no ámbito europeo e global.

Se consolida así o liderado de España no desenvolvemento dunha sociedade dixital libre, aberta e inclusiva, definindo unhas “regras xustas” para o desenvolvemento común e en convivencia na nova realidade dixital, e garantindo o carácter social da transformación tecnolóxica.

De feito, a Carta de Dereitos Dixitais ten como base os avances xa realizados en España para o recoñecemento dos dereitos dixitais, entre os que cabe destacar o Título X da Lei Orgánica 3/2018, do 5 de decembro, de Protección de Datos Persoais e garantía dos dereitos dixitais e o recentemente aprobado Real Decreto-lei 28/2020, do 22 de setembro, de traballo a distancia.

Con a adopción da Carta, España dá cumprimento a un dos fitos recollidos no Plan de Recuperación, Transformación e Resiliencia para o segundo semestre de 2021. A Carta é, ademais, un dos dez obxectivos marcados naaxenda España Digital 2025.

Dereitos adaptados á realidade dixital

Esta Carta busca actualizar dereitos xa existentes e recoñecidos en textos como a Declaración de Dereitos Humanos ou a Constitución Española, e adaptalos ás novas circunstancias da realidade dixital.

Respecto a os dereitos de liberdade, o texto inclúe o dereito á identidade da contorna dixital, á protección de datos, ao pseudonimato, o dereito a non ser localizado e perfilado, o dereito á ciberseguridade, ou o dereito á herdanza dixital.

En cuanto a os dereitos de igualdade, a Carta recolle o dereito á igualdade e á non discriminación na contorna dixital, o dereito de acceso a Internet e o dereito de accesibilidade universal na contorna dixital.

O texto tamén promove a protección de menores na contorna dixital para que titores ou proxenitores velen porque os menores de idade fagan un uso equilibrado de contornas dixitais, garantan o adecuado desenvolvemento da súa personalidade e preserven a súa dignidade; ademais promove o fomento do acceso a todos os colectivos e a promoción de políticas públicas para eliminar brechas de acceso á contorna dixital.

O dereito á neutralidade da rede, a recibir libremente información veraz, o dereito á participación cidadá por medios dixitais e o dereito á educación dixital son outras das novidades do texto no apartado de dereitos de participación e conformación do espazo público.

En o ámbito laboral, a Carta de Dereitos Dixitais recolle o dereito á desconexión dixital, ao descanso e á conciliación da vida persoal e familiar, a avaliación de impacto no uso dos algoritmos ou o desenvolvemento de condicións óptimas para a creación de espazos de probas controladas (sandbox).

En relación cos dereitos en contornas específicas, inclúense contidos moi novos e pioneiros. É o caso os dereitos ante a intelixencia artificial. O texto recolle que a IA deberá asegurar un enfoque centrado nas persoas e a súa inalleable dignidade e que no desenvolvemento dos sistemas de intelixencia artificial deberase garantir o dereito á non discriminación. Tamén se inclúen os dereitos dixitais no emprego das neurotecnologías para, entre outras cuestións, garantir o control de cada persoal sobre a súa propia identidade, asegurar a confidencialidade e asegurar que as decisións e procesos baseados nestas tecnoloxías non sexan condicionados pola subministración de datos.

En o ámbito de